Sunday, August 11, 2019

MINAM KIP HIHNA DINGIN



Minam kip hihna dingin ~ Hau Za Cin

1. Minam Min Kician Neih Kisam:
Leitungah minam kip ahi peuhmah in minam min kician khat na nei uh hi. Midangte ciamtehna a tuampi ahih hangin amau leh amau a kicihna uh min khat na nei uh a, tua pen a lian a neu in na thei uh hi. Thei bek hilo in a deihna, a cihnopna, a bul, a kipatna dongin na tel sitset uh a, midang in bangbang a gen zong un kilinglo, amau kicihna khiam vetlo uh hi. Tua bang minam kip a, politics huihpi guahpi in nawksuk nawkto taleh puklo hi.
India gama mualtungmi Garo akici te amau leh amau Achik kici uh a, midangte’n Garo ciin ciamteh taleh amau leh amau akisap uh ciang Achik cih bek mah zang uh hi. Tu in India kumpi in damdamin Achik ciin theita uh hi. Tu in Achik minam sung pan India gambup a holhsuak thei politicians khawng hong om a, minister nangawn nei in amau tenna gam Shillong pan gamlapi himah leh khantohna ding vai (development programs) tampi kigelsak hi. Minam min kician a neih uh, a kep uh a hamphatpih ding hita hi.


2. Pau Kician Neih Kisam:
Pau gina nei uh hi. Pau pen minam dang tawh kibatlohna lahna khat hi a, ko mituam hi ung cihna ding akilatna khat ahi hi. Pau dangin zeel in pau dangin vuknelh sawm mah leh minam kician hihna dingin minam pau a kem tinten pawlkhat kisam hi. Minam pau a zangthei nawnlo, a mangngilh, a dang a zui zaw a om hangin minam pau a zang ngitnget mi kisam hi. A tunga i gen Garo te bang amau tenna khua leh gamsung vuah amau pau mah zang tangtang uh a, pau dang a zang khuapi ah a om uh hangin Achik pau a zang tampi mah om veve uh hi.
Achik pau zang kei le uh Achik minam ahihna uh kiam ding ahih manin a minam uh a kembit uh cihna ahi hi. A pau uh hoih in hoihkei ta leh zang, kisin, inn sung, khuasung, vengsung ah zang uh a, mangsaklo uh hi. Eimi nungak amau gama Nurse sin a paite bang hong ciah uh ciang Achik pau vive zang se uh a, thuguk a gennop uh ciang Achik pau tawh amau teng kiho ziau uh a, luvai sak mahmah hi. Minam kip hihna dingin pau kep kul a, midang zong theihsak ding, hilh ding, sinsak ding kisam hi.


3. Ngeina Kician Neih Kisam:
Minam a kici peuhmah in amau zat ngei pupa ngeina khat na nei uh hi. Kizep dan hiam, kikholh dan hiam, lo neih dan hiam, zi leh pasal kipui dan hiam, nop ni dah ni zat dan hiam amau zat ngei khat na nei hamtang uh hi. India ah Hindu te in a kiten uh ciang numei te inn ah mopawi bawl uh hi, tua pen amau ngeina ahi hi. Nitumna lam mikang te in mopawi pen biakinn ah bawl uh hi. Nop ni in Hindu te in annek na pi bawl mahmah uh a, annek khit ciang sweets nek ding na uang zat mahmah uh hi.
Lungdam ahih manin i kam zong a khum ding hi, ci uh hi. Khasi minam te in misi a om ciangin sigal khempeuh anne sak uh a, anne lo in sigalte ciahsak lo uh hi. Tua manin sihna pen a haulo te adingin vangik mahmah suak hi. Ahi zongin amau ngeina ahi hi. Achik te in pawi a neih uh ciang khuang saupi tum in lam uh a, phit tum in nungak tangval gualnuam uh hi, tua pen amau ngeina ahi hi. Bangzahta in mi kawmkal ah a teng uh zong a ngeina uh a hunhun in zang uh a, mangsaklo uh hi.


4. Biakna Kician Neih Kisam:
Mihing nuntakna ah a kisam mahmah leh sia leh pha khentelna dingin a kizang biakna pen minam kip peuhmah in a kician khat na nei uh hi. Milim bia te in zong milim mah na bia suaksuak uh a, singbul suangbul bia minamte in zong tua mah na zui uh hi. Ahoihzaw ding amuh mateng un minam khat in biakna paipi khat na nei uh hi. Dawi bia te in zong amau dawi biak mah na thupi bawl uh a, minam kician ahihna uh a lahna uh khat hipah hi. Nitumna lamte biakna a zuite zong a minam a minam in damdam in kihei in biakna a laih uh hi. Biak neilo, paai neilo cih bang pheng om mawk mawk cih bang minam kician a om thei kei hi. A biak a hoih a, ahoih kei zongin biak leh paai khat nei limlim minam minam kician ahi hi.


5. A Tunga Teng Kepcing Kisam:
Minam kip i cihte in a tunga minam min, minam pau, minam ngeina, minam biakna cihte limtak a kemcing uh hi. A mangthangloh na dingin kisinsak uh a, kihilh toto in khangthakte zong a pantah uh hi. Minam pawlkhat bangin amau minam manthan ding lau ahih manin minam dang tawh kihelzau lo dingin na kihilh uh hi. Minam dang tawh kiteng lo ding nangawn in na kisinsak uh hi. India mite’n gamdang mite tawh kiteen ding na hanthawn hetlo uh a, tua mah bangin India gam sunga nam neuzaw tampi in India minam lianzaw te tawh kiteen loh ding na kisinsak koikoi uh hi. Tua pen minam kideidanna hilo in amau minam a itna uh leh a khantoh ding a deihna uh ahi hi.
Minam kepna dingin minam min midang theihna dingin hanciam uh a, minam min tawh kihel theihna khempeuh ah kihel in, ko minam taang in kong kihel uh hi, ciin gen pahpah uh hi. Politics ah hi hen aw, biakna vai ah hi hen aw, social activities ah hi hen aw minam min tawh a kithei tam theithei dingin kihel uh a, cialna zong official in minam min tuang laidal mah tawh na kicialsak tektek uh hi. No kua? Ko tuate hi ung… cih hipahpah hi. Minam min neilo a kihel cih khawng na utlo pah uh hi. Tua pen minam min zuakna leh minthangsakna ahi hi.
Minam pau zong a hi thei bangin kisinsak uh a, a theilote hilh in a theite pahtawi uh a, a sin dingin mizol uh hi. Chinese te in bangin amau pau pen a mawkna in mi hilhhilh tazen uh hi. Tua pen amau pau kizang leh cihna hi a a minam uh a kem ahi hi.
Minam ngeina zong mi khempeuh muh theih dingin lah theihna peuh ah lak uh a, kihel theihna peuh ah ka minam ngeina uh hih bang hi ciin lak kawikawi uh hi. Sangnaupangte in hita leh, khua sung mite in hita leh, biakna khangno te in hita leh minam ngeina lak kawikawi uh hi. Kumpi vai diakdiak ah bang minam min kiciamteh pahpah ahih manin minam kipna ding nasep lianpi ahi hi. Tua manin kumpi in zong Culture na thupi sak mahmah hi. Hih bang lam neite tua minamte hi, ciin ciamteh uh hi. Hih bang ngeina neite tua minamte hi ci uh hi.


Thukhupna:
Minam kip a kici khempeuh minam min, pau, ngeina, cihte a nei hi uh a, a ciil in a kip kei zongin a kipna dingin mite lak, theisak, tangko, hilh, sinsak cih bangin na hihhih uh hi. Tua pan in minam hihna mite in thei deuhdeuh uh a, a sawtna ciangin tua bang ahihte tua minamte ciin tel pah uh hi. Dragon lim a om leh China gennopna, uncle Sam lim a om nak leh America gennopna, Queen lim a om nak leh England gennopna cih bangin mite in na tel pahpah uh hi. Vaphual lim i muh leh ei zong eimi a hi cih i tel pah hi; midangte’n hong telpah tam, hong theipah tam?

 

Saturday, August 10, 2019

THU LAMDANG NASA HIAM!


Dr. Hau Za Cin Suante Tangthu tom:-
Dr. Hau Za Cin pen, Mizogam Murlen khua pan Pa Pum Do Lian Suante leh Nu Ciin Zam Cing Samte sungpan, 27th March 1974 in piang hi. Neu a kipan sangkahna ah a khatna veve la in, sangnaupang sung pan a pilpen (လူရည္ခၽြန္) kumsial in a ngah den hi. Ei Zomi sungpan kum 2004 in Chemistry tawh Scientist a ngah masa pen hi a, Doctorate angah in kum 30 pha pan hi. A mizia pen kiniamkhiat mahmah banah, Zeisu leh Zomi a it khat hi. Laisim a lunglut bek hi loin, Laigelh/laiat zong lunglut mahmah a, Zonet Writers Award, leh Tongsan Writers Award te zong kum 4 bang a kizom in ngah ngei hi. Tua ban ah, "KA LAIKUNG PANIN" cih laibu khat zong bawl khia khin hi. Sangkahna: Pre-University Science leh BSc pen St. Anthony’s College, Shillong, India PhD (Chemistry) leh MSc pen North Eastern Hill University, Shillong, India MSW (Master of Social Work) pen Singapore University of Social Sciences, Singapore. PhD a gualzawh khit teh, India ah a minthang mahmah India Institute of Technology Kanpur, (IIT Kanpur) ah Project Scientist kum 3 sem in ‘TB Zatui bawl’ uh hi. Tua khit teh National Taiwan University, Taipei ah Post-Doctorate Fellow tawh kum 2 sung ‘zatui siangtho bawldan ding’ cih bulphuh in sem leuleu hi. Zineihna: Kawlpi ah teng Sergeant Pu Thang Za Vung (ei Zomi lak ah amasa penpen a sem ဝန္ဲႀကီးခ်ဳပ္ ဦးႏု- Prime Minister U Nu i bodyguard) & Nu Ciin Khan Niang tanu Syama Vung Deih Cing, Sister-Nurse Manager, Bachelor of Health Science (Nursing), University of South Australia; Specialist Diploma in Diabetics Management & Education Singapore, tawh Feb 2008 in Singapore ah Church Of Singapore ah pumkhat suak in, anih un Singapore ah tengsuak theihna ding ngah khin uh hi. Tulai tak mapanna tuamtuam lak pan pawlkhat hih bang hi: 1). LZI General Secretary 2). Visiting Professor, Tedim Christian College, Yangon 3). Singapore kumpite khangno lamlahna lam ah 2011 a kipan sem a, Assistant General Manager tawh tuni dong panmun nei in, nasep kipan cilte makaih (supervisor) zong sem hi. 4). Laihilhna lam ah – National University of Singapore (NUS), Singapore University of Social Sciences (SUSS), Singapore Bible College (SBC), leh Polytechnic tuamtuamte ah Field Educator sem hi. 5). Leitungbup Lai Siangtho sinkhopna (Bible Study Fellowship) ah tatsatlo Lai Siangtho sinna kum 8 kihelta in, Leader khat in kizang hi. BSF ah Leader ding pen Makaite in ‘hoih ding hi’ a cihte bek uh a sap uh ahi hi.

Dr. Hau Za Cin Suante in India panin Chemistry tawh Ph.D azawh khit ciangin Singapore ah Nasem a tua kawm in Master of Social Work (MSW) hong zo hi!

Pasian lawnna ngahin Singapore a ah nasepte nusia in a nupa un USA ah Laisiangtho sinding in hong kuankhia uh a MULTNOMAH UNIVERSITY Sangah ki-ap khin uh hi!


Leitung pilna sangpi nei khin himah taseleh Pasian it in Pasian lo tawh Mihing nuntakna piang theilo hi cih thei a, Laisiangtho Master sin dingin USA ah hong kalsuak ahih manun Zahtakna lianpi ih pia hi!

Topan angimna a tupna leh a Visionte na gualzawh pih hen ci-in hih munsan pan Thupha ih pia hi!

Lungdam 
Siam Khaute

Note:- Lai Nasim khit ciangin anuai pen ah "HOME" cih om dinga tua na mek le cin Article dangte kisim thei ding hi. A vei leh atak lam ah a kawkna < dan leh > om ding a tua tawh next pages kilut thei hi. Na lutzel un lungdam.

Friday, August 9, 2019

CIKHA MAN PAWL KHAT

Chin State ading Mun ahoih mawhlo pen phial Cikha man pawl khat koih dih hi in na en dih vua leh.



https://www.google.com/maps/place/Cikha,+Myanmar+(Burma)/@23.8960381,93.52159,14z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x374c1091a0d35bd1:0x14e16152a8729af9!8m2!3d23.9042008!4d93.5382621 Ih gam ih lei Democracy man ngah le hang mun leh mual athupi mahmah ding khat hi a, India tawh kikawmna anoppenna mun zong hong hi ding hi. 

Topa in thupha hong piaksak semsem ding a, ni dangciangin hong khang lian to semsem ding hi. tulai takin Inn 500 kim bek hi a, khua sauna pen Tai 3 val kha ding hi. Police leh Kumpi   Galkap omna mun hi. Vuk zong kia theizel mun hi.


Note:- Lai Nasim khit ciangin anuai pen ah "HOME" cih om dinga tua na mek le cin Article dangte kisim thei ding hi. A vei leh atak lam ah a kawkna < dan leh > om ding a tua tawh next pages kilut thei hi. Na lutzel un, lungdam.

Thursday, August 8, 2019

USA Border Daite Na envua

San Diego gei a Mexico tawh gam gi ah dai ki khung pen

Cliton in 1993 in letmat thuh in gamgi ah dai kai hi. Immigration ten Illegal a ong lut mi a mat uh 75% kiam tuam ci hi. A hi zong in lampi tuam tuam zong in ong lut ve ve in, Tijuana River Estuary pen ong lut zaw uh hi.

2006 ciang in George W. Bush in secure fences act ci in letmat thuh in in gamgi security ong bawl in tai 700 miles dai ong bawl hi.
2006 in illegal immigrants
1, 000,000  ki man hi. 2018 in a ko man 396,000 ah ong kiam suk hi.

Hih border tawh ki sai in Clinton in ma pan in Bush in 9/11 khit teh ing zom in Obama in ong sem zom in project man bawl hi.

San Diego ah tai 12 a sau thuap 2 in dai ki bawl in Otay Mesa Port of Entry dong ki bawl hi.

Central America pan in asylum ngen in mi tul tam pi in ngak uh hi. Border ah asylum ngen ding a om te ni sim in a mi ciang tan in kumpi ten a request uh sit uh hi.


San Diego ah homeless 8,500 bang om in Human trafficking a tam pen na ong suak hi. Hepatitis A tawh a si mi a tam pen na min zong hi.

Tijuana ah siatna khang in 2018 in mi ki thah 2,500 om hi.

By:- Nu Khan


San Diego gei a Mexico tawh gam gi ah dai ki khung pen 

Cliton in 1993 in letmat thuh in gamgi ah dai kai hi. Immigration ten Illegal a ong lut mi a mat uh 75% kiam tuam ci hi. A hi zong in lampi tuam tuam zong in ong lut ve ve in, Tijuana River Estuary pen ong lut zaw uh hi. 

2006 ciang in George W. Bush in secure fences act ci in letmat thuh in in gamgi security ong bawl in tai 700 miles dai ong bawl hi. 
2006 in illegal immigrants 
1, 000,000  ki man hi. 2018 in a ko man 396,000 ah ong kiam suk hi. 


Hih border tawh ki sai in Clinton in ma pan in Bush in 9/11 khit teh ing zom in Obama in ong sem zom in project man bawl hi. 

San Diego ah tai 12 a sau thuap 2 in dai ki bawl in Otay Mesa Port of Entry dong ki bawl hi. 

Central America pan in asylum ngen in mi tul tam pi in ngak uh hi. Border ah asylum ngen ding a om te ni sim in a mi ciang tan in kumpi ten a request uh sit uh hi. 

San Diego ah homeless 8,500 bang om in Human trafficking a tam pen na ong suak hi. Hepatitis A tawh a si mi a tam pen na min zong hi. 

Tijuana ah siatna khang in 2018 in mi ki thah 2,500 om hi.
 By: NU KHAN

Note:- Lai Nasim khit ciangin anuai pen ah "HOME" cih om dinga tua na mek le cin Article dangte kisim thei ding hi. A vei leh atak lam ah a kawkna < dan leh > om ding a tua tawh next pages kilut thei hi. Na lutzel ung lungdam.



LAISIANGTHO ETSAK LIM LEH NATE

#LAI SIANGTHO ETSAKNA LIM-LE-NATE
(Symbols for the Holy Bible)
By Munlai Khampu

Thupatna
"Lai Siangtho Etsakna Lim-le-nate" cih thulu pen H. L. Willmington' laibu "Willmington's Guide to the Bible" panin kong teikhiat hi a, a kikal-ah keima' ngaihsutna leh muhkhiat thute kong guang kiaukiau hi. Dr. Willmington in Lai Siangtho, Pasian' thu pen etsakna lim-le-nate zangin atelbaih mahmah dingin hong lakkhia hi. Tuate atomin anuai-a bang ahi hi. Tua hi a, Lai Siangtho pen:-

1. Liimlang tawh kibang hi. (James 1:23-25)
Lai Siangtho pen LIIMLANG tawh kigenteh hi. LIIMLANG in i dinmun leh i hihna hong musak hi. Tua mah bangin Lai Siangtho, Pasian' thu in Pasian' lungsim hong theisakin, mihingte' dinmun taktak hong lakkhia hi. Tua manin Lai Siangtho pen LIIMLANG kici hi.

2. Khaici tawh kibang hi. (Matt. 13:18-23)
Lai Siangtho pen KHAICI tawh kigenteh hi. Limtakin a kituh KHAICI pen hong pokhia-in, hong khanglian a, hong pakkhia-in hong gahkhia hi. Tua mah bangin Lai Siangtho, Pasian' thu zong mihingte' lungtang sungah a kituhkhit ciangin Pasian' lim-le-mel asun gamtat-luhek, nuntak-khuasak, thuhoih-lahoih cihte hong kilangkhia hi. Tua manin Lai Siangtho pen KHAICI kici hi. 

3. Tui tawh kibang hi. (Efe. 5:25-27)
Lai Siangtho pen TUI tawh kigenteh hi. TUI in aninte silsiangtheiin, meikuang mitsakthei a, siangthosakthei hi. Tua mah bangin Lai Siangtho, Pasian' thu in i mawhnate hong silsiang(thei)in, Satan' vangliatnate mitsak(thei) a, i nuntakna hong siangthosak(thei) hi. Tua manin Lai Siangtho pen TUI kici hi. 

4. Meivak tawh kibang hi. (Late 119:105)
Lai Siangtho pen MEIVAK tawh kigenteh hi. MEIVAK in khua hong musakin lampi hong musak a, hong kidawmsakthei hi. Tua mah bangin Lai Siangtho, Pasian' thu in i Khristian khualzinna ah tu laitak eite koi-ah om cih hong lak a, mailam kalsuanzia ding hong hilhin, i kiat/puk nading panin hong kem hi. Tua manin Lai Siangtho pen MEIVAK kici hi.

5. Namsau tawh kibang hi. (Heb. 4:12)
Lai Siangtho pen NAMSAU tawh kigenteh hi. NAMSAU in sattantheiin, phelkhamtheiin, khelkhiathei hi. Tua mah bangin Lai Siangtho, Pasian' thu in mimawhte, misiangthote leh Satan tungah akul bangin naseptheihna thu/tha anei hi. Tua manin Lai Siamgtho pen NAMSAU kici hi. 

6. Suangmanpha tawh kibang hi. 
(a) Kham (Late 19:10-a)
(b) Ngun (Late 12:6)

Lai Siangtho pen SUANGMANPHA tawh kigenteh hi. Suangmanpha ahi KHAM leh NGUN pen mihingte' kizepna leh vangil khat ahi hi. Tua mah bangin Lai Siangtho, Pasian' thu in suangmanpha bangin deihhuaiin manpha a, mihingte etlawmsakin manneisak hi. Tua manin Lai Siangtho pen SUANGMANPHA kici hi.

7. An tawh kibang hi.
(a) Nawizu (1Pet. 2:2)
(a) Satak (Heb. 5:12-14)
(c) Anlum (Johan 6:51)
(d) Khuaizu (Late 19:10-b)

Lai Siangtho pen AN namkim tawh kigenteh hi. NAWIZU pen naungekte ading, SATAK pen khanghamte ading, ANLUM pen cinate ading, hizawdeuh a, KHUAIZU pen mikim' nektheih ahi hi. Tua mah bangin Lai Siangtho, Pasian' thu in mikim cidam thahatna ding hong guan(thei) hi. Tua manin Lai Siangtho pen AN kici hi.

8. Mei tawh kibang hi. (Jer. 20:9-a)
Lai Siangtho pen MEI tawh kigenteh hi. MEI in haltumtheiin, tuisuaksaktheiin, siangthosakthei hi. Tua mah bangin Lai Siangtho, Pasian' thu in thukhentheihna, sianthosaktheihna leh haltumtheihna tha/thu anei hi. Tua manin Lai Siangtho pen MEI kici hi.

9. Sek tawh kibang hi. (Jer. 20:9-b)
Lai Siangtho pen SEK tawh kigenteh hi. SEK in satkiptheiin zong satkhamthei hi. Tua mah bangin Lai Siangtho, Pasian' thu in i nuntakna a hoihzawkna dingin hong satkhamtheiin zong hong satkipthei hi.

Thukhupna
Lai Siangtho, Pasian' thu pen thukin, zaiin, asang mahmah hi a, mipilpente' telkhitzawh ding ahihloh mah bangin, mimawlpente' tellah ding zong hi tuanlo hi. "Thu" cih pen lawntheih, muhtheih hilo ahih manin i teltheihna dingin muhtheih, lawntheih ahi "liimlang, khaici, tui, meivak, namsau, suangmanpha, an, mei, sek cihte a kizang hizaw hi. Tuate pen Pasian' thu hi loin, Pasian' thu etsakna lim-le-nate ahi hi. Lai Siangtho, Pasian' thu pen kul leh a kitangsapna zuiin "liimlang, khaici, tui, meivak, namsau, suangmanpha, an, mei, sek cih bangin i zat ding ahi hi. A zangsiam dingin mimalkim i biak TOPA Pasian in thupha hong piata hen. Amen.

Source:
H. L. Willmington, Willmington's Guide to the Bible (Bangalore: New Life Literature, 2009), 798.

Note:- Lai Nasim khit ciangin anuai pen ah "HOME" cih om dinga tua na mek le cin Article dangte kisim thei ding hi. A vei leh atak lam ah a kawkna < dan leh > om ding a tua tawh next pages kilut thei hi. Na lutzel ung lungdam.

Wednesday, August 7, 2019

LEITUNG MIHAU JEW-TE HAUHNA THUSIM

Leitungah Mihaupen ahi Jew mite Hauh na  Thusim 10

1. Nang le nang thu kihilh masa in. (educate yourself)

* Mite hong thuhilhtawh kipil zolo a, ei mahtektek in i theih/ i tuahkhak mah in hong pilsak pen hi.

2. Sumlepai vai ah gelkholhna nei den in. (have a financial plan)

* Na ngahzah ding gelkhol sitset inla tua tungtawn in na zatna ding gelkhol in. Gelkholhna kician na neihkei leh na sum a beilam kitheilo in mawk bei hanhan lel dingaa leiba zong na neikha thei ding hi.

3. Nasem in. (go to work)

* Anletui na duhzah in nasep na lunggulh leh leitungah na gilkial lo dingaa, ci mawh genthei in na om ngeikei ding hi.

4. Ngimna tawh nasem in. (work ambitiously)

* Na mawksep ding hilo hi. Na nasepna a hang thei in. Ngimna kician omlo nasep a hihleh khawlphot zaw in. Ngimna kiciankhat neimasa lecin a neuno nasep nangawn in nalianpi hong piangsakthei a hihi.

5. Gualnopna uangzat kei in. (don't pursue pleasure)

* Lawmlegual leh a pualam gualnopna te ki dek mahmah in. Nekna, dawnna, khualmawk zinzinna, cihte bek hilo teptheih muamtheih khempeuh zong gualnopna hiaa tuate khempeuh ki dekpha mahmah in.

6. Mizawng ki neih in. (prerend to be poor)

* Mi hau kineihnuam lecin nai, mawtaw, puansilh, vanzat tuamtuam leh nekledawn te kisamlo pi in na leilei khading hi. Tua a hau na kineihnopna in hong zawngsak hi zaw hi. Tuaahihmanin mi zawng dan in om ding maizum kei inla a zawng ki neih zaw lel in. Na haubaihzaw ding hi.

7. Thumantak in nasem in. (work honestly)

* Na nasepna ah thuman in. Thumantak tawh na ngah hauhna, neihlelam te bek mah in hunsawt hong lungdamsak thei ding hi.

8. Sumleitawi tawh nuntaksawm kei in. (don't live on borrowed money)

* Sumleitawi pen a ki zongsang baih mahmah nasep khat a hihi. Leitawi a la te'n a tawmno tawh kipan aa a tampi dong in lala uh hi. A tawpna ah kamsiatna khatpeuh tawh lohzo vatkei leh uh a tu a ta khangdongin leiba nusiatthei uh hi. Leibatlak ding hanciam kei in.

9. Kamciam manlang kei in. (be careful of guaranteeing)

* Mikhat peuhpeuh, innvengte, naseppih te, lawmte tungah na sepzawhloh ding kamciam pia kha kei in. Tua in leitungah khatguak hong tangtatsak thei gallian khat a hihi.

10. Thumantak in nungta in. (live right)

* Na hihna peuhah diktat in. Itna nei in. Hehpihna nei in. Nuih mai in. A sia pel in. A hoih lenkip in. Thumantak in nungta in.

By: AS ThangBawk
@Zomi Siamsin Library Post

Note:- Lai Nasim khit ciangin anuai pen ah "HOME" cih om dinga tua na mek le cin Article dangte kisim thei ding hi. A vei leh atak lam ah a kawkna < dan leh > om ding a tua tawh next pages kilut thei hi. Na lutzel ung lungdam

Tuesday, August 6, 2019

NA MONU LE NA TANU

Na Monu le Na Tanu 

1. Na tanu pen ateekte' inn ah nuamsa leh na lungdampih mahmah hi. 

-Na inn sungah na monu in nuam hongsa pian leh na lungkim zo kei hi. 

2. Na maakpa in a zi (na tanu) nasep ahuh ciangin thupi na sa hi. 

-Ahi zongin na tapa in a zi (na monu) nasep ahuh ciangin "Zi lel pa" na ci leuleu hi. 

3. Na tanu themno khat damlohna nei leh na patau gawp a, 

- Na monu adamloh teh "A thadah manin kineihkhem hi" na ci nuam phial leuleu hi. 

4. Na tanu zawngkhal pian leh Ateekte (a pasal innkuanpih) teng na mawhsak nuam hi. 

- Na monu tawm hong zawngkhal pian leh "An ne ne bek, tha nei thei mahmah lo" na ci leuleu hi. 

5. Na tanu pen ateekte inn ah nasem pian leh na lungnuam lo zel hi na-pi'n, 

- Na monu in tawlnga man lo liangin na asep na ngawn na hawmthawh zel leuleu hi. 

6. Na tanu in ateekte (a pasal' Nulepa) leh a pasal' sanggamte nasep ding asep sak na muh teh na sin so vengvang thei hi. 

- Ahih hangin Nang innkuan bup ii niiklepuan leh inn sung nasep khempeuh pen na monu bek in asep ding na lunggulh leuleu hi. 

7. Na tanu pen a pasal lamte in them khat khawng gensia leh na zadah mahmah hi. 
-Ahi zongin na monu na gensiat hun teh, "Ka cih ding mah hi,  ka mo hi" na ci hi. 

=> Na tanu tungah a kibawl ding nadeih dan in, na monu tungah bawl pah in! 


=>Na tanu in a innkuanpih teng nusia in, midangte innkuan a va suah mah bangin, na monu zong tuadan hi pah hi. 


=> Ei leh ei mah thukhual, ngaihsut siam, dik I kisak mahmah hangin atung a daan in igamtat, ih ngaihsut lai teng pen a hehpih huai mahmah hi ta hang! 🙏


lungdam


Note:- Lai Nasim khit ciangin anuai pen ah "HOME" cih om dinga tua na mek le cin Article dangte kisim thei ding hi. A vei leh atak lam ah a kawkna < dan leh > om ding a tua tawh next pages kilut thei hi. Na lutzel ung lungdam