Friday, February 24, 2017

Zomi MANGTHANG NUAM MAW, MANGTHANG NUAM LO

?MANGTHANG NUAM MAW, MANGTHANG NUAM LO??
Leitung minam khempeuh in minam vanglian, gam leh lei nei, biakna, ngeina kician nei, lai leh pau kician nei hi hong kicih ding i ut ciat hi. Gam leh lei nei lo, pau leh lai kician nei lo, biakna leh ngeina kician nei lote pen minam mangthang leh mi tavaite kici hi. Tua banga kumpi vaihawmte leh leitung minam dangte in mi mangthang leh mi tavai a hong cih ding kuamah in i ut kei ciat hi. I ut loh mawk hangin ut lohna bek tawh hong kisai khin thei lo hi. Mi haite pen a hai ahih lam uh a kithei lote mah hi. A hai ahih lam uh a kitheite in a pil na’ng uh zong pah hi. Mi khatin cina ahih lam a kitheih ciangin a dam na’ng zatui zaha a zong pah hi. Tapa taimang in zong a mang ahih lam a kiphawk ciangin inn lam hong delh pah vilvelin a pa kiang hong kiden'na a, a mang lo hi ziau hi. Minam mangthangte in zong amau mangthang kisa lo kha ding hi. Mite in minam mangthang khatin hong ngaihsun hi, a mangthang minam hi hang cih a kitheite pen kibawlpha in, kipuahpha ding uh a, mangthang lo takpi ding uh hi. Tua pen eima khut sungah om gige hi. Na um maw?

Leitungah minam min kician, gam leh lei kician leh lai leh pau kician khat a neite pen minam mangthang khat-a seh ding kilawm lo hi. Kumpi khat ahih lian loh hangin gam uk khat sung kumpi khat sungah zong minam tuamtuam om thei a, minam kician leh minam mangthang hilo hi cih theih ding minam kician cih theih na’ng mah om veve hi. Tua ahih leh ei minam pen bang dinmun ngel ah i ding hiam i ki-etna dingin leitung minam pawlkhat en pak sai dih ni.

Sen (Chinese)-te in kumpi gam khat ahi China kici gam khat nei a, pau zong tampi a neih hangun zattang diak Mandarin pen Sen kam hi ci-in kiseh hi. Sente omna khuapi tampi a om hangin Beijing pen amau khuapi hi a, mite in zong Sente’ khuapi mahin seh sak hi. Sen minam mahin Taiwan kici kumpi gam tuam khat zong nei a, tua ah Taipei kici a khuapi uh hi. Tua gamah Madarin mah lai leh paupi-in zang uh hi. Leitung gam tuamtuam ah kumpi uk tuamtuam ah Sente a om kawikawi hangun minam mangthangin kiseh lo hi.
German minamte in Germany kici gam khat nei a, Berlin kici pen a khuapi uh hi. German lai leh pau cih zong om hi. German mi gam dang tuamtuamah a om hangun minam mangthang kici thei tuan lo hi.

Mikang (English) minamte pen England gam bekah hi loin leitung mun tuamtuamah a om kawikawi hangun England ah kumpi nei uh a, England khuapi leh phualpi London pen Mikang minam khempeuh khuapi-in kisim hi. Pau leh lai zong English ci-in a kician, a thupi khat nei uh a, American English cih bang a om tei hangin Englishte pen minam mangthangin kisim tuan lo hi.

Tanglai-in India gam a kici pen lian mahmah hi. Sri Lanka, Burma, Pakistan, Bangladesh kici gamte India pan a leengkhia vive hi. Tua ahih hangin tu-in zong India mite in India gam cih ding nei hi. Tua sung ah Kolkata, Chennai, Mumbai, Bangalore, Delhi cih bang khuapi lian tampi om hi. Ahih hangin tua sungah Delhi pen kumpi vaihawmna leh phualpi-in kiciamteh hi. India gam sungah kampau nam tampi - Assamese, Bengali, Gujarati, Hindi, Kannada, Kashmiri, Konkani, Malayalam, Manipuri, Marathi, Nepali, Oriya, Punjabi, Sanskrit, Tamil, Telugu, Urdu, Sindhi cih bangin tampi a kizat hangin Hindi pen India lai paipi leh leh pau paipi hi ci-in kiciamteh hi. India mite leitung gam tuamtuamah sum thalawh, kuli, sangsia, kumpi nasem a om kawikawi hangun minam mangthangte kici thei lo hi. Bang hang hiam cih leh kumpi gam India, khuapi Delhi, leh gambup kampau Hindi a nei, a zang minam kician khat mahin kingaihsun hi.

Kawlte in Burma (Myanmar) kici kumpi gam khat nei a, Rangoon (Yangon) pen kumpi phualpi leh munpi hi. Kawl lai leh pau mah kumpi in a zang bek hi loin Kawl kici minamte in lai leh pau nam khat a nei suak hi. Kawlte pen minam mangthang hi cih ding kilawm lo hi.

Bengalite in Bangladesh kumpi gam nei a, Dhaka khuapi a vaihawmna uh hi a, Bengali (Bangla) kici pau leh lai nei hi. Tua banah India gam sungah West Bengal kici State khat nei uh a, Kolkata kici khuapi leh phualpi nei uh hi. Hih State ah zong Bengali (Bangla) pau leh lai mah nei veve uh hi. Gam nih ah a kikhen hangun khuapi kici thei a kicianin om tuak a, tua gamah minam min kician Bengali leh lai leh pau kician Bengali zang tuak ahih ciangun minam mangthang cihhuai tuan lo hi.

Nepali (Gurkha) minamte pen India, Burma, Bangladesh, Pakistan leh England gam dongah sum thalawh, kuli, kongcing, galkap, palik, kumpi nasem cih bangin om kawikawi uh hi. Lai pil kim lo, hau kim lo ahih manun mite in neu-etin, simmawh pian kawikawi hi. Ahih hangin gam kician khat Nepal gam nei-in tua-ah kumpi nei uh hi. Kathmandu pen Nepali minamte khuapi leh vaihawmna hi. Nepali lai leh pau nei uh hi. Minam min a nei, gam a nei, lai leh pau a nei, khuapi kician khat a nei Nepali mite pen gam tuamtuamah a om zelzul kawikawi hangun minam mangthang cih theih laizang ding hilo hi.

Hih banga leitung minam tangthu tawmkhat i lah pakna panin minam kician kicite khempeuh in minam min kician khat, gam kician khat, khuapi kician khat leh pau leh lai kician khat nei hamtang uh hi cih i mu hi. Tu-in ei minamte ki-en cian dih ni. Minam min Chin, Kuki, Lushai, Mizo, Laimi, Zomi, Shou, Chou, Zo cih bang tampi i nei zihziah hi. Gam zong Magwe Division, Sagaing Division, Chin State, Mizoram, Manipur, Nagaland, Assam, Meghalaya, Tripura leh Chittagong Hill Tracts ah i nei kawikawi hi. Gam i neihna mun dang zong thei lai ding hi teh. Khuapi zong Tonzang, Tedim, Falam, Haka, Thantlang, Matupi, Mindat, Kanpetlet, Paletwa, Champhai, Aizawl, Lunglei, Lawngtlai, Saiha, Kolosib, Parbung, Thanlon, Singngat, Lamka, Henglep, Kangvai, Kangpokpi, Motbung, Molvom, Haflong, Agartala, Jowai hi a, a dang zong na theih beh lai ding hi. Pau leh lai zong kihau bilbel a, dozen nih val - Tedim, Falam, Haka, Khumi, Dai, Zanniat, Ngawn, Hualngo, Siyin, Lusei, Hmar, Mara, Bawm, Biate, Ralte, Paite, Simte, Gangte, Thahdou, Ashou, Zotung, Zou, Chou, Chote, Chorei, Chiru, Hrangkhol, Mara pau ci-in i kiciau zihziah hi. Hih banah ko pau zong kihel nai kei lai zong na ci nuam kha ding hi.

A tunga i gensa minam kician leh a mangthang lo minam i gensate bangin i minam min, i gam min, i phualpi leh khuapi min leh i lai leh i pau cih ding khatkhat dawhkhiat ziauziau ding nei lo i hih manin minam kician, gam kician, khuapi leh phualpi kician leh lai leh pau kician a nei sinsen minam i hi hi i kicih nop hangin suak thei lo “thong” hi. Kawlgam sanggamte cih danin a “kingah lo ngiat” hi. Tua hi-a eimite pen Mizogam Leisanzote cih banga i “khauhpai” nop hangin piang zo lo hi. Minam kician khat suah na’ngin

"Pai nuam le’ng nai cik hi a,
Ut kei le’ng lah gamlapi.."
cih la i apply thei ding hiam?

Ka neu lain Mizogam Murlen khua Pa Khai Do Thang kici khat in, “Hat mahmah leng gal-a mualpi pen ka khe tawh sui khia, pek khia zo ding hi’ng” a cih laizang leh, a lawmte in um loin nial huan uh hi. Ahih hangin amah in, “Hat mahmah peuh leng” a ci teitei hi. Tua bangin minam kician khat suah ding ut mahmahin a tunga i gensa i minte sung pan minpi dingin khat teelkhia in, gam tuamtuamah i kikhen hangin a tunga i ten'na gamte lak panin khat pen gampi dingin bulbawl in, khuapi tampi i neih sung panin khat pen i minam khuapi minvawh in, pau leh lai tampi i neih zihziahna sung panin khat penpen paupi, pautaang dingin minvawh lel lehang olno, nai cikin minam kician khat suak ziau ding a, mite in hong simmawh thei lo ding a, eite zong kigawmin, kilomkhatin na sem khawm peuh lehang i thahat ding hi. “Hat mahmah peuh leng” cih bangin ei kithutuakin ut mahmah peuh lehang Kawl kumpi, India kumpi, Bangladesh kumpi, leh UNO kumpi nangawn in hong kham zo ding hi lo a, hong kham nuam ding lah hilo a, hong kham ding ngeina zong lah hi laizang lo hi. Dawi leh kau nangawn in hong kham zo ding ahih lopi!
Gentehna in Kawlgam, Vaigam leh Bangladesh gam donga a kikhen eimi teng in Zo minam ka hi uh hi, Chin State pen ka pu ka pa uh gam hi, Tedim khua pen ka khuapi uh hi, Tedim pau pen ka paupi uh hi, ci nuam lehang kuamah hehna ding om thei lo hi. A tungin tua pen Kawl kumpi, India kumpi leh gam dang kumpite in hong phawksak pah tuan nai lo ding hi. Ahih hangin ei a mihingte in kip takin lenin, tua bangin zang peuh lehang a sawtna ciangin kumpi ngeina bangin ciaptehna (recognition) i ngah veve ding hi. Tua ahih kei leh, Mizoram pen ka gam uh hi a, Aizawl khua pen ka khuapi uh hi a, Lusei (Mizo) pau pen ka paupi uh hi, ci nuam lehang kuamah hehna ding thu om lo hi. Hih a tunga i gensa bangin i minam min, i ten'na gam, i ten'na khua, i kampau zatte sung panin khat peuhpeuh lungkihualin teel thei diam lehang eimau thu hi lel hi. Leitung bup Zomite a khanglo ta i hi hi cihna hi lel a, leitung bup in min khat, gam khat leh pau leh lai khat a nei, minam kiciante ci-in hong ciamteh ding hi lel peuh hi.

Tua bang kicih ding a vaihawm thei i om kei a, i kicih nop kei leh lah, Tamu khua Sia Gin Khat Suan in a nuntak lai-a a gen theih zel mah bangin, “Eimite lah tawm si, hai si, zawng si,” a cih ngakngak theih zel mah bangin kuama phawk loh minam, minam mangthang lah a kici nuam het lote hi zenhoh ve hang. Tua tak ciangin eite kisikin i khe tawh lei siksikin gam leh minam ka it hi ci-in i kikoko hangin Sawltak Paul cih mah bangin, “Ka phattuamna bangmah om lo hi” cih mah hong hi veve ding hi. Thuhilhna in a cih mah bangin, “A mawknapi, a mawknapi, na khempeuh a mawknapi,” i suak ding hi. Jeim in a gen niloh mah bangin, “Gamtatna in a zui lo upna guak pen a si ahi hi,” a cih tangtang mah bangin gamtatna, sepna leh suplawh ngamna tawh a kiton lo gam leh minam itna zong a mawkna hong hi ding hi. Tua tak ciangin gam lah a nei, min lah a nei, pau leh ham a nei, minam ngeina lah a nei hi napi-in minam mangthangte i suak veve ding hi. Tua lah ut lo ciat i hih ciangin “Zomi aw, khanlawh hun ta” cih la mah i saksak kul lai ve!

Sum leh pai a hau mahmah khat leh nih i om man, lai pil mahmah khat leh nih i om man, kumpi ulian khat leh nih i om man bekin minam khat, gam khat, pau leh lai khat a nei minam kiciante cihna a kingah ding hi lo a, kiniamkhiat ciat-a Chin Sate, Mizoram, Manipur, Assam leh i minamte tenna leitang khat peuhpeuh pen i gam hi ci-a i san ciat ciangin, Haka, Falam, Tedim, Lusei, Thadou, Paite, Hmar, Biate, Hrangkhol, Bawm cih bang kampau i neihte pen i kampau hi ci-a sang ciat a, Haka, Falam, Tedim, Mindat, Aizawl, Lunglei, Lamka, Kangpokpi, Haflong, Tripura cihte i khuapite hi ci-a i sang ciat nop ciangin gam khat a nei, khua khat a nei, pau khat a nei minam kisuak pah ding hi. Tua tak ciangin i kim i pam-a om minam dangte in zong hong zahtak pan ding hi. Hih i pau tuamtuamte pen kisin nuam taktak lehang theih lah ding om lo hi. Chin State, Mizoram, Manipur, Nagaland, Assam, Tripura, Meghalaya, Chittagong gam sunga om i minamte sang kahna, khawmpina mun khawngah ka muh ngeisa, ka kikholhpih ngeisa vive hi. I pau, I ham a kihau mahmah vive hi. Kihaza-a, “Ei aa lo buang,” ci ciat-a i om lenlan ciat leh akta duhgawl kilawhkhuh cih bangin gam kician, khua kician leh lai leh pau kician nei lo minam kisuak ding a, tu zawh kum sawmnga, kum za pawl ciangin ei sanga minam tamzawte in hong deep mang ding hi. Ut mahmahin ki-it mahmah lehang minam kician khat hih ding ol mahmah hi. Tua ut loin kiliansak, kiphasak, kihisak ciat, kihaza ciatin ei leh ei ui leh keel i bat den leh pen, ‘Akta duhgawl kilawh khuh,’ cih i bang bek ding hi. Faro’ lungtang vomin kinawknawk lehang ut lopi-a minam mangthang suah hong baih mahmah ding hi. Tu huna kumpite leh mipilte in “globalization” ci-a a gengen pen un tua bangin hong hei ding hi. Ki-it kingai-a kilomkhat-a minam kician khat-a om ding utzaw maw, ahih kei leh, ei leh ei ui leh keel banga kigalbawl den a, kiliansak, kisathei ciat-a mangthang nuamzaw? Hih thu lim tak-a lungngai a, i dawnna pen bangbang a suak ding i hi hi. Mangthang nuam maw, mangthang nuam lo? Tua pen eimau thu hi.

- Rev. Khup Za Go
Courtesy: Cinpu Zomi @ Laibu Saal

Thursday, January 26, 2017

KHRISTIAN NUNTAKNA ANUAM NEIHNA DING

KHRISTIAN NUNTAKNA ANUAM NEIHNA DING
Philipi 4:1-13
English in R vive 5 or 6 tawh holim ni.
1.      Reconciling with others, Midangte tawh kilem ding
Numei nih akilem lohna hangin Paul in na kilem uh hen ci. Tua bangin innkuan sung, innveng, alawm ih gual tawh ih kilem ding thupi ding hi. Tua kilemna in Pasian thupha sanna leh Pasian ta lim lahna zong hi pah hi. Ih lungsim hong khel or dalden ih lungsim hong nasakte puapua le hang tuate in hong bahsak hi. Tua hangin Paul in midang tawh kilem un ci a, mi khempeuh tawh kilem ding cihna hi lo in na lungsim kinop mawhpihte tawh kilem ding cihna hi. lungsim kinop mawhpihte in hong bahsak ahih manin Paul cih bangin tuate tawh ih kilem ding, ih kinopmawh pihte tawh kilem ding Pasian min tawh kilem ding cihna ahi hi.

2.      Rejoy in the Lord. Topa sung ah lungdam un.
Ih lungdamna pen Neihsa tung hi leh bel Paul nungtakna en leng, Kong gen kikkik in lungdam un cihna mun pen Lungdamna thu hangin Thong sung hi a, gentheih haksatna na thuak hi.  Amasa pen in Topa sung ah lungdam un. Gupna hong piak bek a lungdam ding hilo in, nisim na nuntakna akitang sam khempeuh huih akipan zato hong lum sak lo tua hang in lungdam un. Nehemiah 8 sung ah Topa sung lungdamna in ka thahatna hi acih bangin, Topa sung ah lungdam na pen thahatna hi. Topa tung/sung ah lungdam na pen mihampha hi. Topan na khempeuh ahoih pen in hong gelsak hi cithei a lungdamna pen thupi hi.

3.      Request  Need un to God. V6,7. Na Kisapna, lunghimawhna ngen un,
Na thu ngetna neulua lianlua cih om lo a, ih kisapna nget ding Paul in na ci hi. Paul I cih bangin ih lungtang sung a ih ngaihsut lung hihmawhnate ih koh ding, ahi hi.
Lungdamna leh ih kitangsapna, haksatnate ih nget ding, ih koh ding ahi hi.

4.      Recon Destine. Consider destine.  Ahoih, apha ,atang, aman lam peuh2 ngaihsun un.
Ih ngaihsutna asia lam ngaihsun leng tuahsia dingin kipai thei in, Cina ding hining ci-in ngaihsun2 leng kicina thei takpi in,  A kamsia ding hing ci-in ngaihsun2 leng kikamsia thei hi. Paul in bang ngaihsun ding ci hiam cih leh, Ahoih lam, apha lam, pahtak huai lam, Pahtak huai si e ih cih a deihding nate ahoih lam nate nam 9 aneu 8 na ah gen hi.  tuate ngaihsut in na ngei un, Na ngaihsunte in nang hong uk, hawl ahih manin, mi hoih ding ten ahoih ngaihsun hi. Na lungsim ah na hoih thun in. Bang cithun ding nahiam cih leh Lai Siangtho sim in. Lstho bek hilo laibu hoih nono sim ding kisam, lawm hoih kisam, muhna kisam, thu hoih zak det ding kisam. Laibu khat ka simna sung ah tu zawh kum 5 ah na nuntak hoih ding na un leh laibu hoih sim in, thu hoih kan in. Paul cih bangin ahoih lam ngaihsun in. tu ni akipan asia lam kipia2 lo in ahoih lam kipia in thu hoih thei2 na nuntakna ah na kithu ding kisam hi. Naihsunna ahoih tampi nalungdim ah thun in, Pasian thu, na nuntakna ah na thun peuh2 in nang nuntakna hong hawl ding hi.

5.      Realize contentment . lungkimna angah, Asin khin ka hi.
Zawndan, hauhdan ken asin khin ka hi hi. gilvah gilkial ka sin khin ci.
Lungkimna ding Christ sung ah sin ding ahi hi. na khat peuh2 ah hoih pen ding Inn, lo, motor neita le hang ei asang ahoih zaw om veve hi. lungkimn ading haksa hi. Pasian sung ah ih om kei leh lungkim nang haksa hi. Pil kisa leng ei sang pilzaw om, hau kisa leng hauzaw om veve ahih manin lungkim nang haksa hi. Khrist sung ah lungkimna om a, bang2 ih nei zongin Khrist sung ah ih om kei leh lungkim om ngeilo hi. Topan hong piak or hong tunpihna tantan ah lungdam ing ih cihtheih ding taksa, kha thu ah lungdam lungkim ing ih cih thei ding thupi hi.
Hau dan siamlo zawndan siam lo hi hang Paul in tua bang na siam mahmah a zong zawng tak pi a, asih teh Laibu leh Puan tualpi bek na nei hi. Topa sung ah ih hih bang2 in ih lungkim theih ding thupi hi.

6.      Recharge by Christ. Khrist hang in Ka thahat.
Ataktak in ei mihing hanciamna tawh bang mahtan akitung zoding hilo a, ih hanciamna in hong kalsuan sak mah leh hatna taktak hong tun zo lo hi. Khrist hang bek tawh akithahat zo bek ahi hi. Khrist tawh kalsuan peuh leng tua tawh thahatna kinei a galte kizo thei hi. hong thahatsak pa hang in Na khempeuh ka hih thei hi.

Ih hialna dingin:
@midang tawh kilemna
@Topa sung ah lungdamna
@ih kitangsak lunghihmawhna te getna kohna
@ngaihsutna ahoih apha na ngaihsun hiam tuate kisam
@lungkimna Pasian sung ah
@Hong thahatsak pa Khrist ahang in na khempeuh ka hih thei hi.
Khrist in mah tawh tukum sung ah galzo dingin hong tonpihta hen.

online video pan teisawn

By: Rev. JM Paupu


Wednesday, January 25, 2017

UPNA MAN PIANTHAKNA MAN

PIANTHAKNA MAAN NGAH NADING A KI SAM UPNA MAAN

LaiSiangtho gen UPNA cih kammal pen mi a tam zaw tham pek te in ki tel khial lua ahihmanin pianthakna ngah nai lo pi, pianthakna ngah khin ki sa in, a maan lo pi in, khamuana  nei mawkmawk ahihmanun upna maan a ki gen ciangin, a ma neih sa upna tawh ki bang lo ahihmanin, upna a khial leh sak bibel uh a upna maan lo pi uh pen khel sawm vet lo mawk uh hi.

I phawk ding a thupi mahmah khat ah, ni khat ni ciangin, Pasian thukhen tokhom mai ah a ding tek ding i hih manin, tua ni ciangin, nang leh kei neih sa upna bangbang lel in thu hong ki khen ding hi peuhmah lo a, LaiSiangtho sung a, hong gensa bang teekteek bek in thukhenna ngah ding i hih man in, a hun om lai in, I neih sa upna pen LaiSiangtho tawh ki tuak maw ki tuak lo cih, Sawl.17:10-11na ah  Berea khuami te bangin, LaiSiangtho encian a, i upna ki sittel phat ding thupi mahmah hi. Bang hang hiam cih leh hih leitung tawm vei nuntak sung aa ding bek hi lo a, i kha tawntung mun a pai na ding ahi, vantung gam nuam sung ahihkeileh hell, kaat leh meikuang sung tawh ki sai thu ahih man ahihi.

Ka upna sa hi ci in, na upna mawk letkip teeltaal kei in la, LaiSiangtho tawh a ki tuak kei leh nusia in.

Ka pawlpi upna hi ci mawkmawk in, na pawlpi peuh sihpih ngam mawkmawk kei in, na pawlpi upna bangin thu hong ki khen ding hi zenzen lo hi. LaiSiangtho tawh ki tuak lo na pawlpi upna te, pai khia ngam in la, LaiSiangtho bang a a kalsuan lo na pawlpi mahmah zong nusia ngam in. Tua bangin na hih kei leh na pawlpi upna leh na pawlpi in tawntung hell sung hong tun pih kha ding hi

Pianthakna ngah na ding a, a ki zang UPNA pen, Zomi te sung bek hi lo in, leitung bup Christian ki ci mi te lak ah a ki tel khial mahmah kammal khat hi.

LaiSiangtho a lui leh a thak ah, UPNA (FAITH) in na at hi. Na up thu, thumanthutak, LaiSiangtho kammal a genna zong hi in, tua khit ciang in, na lungsim ah na up theih na, na upna mahmah a genna zong ahihi.

LaiSiangtho thak sung ah, Topa Zeisu mahmah in, a genna, sawltakpi John in a na gelh sawn na te ah ahizongin,  sawltakpi Paul in a lai khak at na te ah ahizongin, Topa Zeisu i apian pih a nau, James laiat na te ah ahizongin, UPNA (FAITH) cih kammal leh UM (BELIEVE) cih kammal te na nak zat mahmah uh hi.

Pianthakna pen Pasian kiang pan, hehpihna HANG  bek in, a khawnkhong, letsong in hong ki  pia ahihmanin upna bek TAWH ki sang thei hi. Thukham zuih zawhna, gamtat pha te tawh pianthak na ngah ding in, na sawm a, na ki up leh Pasian hong piak khong, letsong pen thalawh sawm suak na hihmanin, Pasian a simmawh suak hi pah hi teh. Bang hangin , Pasian in a khawnkhong in hong pia hiam cih leh hong HEHPIHNA khat bek HANG hi. Tua ahihmanin in tua Pasian hong HEHPIHNA hang a hong piak khong, letsong pen, nang kiang hong tun na ding in, a zawl ding, vanzat ding pen, UPNA bek hi a, tua UPNA bek tawh ki sang ki ngah thei hi.

Hihlai ah a thupi mahmah thu in, na up zawh man a, Pasian kiang pan a, piakkhong, letsong a ngah na hi kei a, HEHPIHNA khat bek HANG ahihi. Ahizongin tua Pasian hehpihna letsong pen, upna khat bek tawh ki sang thei, ki ngah thei bek hi. Thalawh theih hi nawn lo a, thalawh kul zong hi nawn lo hi.

Piangthak i cih pen Adam masa pan a i luah suk, i sung milui ki puahkik, ki bawlpha, ki khel hi lo hi. Adam nunung ahi, Zeisu Khris pan a i luahthak, sung mithak ngah thak na, hi a, tua Adam masa pan a i ngah sung milui tawh bang mahmah ki sai lo hi. Tua sung milui pianthak na i ngah tak ciangin, Zeisu Khris tawh ki go lum in ki vui khin zo hi.

 I sung mi thak Zeisu Khris kiang pan a i ngah pen Zeisu tawh thokik khawm zo a, maan khop na dong ngah zo hi. Tua a piangthak, i sung mi pen, Pasian mahmah in hong piansak thak hi a, Pasian mah bangin, siangtho ki cing hi. Pasian thumaana, dikna hi pah hi. Pasian dan, ngeina, khaici te nei hi. A piangthak sak Pasian ahihmanin, a piang thak sak pa mah bang in,  siangtho, thu man hi

Sawltak 9:6 na ah Mikaang LaiSiangtho, New King James ah "Lord, what you want me to do ?". "Topa aw bang hong semsak nuam na hiam?" cih kammalte, i Zomi LaiSiangtho te ah a na om loh na tawh ki sai in  Greek LaiSiangtho a ki tei sawn (Copy) te nam nih a om na lak ah nam khat te a maan in a hibang in na tei khia lo a hihmanin, tua kammal te leh adang tampi te na na ki hel  nawn lo hi.

 Zeisu gal a hi Saul, a nungciang Paul a ki ci pa in Zeisu nung zuite bawlsia ding  in lampi ah a pai laitakin Zeisu in khuavak tawh a na kaap paih ciang in thakhat in a gal pa ahihna pan a Topa ding in a ma cihcih mang ding in "Topa aw bang hong sem sak nuam na hiam...." ci in Zeisu hong sanga  Zeisu
ah a lungsim khempeuh tawh hong ki ap a pianthakna a ngahna kammal te na koih lo na guang lo mawk  hi.

Tua a hihmanin  tua a thupi mahmah, Saul, anung ciang a, Paul pianthakna kammal, Zeisu pen a Topa ding a a saan na, a ma thu bek a sih dong mang ding a, a ki ap na kammal te Zomi LaiSiangtho te leh Kawl LaiSiangtho te ah zong na om lo pah takpi a tua tawh ki mei zom in Kawl gam sung minam tuamtuam te lak leh Zomite lak ah gupna thu thumaanthutak ki thei cian lo pah hi.

Zeisu Khris pen honpa in sang ziau in, gupna na ngah pah ding hi, Topa teekteek in sankul se lo hi, Adam mawh na hang a hell sung a pai ding pen, tua mawhna Zeisu in hong puak khiat sak zo ahihimanin hell sung pai nawn lo bek lo in, bangbamg na gamtat hangin, Adam mawhna ki mawh kik thei nawn lo ahihmanin na gupna zong na taan kik nawn kei ding hi ci in hong ki gen ahihmanin gupna ngah lo pi in, a ngah sa bang in, ki mawk lung muan mawkmawk hi.

Mikaang pau LaiSiangtho hong ki letkhiat na  Greek LaiSiangtho pen nam (versian) nih na om a Textus Receptus leh Critical Text ki ci hi. Mikang LaiSiangtho King James version leh New King James version te pen Greek LaiSiangtho Textus Receptus pan ki letkhia hi a, hih Textus Receptus pen a na tei sawnsawn (copy) te in kammal khempeuh hal nei lo, paih nei lo a a hi bang lian a a ki tei sawn (copy) hi a tua lo a dangdang NIV version, NASB version leh a dang version pawl khat pen Greek LaiSiangtho  Critical Text pan a hong ki  letkhia hi a, hih Critical Text pen a na tei sawnsawn (copy) te in muntam pi tak a hi bangin tei  lo a, nusiat leh paihkhiat  kammal tampi na om hi. Hih Greek Text te gel Textus Receptus leh Critical Text pen 96% kiim bek ki bang hi ci in ki gen hi.  Zomite LaiSiangtho let khia te in mikaang LaiSiangtho King James leh New King James te a na zat khak loh uh pen I minam bup i hamsiat na pi khat a hihi.

Pasian in a ma thukhenna tokhom mai ah i din ciang zuauthu khat na um kha mawk na hih ciang hong maisak mai ning ei na tel loh man hi zaw hong ci ding hi lo a a kammal thumaanthutak bang teekteek a thu hong khen ding a hihmanin ei mihingte lam pan lung sim khempeuh tawh gupna thu a man thumaanthutak pen hahkat mahmah a i kan tel ding pen ei mawhpuak i tavuan lian pen a hihi.

Saul in Zeisu gal a nei a, a nungzuite nakpitak in a bawlsiat lai tak in, Zeisu a na ki laak tak ciang in thakhat in a to ahihkeileh  a pu hong khel lian a Zeisu thubek a nuntakna a bei dong mang ding in, Zeisu pen gal bang a neih na pan a Topa ding in hong saan tak ciang in , mimuhna ah pauh lap bang lo zah dong a thukhamte a zuihna tawh a ngah zawh loh gupkhiatna, pen Pasian hehpihna hang in a khawnkhong in hong ngah in hong piang thak hi.

Saul a hihna pan piangthak Paul hong hita hi.

Tua a hih man Saul a hihnapan Zeisu sawltakpi Paul hong suah tak ciangin Pasian mite kiang ah lai hong khak hi. Paul i lai khak te, Eph.2:8-10 na leh mun dang te ah  i et ciang mun tampi tak sung ah thukhamte zuihna tawh gupna ki ngah zo  lo a, Pasian  Tapa upna  tungtawn bek in gupkhiatna letsong a khawn khong in ki ngah thei bek hi ci in gen hi.

Hih upna a cih pen tu hun mi pawl khat te gen mawkmawk te a hi Zeisu gumpa in sang ziau in, Adam mawhna Zeisu in na puakhia khin a hih man in bangbang na gamta zong in tua Adam mawhna ki mawh kik thei nawn lo tua man in na gupna tan thei nawn lo cih bang upna pen hi peuh mah lo hi.  Paul i gen upna pen Saul a hih lai a Zeisu tawh a ki tuah khak ciang in thakhat a to khel a Zeisu bek a tawntung To ding in a sanna, a pianthak cil a a to hong khel a Zeisu cih bangbang mang ding in a nuntakna a beii dong Zeisu bek Topa a neih ding a a khensatna bang lian upna a ci nuam na hihi.

 Paul lai khak na te ah agen upna pen a tomin Zeisu thu bek ka mang ding hi ci a lungsim khempeuh tawh Zeisu Topa a saan denna ki pumpiak denna upna a hihi.

Tua bang upna bek tawh gupna ki ngah thei bek hi.

By: Paul Mungkhan

Monday, January 23, 2017

NA ZI, NA NAKGUH......

NA ZI, NA NAKGUH......
(Numei pasal a huamkim thugenna)
1. Na zi pen awkhauh leh awtol tawh hopih ken, a lungsim na mahmah sim khinkhian thei hi. (Proverbs 15:1)

2. Mi dangte lakah na ko a na gensiat leh na gensiat bangin na Zi hong om thei takpi kha hi cih phawk gige in. (Gen. 2:19)
3. Na zi na Itna leh na Ngaihna pen midang pia sawn kei in. Tua pen Angkawm kici a, mawhna lianpi ahihi. (Matt. 5:28)
4. Na zi leh midangte tehkak kha ngei ken. Midangte sangin na zi hoihzaw pek hi. Tua ahih manin Pasian in nang hong pia ahi hi. (2 Cor. 10:12)
5. Nupa pen pumkhat ahih manin nang pumpi pen na Zi aa hi a, ama pumpi zong nang aa ahi hi. Tua ahih manin a kisam bangin zang khawm un la, kikut bawl liang a kul lo dingin kitheihsiamna nei tuak un. (1 Cor. 7:5)
6. Na zi in nang hong ngaih manin na khempeuh nusia in hong bel ahih lam thei in la, ama tungah vakhu bangin na nunnem sak in. Awtol tawh na hopih a na haitat gangam ciangin na Zi lungtang pen dawt let zah in na hi cih mangngilh kei in. (Eph. 4:2)
7. Na zi’ tungah thu seelsim bangmah nei kei in. Pumkhat hi ta na hihmanun no nupa kikal ah thusim a om loh ding uh thupi hi. (Gen. 2:25)
8. Na zi’ pumpi in na mit hong laak nawn loh, a hoihna paak bang hong vul kuan ciangin gensia in hawm thawh kha ken. A hoihna leh a paallaini khempeuh pia khia in na ta ngek teng hong paai sak hi. Amah pen pumpi bek hi lo kha a nei mihing ahih lam thei gige in.
9. Na zi pen a melhoihna leh a pumpi iplah huaina tawh ama manphatna teh kha kei in. It takin pom in la, a teek ciangin zong ama tungah lungkim sawm in. (Eph. 5:29)
10. Mite mai-ah na zi pen awkhauh tawh tawngin taai kha kei in. Thu khat peuh a om leh tuam sap in la, inndei sung kuamah hong muh lohna ding munah thuhilh zaw in. (Matt. 1:19)
11. Nang leh na ta teng limtakin Itna tawh hong kep hong khoi ahihmanin nuam in la lungdam ko in. Hih teng a sepna hangin haksatna tampi tak thuak lawh hi. (1 The 5:18)
12. Numei khempeuh a anhuan a mehhuan dan uh kibang kim lo hi. Nisim thumvei an leh meh ong huan sak den hi. Kum khat sungah ni 365 om hi. Pumkhat na suah zawh uh kum bangzah hi ta hiam? Na zi in an hong huan sak manin nuam in la lungdam ko zel in. (Pro. 31:14)
13. Na tate pen na zi sangin masak zaw kha ngei kei in. Nang leh na zi pen pumphat na hihmah bangun na tate khempeuh sangin na thupisim zawk ding ahi hi. (Gen. 2:24)
14. Na zi tawh hunnuam zang khawm un la, Lai Siangtho sim in thungen khawm tangtang un. (James 5:16)
15. Na zi tawh kimawl in kino zelzel un la, hunte nuam takin zang khawm un. Na sih ciangin na luang a tutpih ding na zi hi a, midangte amau nasep tek tawh buai ding ahih manun hong gaal man lo kha lai thei uh hi. (Ecc. 9:9)
16. Sum tawh na zi mai et in lungkim sak sawm kei in. Na neih khempeuh hong neihpih pen na zi ahi hi. Pasian ciaptehna ah nang si lecin na gamh a luah ding pen na zi ahihi. (1 Pet. 3:7)
17. Midangte lakah na zi kicinlahna pholaak kei in. Nang leh nang a kipholaak na hizaw hi. (Eph. 5:30)
18. Na zi’ nu leh pa zahtak sak in la, a sanggamte zong it sak in. (SOS 8:2)
19. Hong ngai lua ing, hong it lua ing cici lel in. Numeite in Itna Ngaihna thu zakcim ngei lo uh hi. (Eph. 5:25)
20. Pasian deih bangin gamta in nungta un, tua pen Zi hoih Pasal hoih suah theihna lampi ahihi. (Rom. 8:29) AMEN 👆
-Ngaih Anglai

NA PASAL NA LUTANG

NA PASAL NA LUTANG!
1. Na pasal midangte zak in gensia ngei kei in, miten na pasal ong hoihmuh sak kei a leh nang a vang neilo na hi zaw hi.(Hebrew 13:4)
2. Na pasal thupi bawl,Itna nei-in zahtak siam in. Tua hi leh mi dang ten zihoih na hihna ong thei ding uh hi.(Col 3:18)
3. Na pasal na zahtakna na omzia tawh laksiam in, gamtatna leh omzia khawl zia in nupa kal-ah a thupi mahmah lungnopna piangsak hi.(Ephet 5:22-23)
4. Na pasal khembawl in a lungkim na ding in mai-et bawl ken, na simtatna hong theih ciang in a lungsim na mahmah khinkhian thei hi.(Pau 12:4)
5. Na pasal thaneemna midangte tawh tehkak ngei ken. Nang a ding Pasian hong piak hi a, nang tawh kituak ding a Pasian onggelsak ahi hi. (Pau 5:17)
6. Mite lakah na pasal tawngtawng,hawmthawh den ken, nang a ding a gim leh tawl a thuak pen a hih lam phawk tawntung in.(Col 4:6)
7. Na Pasal tawh pumkhat, lungsim khat hi den un. Neihtuam omlo ahun zui, a kisam bangbang kitheihsiamna neihtuak ding a hihi.(Mate19:6;thuhilhna 9:9)
8. Na pasal tungah thusim gengamloh nei kei in, nupa kikalah thu seelsim a omloh man-in kimuanna ong khang semsem ding hi.(Pian27:5-10;39:12-15).
9. Na pasal thapia inla awkhum kamkhum tawh hopih den in, a lungnuam in akhan ong sau tuam ding hi.(Pau 31:26)
10. Thusia, thu hoihlo, khasiatna na neih ciangin na pasal ninkholna in zang kha ken.Pasalte lungsim natna in a pumpi uh zawngkhalsak thei hi.(Pau14:1)
11. Na pasal teekin tumbang a vuai ciang in na itna kiamsak ngeikei in. A ithuai a ngaihbaang in ngaih sun tawntung in.A hatna, a hoihna, leh a hih theihna kempeuh piakhia in nang leh na tate a ding nasem a hihi.(Pau 5:19)
12. Na pasal na it mah bangin na teeknu,na teekpa leh a sanggam laizom teng zahtak siam in.Mi khempeuhin ama vawh nam khaici mah at kik hi.(Gal 6:5-7)
13. Na pasal pen leitungah na nuntak lai teng ama aa ding bek hi den in. Midang pia sawn ken.Tua hi leh mawhna in bangmah ong cih zolo ding hi.(Mt 5:28,Solomonla 2:16)
14. Na hih theihloh na hih zawhloh a om ciangin na pasal tungah hangsan takin pulak ngam in. Tua na genna hang in na pasalin na kicinlohnate honghuh hong theikhia ding hi.(Ephet 5:30-33).
15. Na pasal tawh hunnuam zangh khawm unla, Pasian kammal simin thungen khawm zel un. Midikte thungetna in vanglian a, na lian tampi sem zo hi. (James 5:16)
16. A hih theih leh na pasal tawh kino zel, ciamnuih khawng gen khawm zelzel un. Mai taiina in lungnuamsak a, lungkhamna in maigum sak hi.(Pau 15:13,30)
17. Na pasal kiang ah U aw thupi lua teh, nang na om ciang ka lungmuang cici lel in. Na pasal in innsung nuam hongsa ding a innkuan nuam na suak ding uh hi.(Pau 31:27-29)
18. Anhuan mehbawl na siam kei zongin na pasal tungah nang bang duh, bang ci bawl ding cih dong tangtang in. A lim kei zongin na pasal lungkimin a gil vah lel ding hi.(Pau 31:11)
19. Na khat peuhpeuhah lungkim takin na pasal tungah lungdam ko zelzel in. Lungdamkohna pen Pasian deih biakpiakna ahi hi.(Late 107:1)
20. Na pasal,na tate,na innkuan leh navai khempeuh Pasian ap tawntung in. Amah muang in amah in hong sem ding hi.(Late37:5;Pau22:6)


NA TATE NA GO MANPHA PEN

#Na_tate, na Go manpha pen!
a. Na tate a pil ding na deih leh pantah in. Hoih tak-a geelna tawh kipantah mikhat pen a kipantah lo mi khat sangin maban kician nei zaw,gual tung tuang zaw ham tang hi cih phawk in.(Pau20:18)
b. Na tate Pasian ongpiak letsong a hih man in hoih tak keem, don, khoi ngiat in. Ongpia Pasian in na tawlna leh na gimna thaman ongpia ding hi.(Pai 2:9,Pau 27:18)
c. Na tate in na thu ongman ding na deih leh hun tampi pia in.Tate tawh hunnuam zatkhopna a tam ciang in na tate in lawmta bangin,unau khat bangin nuam ongsa ding uh a, na thu ongzui ding uh hi.(Pau 22:6)
d. Na tate ong gen, ong pulakte limtak ngai in la, dawngkik,kuppih hamtang in. Tua in mai lamah atuah thu: lungdamna, khasiatna ,haksatna,a muh thute na tungah ong gen nuam ding uh a, a hun lapin na panpih thei ding hi.(Pau 19:20;18:13; 4:25)
e. Na tate mai leh amau muhna ah Topa na zahtakna ki langkhia sak in.Topa a zahtak mi in lungmuanna nei a, a tate’ belh theih ding mi ahi hi.(Pau 15:26: 22:4)
f. Na tate a lutung ah khutnga in a-uk,atup,a lungngulhnate pulakkhia in thungetsakna leh thupha piakna nei tawn tung in. Khaici bangin a lungsim sungah khamuanna nei ding uh a, a sepna peuh peuh kimuanna nei in mi gualzo hong suak takpi ding hi.(Kahla 3:19)
g. Kikhopna, Minam pawi,concert cihte a om ciangin na paikhiat ma-in inn pan thuhilhsa in na tate paipih in.Pawi,kikhopna hun sung tawntung na suakta ding a, na om nuamin inn na ciah ding hi.(Pau 23:24)
h. Na tate in khialhna khat peuhpeuh a neih ciangin mite muhna ah taigawp, satgawp cih zang ngei ken. Maizum, mite zakta in a lungsim niam gawp thei ahih lam phawk in. Lungduai takin a hun lem ngakin thuhilh in.(Pau 19:18)
i. Na tate ong gen sunmang(dream) leh muhkholhna(vision)te zahpih bawl kha ken. Piang zo kei ni teh! Hih zo kei ni teh!na cih leh na tate lametna kongpi a khaksak na hih lam phawk tawntung in.A zo theite hi hang ci den in.(Gam 13:30;Pai 33:19)
j. Na tate a sep zawh ding nasep guan in la, a tavuan uh theisak in. Nasep a zawh ciang in lungdam ko in pahtawina kammal pulak in. Hanciam nopna leh cihtakna tawh hong nungta ding uh hi.(Pau 4:26)
k. Na tate annek laitakin a hoihlohna,kicinlahna,khialhnate hangin thuhilh ken. A gilvah vahloin,si leh sa ah pailo bek thamlo in nu leh pate tungah khasiatna in lathei zaw uh hi.(Col 3:21)
l. Na tate khasiasa, a kapsa in lupna zuansak ken. A mangsia thei, ihmu theilo in ngaihsut huailoh thu tampi a lungsim vuah om thei hi. Sorry! Na hoih ding uh kong deihsak luat man hi ci-in thuumkik in a hehna uh adam ciang in lumsak in.(Ephet 6:4)
m. Na tate tungah piakkhiatna,huhna,sumpi khiatzia te gen in sinsak in.Zongsatna hoih hong nei ding uh a,Pasian tawh kizopna man hong nei ding uh hi.(2Cor 8:12)
n. Na tate ittuam paihtuam nei ken la, a ki bang in maipha pia in. Nu leh pa tung khasiatna hang in unau sungah kibuai na lianpi piang thei hi.Na tate thupha a ngah kim dingin Pasian hongpiak ahi hi.(Pian 27:41;9:24-28)
o. Na tate kimawlna tuamtuam ki mawlpih zel in. Tua hi leh hehna,lungduaina,thuakzawhna leh na tate lungsim puakzia na thei khia ding hi. Nang zong na tate makaih dan a sin toto na hih lam phawk gige in.((Pau 8:30-31;1Tim 2:5)

KITENMA A KITHEIHPIH KHOLH DING THU TE.

#KITENMA A KITHEIHPIH KHOLH DING THU TE.

🎁Khangthak zomi te sungah lawmkingai te a tamzaw in kiten ding ngaihsun masalo uh hi. tuabang te kawmkal ah kiten ding a ngaihsun te in bang teng ngaihsun hiam cihleh a kitenna mopawi koilai ah bawl ding,/ mipi te bang tawh vakding,/ mopawi ah kuateng sam ding/ bang zah bei a bawl ding,/ monu & mopa puansilh ding bang colour hoih ding / honeymoon koi ah pai ding cih te pen thupisak mahmah uh a, tua te khit ah a tuak ding uh nupa kikal ding bang mah ngaihsut in nei lo uhhi.
🍎🍎 Pawlkhat te bang pen facebook sung khawng ah a kitenma un man post { photo upload } kiva mahmah lai uhhi. hong ngailua ing cih / hong phawk lua ing / nanglo in guabang hing zo kei ning ci bang dan in, a fb. lawm te kiang ah, ki phat mah mah uhhi. a hih hang in, a mailam ding saupi ngaihsunlo uh a hih man in, hong kikhenkik uh ciang in a zumhuai mah mah khat hong suak kik mawk hi.
🍎🍎🍎 Tua a hih man in nakitenma un bang mah kiphatmasa kei un la, tanu tapa na neih uh ciang in khua-ul-kai liang in facebook ah photo na upload zong in phamawh nawn lo hi. tua hun ciang in na lung kim bang in, kipak thei ta hi teh.

#Na kitenma in na kitheihpih ding uh a kilawm thu te.
------------------------------------------------------------------

🍫1⃣ Na lawmnu na lawmpa pen a sum zatdan a hangsan mi maw, / sum paih ding ciang a khut a ling pian te maw cih pen na theih ding kisam mahmah hi. na kingaihlai in nang a ding na deih bang bang hong leisak den khat leh, na kisap te bek hong leisak te pen na kiten khit uh teh, a manphatna ki lehbulh thei a hih man in, tua bang te in kiten zawh nung ah buai na piang sak thei hi.
2⃣ A khasum bek en masa kei in la, leiba bangzah nei cih zong dong pah lel in, kiteng khin le uh teh, a ma leiba pen nangma leiba hong suak ding hi mawk ahih man in. leitawi la lo a, leiba neih pen nuamlo ding hi.
3⃣ A innkuan kilam dan na theih pih kul hi. A innkuan sung ah awsang awkhauh a zang te maw, kamnem tawh thu a kihilh hiat-hiat te maw cih pen na theihpih kul hi. awkhauh a zang te ahih leh, na kiten khit uh ciang in, na bilsung ah patlom khat thun nuam zaw maw, humpinelkai bang a, lauhneilo cih dan in, dawng kik pah ziah ziah zaw ding maw cih pen kigin khol thei kha ding hi.
4⃣ A lawmte tawh bang ci kizop cih pen theipih ding a kisam mahmah a hihi. Pasal hi na pi'n a lawmte numei tamzaw cih zong om thei hi. Numai hi na pi'n a lawmte pasal a tamzaw cih bang zong om thei hi. Tua bang te pen kuten khit ciang in buaina a piangsak thei te lak ah, a lauhuai mahmah a khat a hihi.
5⃣ Nekledawn tawh kisai zong thei pih ding a kisam mahmah a hihi. bang hang in, hih a nengneng te thupisak kahiam cih leh, lawmngaih a kingaih lai in tua te pen, ki theihsiam ding thupi masa pen hi, kitenkhit ciang in tua te pen kua mah in thupisak nawnlo hi. a hih hang in tua bang neng neng tawh nupa kikal buaina om thei tawntung hi.
6⃣ Mailam a ding bang teng gelna nei cih zong thei ding thupi hi. College kahlaitek in, ki ten ding ngaihsun uh hi. a hih hang in a vision uh kidong kha lo, pilna a zom tuakding kisa uh, hong kitenkhit uh teh kuamah in pilna lam zopding ngaihsun nawnlo in hong kitelkhial uh a, a sang kah na maban uh suplawh lel tak thei uhhi. pawl khat te college man teh ki teng uh, a sangkah pilna zomnuam, a hih hang kiphal nawn lo. a zineih a pasal neih kisik kik, ahih hang a mawk na. Tua ahih man in vision kitheihpih thupi hi.
7⃣ A meltheih te leh a NulePa tawh bang ci kizop } A meltheih te thupi a salo khat in na kiten khit uh teh, na meltheih te hong itsak khollo ding ahih man in a ma nuntak kilamzia na theih pih ding kisam hi. tua mah bang in a NulePa tawh thu a kikum ngei khol lo khat in pen naNu naPa hong hopih sak dakdak khollo ding uhhi. { a hopih a om zong in tam lo hi.}
8⃣ A zattawm ding sum a thalawh thei te maw, a innkuampih te kiang pan a ngenkik te. a thalawhsa a netum pahpah te maw, a kithalawhsa te a netum ding te maw cih pen thei ding a thupi mahmah ahihi.
9⃣ Silhleten a deih dan theih kul hi, numei a hih leh, a tawntung a, sexy puan te bekbek deih tawntung maw. Pasal ahih leh a tangvallai puanten bek tengden maw a hih kei keh, tuhun khang thak te bang a fashion thak te bekbek deih maw cih pen theih ding thupi hi. a tangvallai a puanten bekbek a deih khat in na kiten khit zawh uh teh, khangno fashion khawng tawh hong om leh a om dan manlo a hih man in, encik thei pah hi teh. numai te zong tua dan mah a hi pah hi.
1⃣0⃣ kiten khit ciang in PASIAN in nau hong piak ding leh neipah ding maw, neipah lo ding.hih pen khuapi sung ah hihdan te om thei mawk hi. numei te pen ki nungaksak nuam lai ahih man in, nauneih ding pen ut pah lo ahih man in zatui tawh kidal thei uhhi. pasal te in zong sulepai ding zong nuam lai ahih man in nauneih ding lunggulh masa lo thei uhhi. tua bang hun ciang in nupa kikal ah buai na a lianpi hong piang thei hi.
1⃣1⃣ A kingai mahmah i cih te zong mun khempeuh ah khat leh khat a lungsim uh pumkhat suak zo lo uhhi. tua a hih man in khat leh khat kitelsiam a, i ki thuaksiam ding zong thupi mah mah hi. na lawmpa & na lawmnupen a phatngai mi a hiam cih zong na theih kul hi
Hih teng hong hawmsawn nuam ing.
Lungdam.
👏👏Job.cinpi
✏✏Zomi Laisim nuam te.
Na copy kei un la, na lawm te a ding in, na Share sak zaw un.