CHRISTIAN HIH BAIHLO
“Tua ciangin Jesuh in a nungzuite le mi khempeuh kiangah, “Mi khatpeuh in kei hong zuihnop leh ama deihna bangin gamta nawn loin nisimin a singlamteh pua-in hong zui ding hi.”
LUKE 9:23
“Then he said to them all: “Whoever wants to be my disciple must deny themselves and take up their cross daily and follow me.”
Luke 9:23 NIV
Christian nuntakna ih cih or Jesu nung zuih ih cihpen abaih mah2 ding, nopsa mah2 ding, Lungdamna ding, Hauhna, Minthangna ding a sa mitampi Khristian ki-om hi!
Tuate hilo ding ih cikei a tuadan bek upna ih neih laitakin Christian or Jesu nung zuih tak2na pen abaih lo Leitung ah ahih lam phawk kawm leng, ei utdandan a nuntakna ahih lohlam phawk leng, ih Christian or Jesu nung zuih nuntakna man ki-zui thei Ding cih gen nuam ing!
1. Ama deihna bangin gamta nawnlo ding!
2. Nisim a Singlamteh pua ding!
3. Hong zui hen! cih teng Hi!
1- Ama Deihna bangin gamta nawnlo ding!!!
Jesu nung ih zuih tak2 ciangin , tulai pau leng ih pianthak tak2 ciangin ei deihna bang gamta lo dingin Jesu deih bang or Laisiangtho deih bang gamta ding ci hi.
Mihing in ih deihna, lunglutna, utna, leh kizepna zia Dong ah ei Deih bangin gamta nawnlo ding cih himawk hi. Genni cileng tamlua in Pasian deihna tawh a kituaklo khempeuh nusia ding cihna hi.
2- Nisim a Singlamteh pua Ding!!
Singlamteh puakna pen baih hetlo hi. Atom in ah Muslim,Hindu Budish cihte pen Jesu nung hong zuih tak2 ciangin 1) Nulepa tawh kikhen, ulenau tawh kikhen, lawmlehgual Ngaihte tawh kikhen, Inn pan kinawh khia, Community pan kinawhkhia, hibang teng Singlamteh pua in Jesu nung zui hi.
Christian or Jesu nung zuih a Singlamteh puak pen a baih hilo hi. Christian background Pan ahilote adingin hihdan na hi mawk hi! Christian background pan ate zong tuabang Singlamteh puak kawm a Jesu nung zuih kul ahih loh hangin tampi mah Jesu nung na zuihteh haksatna tampi na puak kul hi.
Zuleza, kham theih tuam2, utna, deihna, lunggulhna tuamtuamte nutsiat kul a, Tua Bang na nutsiat ciangin, na Lawmte in lawm dingin hong deih nawnlo Ding, Lawm neilo nangkia, kisa ding, leitung deihna munte ah pai nawnlo, na utlo Laisiangtho nasim kul, thu na ngetkul kikhawm na pai det kul, etc cihbangin taksa nopsaknate nusia in Jesu nung na zuih kul hi.
Christian nuntakna pen leitung ah nopsakna, Hauhna sangin, gentheihna, maizumna, lawmle gualte nawlhna, Innkuan pihte nawlhna, kimlehpam nawlna kituak hizaw hi.
Na Christian nuntakna pen nopna leh Hauhna atuam2 dingin na ngaihsut a na nuntak leh Jesu nung na zuihna ah na kigamla semsem thei ding hi!
Jesu nung na zuihna pen leitung ah na it, na deih , na lunggulh nate tawh kikhenna Hi a, Athu baih Christian life hilo hi!
Singlamteh pen:- langpanna, zumthuakna, haksatna leh sihna Dong hong tungsak thei leitung ah ahi hi. Jesu nung zuihna pen tuabang na hi zaw thei hi.
Ut bang2 a om a Christian hih pen man kizaih a background a koih bek hi a ami hilo hi.
Christian or Jesu nung zuihna tak2 pen:-
1. ei deihna bang a gamta thei nawnlo, Jesu deihna bek zuihna hi. Hamsa hi!
2. Singlamteh haksatna khempeuh phutna hi a tuate mitsi teta a Jesu nung zuihna hi! cih phawk a
3. Ama deihna bangin nuntakna tawh nungta in zuihna hi! Nidang in Jesu tawh kisai kha na hihnoploh teng hih a na zuih kul Ding hi.
Jesu nung zuih pen leitung ah nopsakna Ding sangin genthei haksatna hizaw hicih phawk leng ut hang!
Topa nung zuihna ah ci taktak in azuizo kim dingin Topa in thupha hong pia ciat hen!
Lungdam
S.Khaute Sep1.18
KIMUH KIK MATENG UM KEN
1. Na lawmte hong kigensiat sakleh, na kimuh kik matengin um kei in.
2. Na lawm ngaih hong kigensiat sakleh, na kimuh kik matengin um kei in.
3. Na makaite hong kigensiat sakleh, na kimuh kik matengin um kei in.
4. Na nasemte hong kigensiat sakleh, na kimuh kik matengin um kei in.
5. Na zi hong kigensiat sakleh, na holimkhop kik matengin um kei in.
6. Na pasal hong kigensiat sakleh, na holimkhopkik matengin um kei in.
7. Na belh, na muan khat hong kigensiat sakleh, na kimuh kik matengin um kei in.
8. Nangmahmah hong kigensiatleh, na kisittel khit matengin heh kei in.
9. Na nasepna hong kigensiat sakleh, na zawh khit matengin heh kei in.
10.Na uploh thu khat hong kigenleh, na dot kawmin amah entel in.
Theih ding:-
(1) Hong kihaza thei hi. "Zawlthu kalah sial thawl" hong khen nuamte' nasepna genna hi.
(2) Thu lang-etna in naupang lungsim hi a, langnih etkhopna in picing lungsim hi.
(3) Kizoppihte sangin mithak khat ki en ziau thei a, kisikna in zong hong pha-pah thei hi.
(4) Mi a gen sia khat leh a gen'siatte nang tawh a kua pen kinai zaw a, kua' lamah pang zaw ding na hiam?
(5) Ki gensiatsakna sungah ki-itna aw, hong ging thei a, kizoppihte zong sittel a kul hithei hi.
* Thu tam gen leng ki paukhial thei a, sawtvei om leng ki takhial thei hi.
* Sungah a dim' bangin kam-ah letkhia thei a, kampauna in mizia lahtelna khat ahi hi.
* Thuhoih tam zak leng i lung nuamin, i meel hoih a, thusia tamzak leng i lung gimin i meel a sia hi.
* Natna hong tun ma-a kidaltheihna in pilna hi a, thuhoih i zak ma-a pau'loh theihna in zong pilna mah ahi hi.
* I lawmte' thugen' khempeuh kipompih kim theilo a, a sia dingte kilahtelna in kilawmtatna ahi hi.
~ Tdkhen Tuuno Huang
CREDIT:- Cinpu Zomi
CIDAMNA_DING
Dr. Gupta says,
No one must die of cancer except out of carelessness;
#Kiven siamloh man ahih kei buang leh Cancer tawh kuamah Silo Ding hi!
(1). First step is to stop all sugar intake, without sugar in your body, cancer cell would die a natural death.
#Akhum nekledawn kidawm in, na taksa Tung ah a khum tawm leh Cancer sazang apiang sakte amathu in bei or si ding hi. (Eilam Akhum nezokhang Gam khangto ah )
(2). Second step is to blend a whole lemon fruit with a cup of hot water and drink it for about 1-3 months first thing before food and cancer would disappear, research by Maryland College of Medicine says, it's 1000 times better than chemotherapy.
#Lemon or Tampaza pen at in tuisa haisung ah koih Ding in an nekma Tua dawn Ding kha 1-3 Sung bang, tua-in Cancer bei or damsak hi. Maryland College Of Medicine te in azatui sangin azah tul bangin hoih zaw ci hi.
(3). Third step is to drink 3 spoonfuls of organic coconut oil, morning and night and cancer would disappear, you can choose any of the two therapies after avoiding sugar. Ignorance is no excuse; I have been sharing this information for over 5 years. Let everyone around you know.God bless.
#Coconut thau pen sikkeu 3 ta bang zing leh nitak in dawn lecin Cancer dam hi ci hi. Akhum kidawm inla atung a ih gente nang a ding in alem pen2 zangin. Hihte na kim na pam ah nagensawn Share sawn in.
"Dr. Guruprasad Reddy B V, OSH STATE MEDICAL UNIVERSITY MOSCOW, RUSSIA
Encouraged each person receiving this newsletter to forward it to another ten people, certainly at least one life will be saved ... I've done my part, I hope you can help do your part. thanks!
Drinking hot lemon water can prevent cancer. Don't add sugar. Hot lemon water is more beneficial than cold lemon water.
=>#Tuisa ah Tampaza helin la cikhum henlo in dawnin tua-in Cancer Dal hi. Avot Tampaza tui sangin a sa Tampaza Tui hoih zaw hi.
Both yellow n purple sweet potato have good cancer prevention properties.
#Kawlkai anaipak leh nainawk mel kawlkai khempeuh pen Cancer kidanna in akizang nate hi. Ne mun in!
01.Often taking late night dinner can increase the chance of stomach cancer.
#Nitak an nekhak luatin ih gilpi sungah Cancer omsak baih hi.
02. Never take more than 4 eggs per week
#Kalkhat sungin aktui 4sang tamzaw ne ken!
03. Eating chicken backside can cause stomach cancer.
#Ak meibul in gilpi Cancer piang sak thei ahih man tamnek ken. Kidawm in.
04.Never eat fruits after meal. Fruits should be eaten before meals.
#Theigahte an nek khitciang neken la, an nekma in ne zaw in, ci ei!
05. Don't take tea during menstruation period.
#Numeite nin neihlaitakin niangtui dawn ken, cileuleu ei!
06. Take less soy milk, no adding sugar or egg to soy milk.
#Soy milk, Eipau in BE Bawngnawi tamdawn ken, cikhum hel ken,
07. Don't eat tomato with empty stomach.
#Gilkialsa in Mehthuk kia neken ci ei,
08. Drink a glass of plain water every morning before food to prevent gall bladder stones.
#Zing an nekma in Tui haikhat ta nisimin dawn in. Tua in sinkha ah suang om ding Dal hi. ti leuleu ei!
09. No food 3 hrs before bed time.
#Na lupma nai 3 kisapin an ne nawn ken! Nitak An nek zawh nai 3 cinciang lumpan in. Ti leu2 ei.
10. Drink less liquor or avoid, no nutritional properties but can cause diabetes and hypertension.
#Zu leh adangdang Cidamna apiangsaklo nate dawn2 ken! Tuate in si,zun khum leh lungsim manlohna piangsak hi.
11. Do not eat toast bread when it is hot from oven or toaster.
#Bread moh nasatsak ciangin a sapi in ne ken!
12. Do not charge your handphone or any device next to you when you are sleeping.
#Na ih mut ciangin nang tawh kinai ah na phone or atuam2 meitha tawh kituante tuanken koih ken!
13.Drink 10 glasses of water a day to prevent bladder cancer.
#Nikhatin tui hai10 ta dawnin Tua in zun bu leh atuam2 ahCancer natna Dal hi.
14. Drink more water in the day time, less at night!
#Zan sangin Sun in tui tampipi dawnzaw in! Zanin tawm bek dawnin.
1Don't drink more than 2 cups of coffee a day, may cause insomnia and gastric!
#Nikhatin hai 2 Sang a tamzaw Coffee dawn ke’n! Hih in na gilpi huih natna piangsak thei hi. Ih mut theih lohna zong piang hi.
16.Eat less oily food. It takes 5-7 hrs to digest them, makes you feel tired.
#Sathau atampa lua ante tawmnek in! Digest Asachi nadingin nai 5-7 hunla in hong gimsak, tawlsak hi!
17.After 5pm, eat less.
#Nitak nai 5 khit ciangin annek na nek kidawm in lup hun naita hi!
18.Six types of food that makes you happy: banana, grapefruit, spinach, pumpkin, peach.
#Na omdan hong nuamsak nektheih 6te in Nahtang, lenggah, kala pau in, (Palak) Eipau in Vokpi bilteh, English in spinach, Maigah, Meitei mul leh amullote,
19.Sleeping less than 8 hrs a day may deteriorate our brain function. Taking Afternoon rest for half an hour may keep our youthful look.
#Nai 8 sang tawmzaw na ih mut leh ih khuak nasepna mansaklo kisiasak in, Sun nung nai 1:30 Bang tawlnga or na ihmut leh hong nosuaksak Ding hi!
20.Cooked tomato has better healing properties than the raw tomato.
#Mehthu asial sangin aminsa pen damna dingin hoih zaw hi! Sialnek lualo Ding cihna!
Hot lemon water can sustain your health and make you live longer!
>Tampaza tuisa(Hot lemonate)tawh in na cidamna khangsak in nanuntakna sawtsak hi!
Hot lemon water kills cancer cells. #Tampaza tuisa or asa in Cancer apiangsak sazangte that/damsak Hi.
Add hot water to 2-3 slices of lemon. Make it a daily drink.
#Na tuisa dawn hai khat Sung ah Tampaza phel 2-3 Bang khah inla nisim in dawn in!
The bitterness in hot lemon water is the best substance to kill cancer cells.
>Tampaza tui akha in cancer a piangsak thazangte damsak athatna hoih pen hi.
~Cold lemon water only has vitamin C, no cancer prevention.
>Tampaza tui avot in Vitamin C bek hong pia a, Cancer dalna pianglo hi. Tuisa tawh bek hoih cihna hi.
Hot lemon water can control cancer tumor growth.
Z-Tampaza Tui asa in Cancer apiangsakte kham, Dal hi!
Clinical tests have proven hot lemon water works.
>Zato ten asinna ah Tampaza tuisa in Cancer adal cih thei Hi. Nasem ci hi.
This type of Lemon extract treatment will only destroy the
malignant cells, it does not affect healthy cells.
>Tampaza tuisa in ih Cidamna khoihkha lo a, Natna a hong piangsak sazangte or nate bek sia sak hi!
Next... citric acid and lemon polyphenol in side lemon juice, can help reduce high blood pressure,effective prevention of deep vein thrombosis, improve blood circulation, and reduce blood clots.
>Tampaza tui thukin Sikhang kiamsak, Thagui Sung akhak thei natna zong dal, Sisan pai mansak, sisan hoihlote tawmsak Hi.
No matter how busy you are, please find the time to read this, then tell others to spread the love!
> Na buai zongin na simin la Midang na Share sawn in!
Amau leh a mau a kikep theihna Ding un!
After reading, share with others to spread the love! To take good care of their own health!
Lungdam
Translated by:
Siampu Khaute
073118

ZI HOIH
————
Paunak 31:10
Zi hoih pen suangmanpha sangin manphazaw pek a, ahizongin zi hoih ngah ding haksa mahmah hi.
Paunak 14:1- Numei pilte in innsung nuntakna khangsaka, numei hai te in inn sung susia hi.
Numei leh Nu cih pen Adam i phuah hi a, 'Tu in amah in keima' guh leh tangte ahi hi. Ama min numei kici ding hi," ci hi. Tate pattahna leh makaihna ah Pate sangin Nute in tavuan tampi nei zaw tham hi. Pate inn tawh kigamla mun uh a, Nuten hun tampi tate tawh om khop hun ngah hi. Lai at siampa khat in, " Tate in Nu' lungtang suun a, Pa' meel la uh hihi. Tua mah bangin Pa suun sangin Nu sun tam zaw a, Nu' makaihna tawh ahoih zong tam zaw hi. Numei te in inn sung nopna dingah tavuan a lian penpen nei uh hi.' Nu' cih min bek hilo-in "nu" cih dinmun abuplak ding ahi hi. Numei in ama nasep siangtho thei hen la, Pasian kihtakna leh Pasian' tha tawh a sem khia ding ahi hi. Leitungah kimanna anei dingin numei in atate pantahin ahoihzaw leitungah ateeng dingin pil sak hen. Nu in innkuan kumpinu hi. Atate in a gammite ahi hi. Nu ahihna tawh vang nei tak leh pilvang takin inn sung uk ding hi. Inn sungah ama' huzaapna thupipen ding hia, ama' kammal in thukham ahi hi. Pasian' ukna nuai ah Christian ahih leh tate’ zahtak angah ding ahi hi. Nu in innkuan sungah nasem khat hiloin, innkuan amakaih ding, lam alak ding kumpinu ahihna tate hilh ding hi.Tate pen gual khat pan gualkhat, thukhun khat panin thukhun khatah apantah ding ahi hi. Nupi in ama nasep siangtho ahihlam phawk hen. Pasian kihtakna leh itna tawh anasep sem ta hen. Leitungah kimanna anei dingin tate pantah hen. Nute' nasep ding tampite lakah tate pattahna in asiangtho pen nasep ahi hi.
Tanote pattah zia:
1. Nu leh Pa kithuhual ding
Nu leh Pa te'n tate ih uk zawh nadingin ei leh ei ih ki-uk zawh masak ding kisam hi.
2. Nakpi a uk cip luatna lauhuai
Amau hih theih zah leh a lungsim un a zuih zawh zah tawh kizui-in amau leh mau ngaihsutna leh gamtat theihna aneihnadingun hoih tak lamlah siam ding kisam hi.Siate leh Nu leh Pa te in naupangte ih uk cip luat ciangin amau leh amau ngaihsut tawm theihna (Creative idea) hong nei thei nawn lo uh a, amau leh amau kimuanna bei sak hi.
3. Naupangte Hilh lo a khantohsakna in Mawhna hi.
Naupangten na khat peuh a sep ding ciang a sepzia ahihzia ding teng hilh in amau leh amau sem sak dinga, a hihzawh loh khat huh pak in hileng hong zo ding a, hong thanop to suak in tua sang alian zaw sepnopna hong nei ding uh hi. Sangkah naupangte a tawntungin laisim sak thapai tuan lo-in nasep hun, kimawl hun, laisim hun cih bangin hoihtakin khen dan siam sak ding hi.
4. Naupangte thadah sak lo ding.
Nu leh Pa te in tate it lua in nasem sak ngeilo cih bang zong zang het kei ni. I tate ong zongsang kha ding uh a, Aneu tung a kipan amah tawh kituak khop na sawlsawl ding hi zaw hi.Naupangte'n nasep khat peuh lawptak sem napi a sawtlo in hong cimtak thei pah uh hi. A dang khatpeuh khel themthum nuam uh hi. Ih tate tua bang dingin phal lo ding a sep khat uh hanciamna neih nang kisin sakin huh a kul leh huh ding.
Nupi te in zong nasep te zong a vekin sem a, tate leh Pa Meikiangah tu hithiat hi. Zi in an huan sing la, tuitawi buai lua in om ding hilo a, tuate pen zi ten tate a neutung pan pantah loh man hi a, amah leh amah gim kipia hi lel hi. Zite pen innkuan te sila ding a Pasian geel hi lo a, Pasalte huh ding a Pasian piak hi. Pasal in zong Christ' sila a hih leh a zi to in om sam lo ding hi. Nute in amaute nasep bangzahin lian in, a thumanna uh thaman bangzahin gol ahihna aphawk ding uh hiam? Nu' nasep pen Pasian' piak hi a, Topa' thuhilhna tawh kituakin tate akhansuah ding ahi hi. Pasian kihtakna leh itna hih khangno te lungsim sungah koih den ding hi. Tate Zeisu kiangah paipih ding bek hilo hi. Zeisu nungzui ahi dingin tate kipantah ding hi," tate in a khangno lai un singkungno bangin akhangto ding uh hia, tanute in inn kiu suang bang hi ding uh a, Kumpipa inn tawh akilawm dingin kitaat zol ding hi. Nupi manpha amin akigengen...
Maku 14:8- 8 Amah in ka luang a kivuina dingin paknamtui a hong ma nuhkhol hi a, a hihtheih zahzah ciang a hih khinta ahi hi.
E.G.White nun zia:
1. Zindo siam mahmah nupi khat hi.
2. Veng leh paam tawh kilem vengte ahuh thei mahmah nupi khat hi.
3. A nunnem, awnem bek a zangh den nupi khat hi.
4. Mehteh mehgah acing nuam mahmah nupi khat hi.
5. Ganno khawi-in a it mahmah nupi khat hi.
6. Paak suan siamin a et lawm sak thei mahmah nupi khat hi.
7. Van a lei ciangin zong lei khial nemnum cih bang om lo hi.
Van tawm man a amel ahoih sang a tamman sia hakzaw cih mu hi.
8. Sabbath ni pen a tate leh ainnkuan ta dingin nipi kaal khat sungah a noppen, a lungdampen ni hi sak hi.
9. Atate kikhopna lamah a makaih zo mahmah nupi khat hi.
10. Amahmah ki uk zo nupi khat hi.( Sa ngawl)
11. Aneu tung a kipan maitai ngiat hi.Vol 4 Conference Thu kizakna April-June/2018
12.Mi kisapna a hih theih zahin a hu tawntung den mi khat ahih manin a sih ciangin zong a tenna khua khempeuhte in " Nupi sam kang, Zeisu ' itna a gengen nu" ci-in phawk den hi. Tuni-in ei Nupite nuntakna kisittel hi lehang i sih ciangin mite in bangci in hong gen ding hiam?
Nu' huzap
Nu in pate sangin tampi in tate huzap zaw uh hi. Tua huzapna te in tate ih piak gamh lian pen ahi hi. Angsung khual, lungtom, giloin i om leh i tate zong a tua bangmahin hong khang khia ding a, Thukhual lungduai migi hileng i taten tua te hong luahto ding uh hi. Mel pen kibawlpha theilo a, lungsim pen kibawl pha theilua hi. Galpa in nu leh pate sangin hih thu tel zaw ahih manin nute pate tungah hih mawh zolna te napia masa hi. Nu in thei napi ih nial kei leh ta ten hong luah to ding hi. I nial zawh nadingin ih muan ding Pasian bek nei hi hang. Pil vak sitset a om ding ahi hi.
Lungduaina Nisimin tamveipi nu, nu, ci a kahna aw kiza kinken hi. Tua kahna aw te a dawng dingin nu in akihei kawikawi kul hi. Khat in nu huhna kisam, khat in ama sepna te ah lungkim lua ahihmanin nu musak nuam ahih manin hih munte ah lungduai tak a ih phisian sak ding kul hi. Phat huaite phatin, huh huaite huh ding hi. Naupang lel om suk peuh un ci kha kei ni. Tua hi leh i tate lungsim ut ziate thei ding hang a, hih tate nuntakna sungah khuavak bangin taan thei ding hi hang. Ei Nu te pen a tawntungin inn nasep tawh kibuai den keei hi. Tua hun ciangin lungduaitakin ih kidop kei leh pausia khat peuh ki pau kha ding hi. Tate zong ki en man lo thei hi. Kamsangnu in tua pen na mu a, " Khat veivei nasepte kimanghilh bawl zel a lungsim daitakin honpa kiangah thunget zel ding" na ci hi. A tawntungin ih nasep tawh ih buai luat ciang i tate kimanghilh zel a, Pasian sung nangawn ah kithahat zolo hi. Nute in geel siam ni!
Nu’ nasep thupitna
Ih gen sa mah bangin nute pen nasep neuneu te tawh kibuai den hi. Ahizongin ih nasep gen khiading hileng om tuan lo a, ni suah pan nitum dong mah kibuai hi. Tua kawmkal ah tate' lungduaina, awnem taktawh hopih a, tate lam man hilh hi. Hi napi in khat veivei ciangin kei ka sep om kei Pasian adingin ka hun pia zolo , ete..... gospel pai zolo cih bangin kilungneu sak thei hihang. Pasian in ama nasem mah a hong sang hi cih kiphawksak nuam hihang. Inn sung a ih tanote lamman ah ihkhakna in Pasian nasem pi khat mah hihang. Van ah ih aksi ding na hi pah hi. Pasian in tate pattahna pen missionary sem khat mahin hong tuat aih leh Nute a dingin thanop huai si e! Lawp huai si e! mate guai. Kilungneu sak kei ni, thalawpna tak tawh tate pahtah ni ei guai! " Tate nusia in nasem dingin Pasian in hong sam khia ngeilo ding hi. Nute a langpan ding leh a lawm agual tawh lamlak pilna angah dingin taet nusia ngeikei ni. A.H laimai 246 Tua ahih manin tatenusia lianga biakinn nasepnate ah zong ki konlawh luat ding hilo hi. Nute akihel theihna ahoihpen nasep in tate pattah na hi a, them cik khat zong nusiat khak loh ding ahi hi.
Nu’ Ngaihsut manlo te
Nupi pawlkhat in amahmah sila bangin kingaihsun thei hi. Inn nasep na te ah gim kisa tawl kisa in phunphun hanghangin om thei hi. Tua hihmanin apasal leh atate in inn sung nopsa lo uh hi.
Ahang in a tawntungin tai thuak phunna aw bekbek za uh a, nopsa loin gualnopna leh hehnepna zongin inn pan paikhia uh a, mun hoih lote ah pai thei uh hi. Nupi pawlkhat in ama nasepnate uanggen a , phunthapai hi. Numei dangte tawh kisaikak tawntungin kei gim phadeuh ing. Midangte kei bang hi kei ci thei hi. Tua ahihna ciangciang tawh lungkimlohna anuam zaw nuntakna a lunggulhna in nasepnate ah nopsaklohna leh pasal le tate inn sung nopsa lo in mawhna sung tun hi.
Hih bang nupite in a inn sung nasep zolo napi a mi inn sung peuh va sai pih zawlai thei uh hi. Amah tawh kisai hetlo a vengte vaikhawng buaipih , inn khat khit pai in mite khialnate kicinlohnate kikum hi. Atate a kep ding phawk hi leh tua bangin kikum man het lo ding hi.
A tawntungin maitai in
Nu in lungkham hun lung kiat hun ih tuah ciang leh cinat laitak ahi phial zongin maitai zawh dingleh awnem taka pau ding kisinkul hi. Ei dam lohna hangin itate lungsim am kham sak lo ding hihang.
Kizep kipuahdan
Puan ih silh ciangin ei tawh kilawm ding teel siam ding thupi hi. Tua in mite leh tate zahtakna ngah sak hi. A val lua a kizem puante a khau kai zeizai alung sing lua, amai sing lua, a awm bak lela, cih te silh lo ding hi. Tua mah bangin tate puan ding zong hoihtak geel ding hi. A uanglua a val lua puan silh nikten ah nute in a kisam lo kizepna tawh buai ding hilo hi. akidawk gawp puan te silh lo ding hi.
I neih bangbang siangthosak sitset ding hi. Sum neih khempeuh nik leh puan lei nadingin zangloin ih neih zahzah siangtho sak ding hihang. Nupi pawlkhat leuleu nik leh puan kin lo lua in kikhopnate ah om nengnang a, a tate uh kikhop puan cih bang tuam koih sak lo a, zun nam khawng tawh kikhawm sak hi. Nupi pawl khat leuleu in a sum muh bangbang nik leh puan kizepna in bei sak hi. Nupi khit ciang kizep luat lah hoih lo a, siangtho in kizep siam ding thupi hi. Tua hi leh i pasal , i tate mite in hong zahtakin hong en thei ding uh hi.
Agelh ~ Sm Ning Nuam Vung
Na Monu le Na Tanu
1. Na tanu pen ateekte inn ah nuamsa leh na lungdampih mahmah hi.
2. Na inn sungah na monu in nuam hongsa pian leh na lungkim zo kei hi.
3. Na maakpa in a zi (na tanu) nasep ahuh ciangin thupi na sa hi. Ahi zongin na tapa in a zi (na monu) nasep ahuh ciangin "Zi lel pa" na ci leuleu hi.
4. Na tanu themno khat damlohna nei leh na patau gawp a, na monu adamloh teh "A thadah manin kineihkhem hi" na ci nuam phial leuleu hi.
5. Na tanu zawngkhal pian leh "Ateekte (a pasal innkuanpih) teng na mawhsak nuam hi.
6. Na monu tawm hong zawngkhal pian leh "An ne ne bek, tha nei thei mahmah lo" na ci leuleu hi.
7. Na tanu pen ateekte inn ah nasem pian leh na lungnuam lo zel hi na-pin, na monu in ni tawlnga man lo liangin na asep na ngawn na hawmthawh zel leuleu hi.
8. Na tanu in ateekte (a pasal' Nulepa) leh a pasal' sanggamte nasep ding asep sak na muh teh na sin so vengvang thei hi. Ahih hangin Nang innkuan bup ii niiklepuan leh inn sung nasep khempeuh pen nawngkai monu bek in asep ding na lunggulh leuleu hi.
9. Na tanu pen a pasal lamte in them khat khawng gensia leh na zadah mahmah hi. Ahi zongin na monu na gensiat hun teh, "Ka cih ding mah hi, ka mo hi" na ci hi.
10. Na tanu tungah a kibawl ding nadeih dan in, na monu tungah bawl pah in!
11. Na tanu in a innkuanpih teng nusia in, midangte innkuan a va suah mah bangin, na monu zong tuadan hi pah hi.
12. Ei leh ei mah thukhual, ngaihsut Na Monu le Na Tanu
13. Na tanu pen ateekte inn ah nuamsa leh na lungdampih mahmah hi.
14. Na inn sungah na monu in nuam hongsa pian leh na lungkim zo kei hi.
15. Na maakpa in a zi (na tanu) nasep ahuh ciangin thupi na sa hi. Ahi zongin na tapa in a zi (na monu) nasep ahuh ciangin "Zi lel pa" na ci leuleu hi.
16. Na tanu themno khat damlohna nei leh na patau gawp a, na monu adamloh teh "A thadah manin kineihkhem hi" na ci nuam phial leuleu hi.
17. Na tanu zawngkhal pian leh "Ateekte (a pasal innkuanpih) teng na mawhsak nuam hi.
18. Na monu tawm hong zawngkhal pian leh "An ne ne bek, tha nei thei mahmah lo" na ci leuleu hi.
19. Na tanu pen ateekte inn ah nasem pian leh na lungnuam lo zel hi na-pin, na monu in ni tawlnga man lo liangin na asep na ngawn na hawmthawh zel leuleu hi.
20. Na tanu in ateekte (a pasal' Nulepa) leh a pasal' sanggamte nasep ding asep sak na muh teh na sin so vengvang thei hi. Ahih hangin Nang innkuan bup ii niiklepuan leh inn sung nasep khempeuh pen nawngkai monu bek in asep ding na lunggulh leuleu hi.
21. Na tanu pen a pasal lamte in them khat khawng gensia leh na zadah mahmah hi.
22. Ahi zongin na monu na gensiat hun teh, "Ka cih ding mah hi, ka mo hi" na ci hi.
23. Na tanu tungah a kibawl ding nadeih dan in, na monu tungah bawl pah in!
24. Na tanu in a innkuanpih teng nusia in, midangte innkuan a va suah mah bangin, na monu zong tuadan hi pah hi.
25. Ei leh ei mah thukhual, ngaihsut siam, dik I kisak mahmah hangin midang lak ah sawt I om zawh kei leh a hehpih huai mahmah hi ta hang!
Lailetkhia Phualva Lungtuak Pawl
Credit to original uploader! siam, dik I kisak mahmah hangin midang lak ah sawt I om zawh kei leh a hehpih huai mahmah hi ta hang!
�
Lailetkhia Phualva Lungtuak Pawl �
Credit to original uploader!
ZUAPA
• Zi leh tate’ ading ahih nak leh tha leh ngal siit loin, a hanciam den ZUAPA ahi hi.
• Haksatna leh lauhuaina tampi om mah ta leh zi leh tate’ ading ahih nak leh nawk ngam lah aneilo ZUAPA ahi hi.
• A sep, a bawlnate ah Zi leh tate’ lungnopmawh ding ut loin, a nopna teng bek gen in, a haksatna taktak teng a imcip den ZUAPA ahi hi.
• Zi leh tate’n a telkhialh ding zah dongin, na khatpeuhpeuh a lei ngamloh hun zong om thei zel a, tua pen a taktak in, a neihzah uh tel lua mahmah ahih manin sum leh paii a zek ziahziah ngam lo ZUAPA ahi hi.
• Pilna siamna nei se ta kei leh zi leh tate’ adingin ahih theihna khempeuh sunghkhia in a kipiakhia den ZUAPA ahi hi.
• Zi leh tate’ ading ahih nak leh zum leh dai zong khual loin, mihai abat hun tamveipi a om ZUAPA ahi hi.
• Zi leh tate’n a utut un aci phial zongin, itna tawh a thukkik den ZUAPA ahi hi.
• Inn vai lo vai leh zi leh tate’ mai lam ding a ngaihsutsutna in ihmut zong a cim zo ngeilo ZUAPA ahi hi.
• A niampen pan a sangpen ah, khuamial sung pan khuavak sungah, haksatna pan nopsakna-ah zi leh tate a tunpih nuam ZUAPA ahi hi.
• Zi leh tate’ adingin a nuntakna buppi kikham in, leitung nuntakna a dosak den ZUAPA ahi hi.
• A nuntakna hu abei dong( a lungtang a khawl ma teng) zi leh tate’ adingin, a nuntakna buppi a suplawh ngam den ZUAPA ahi hi.
• Zi leh tate’ ading ahih nak leh, a thuak ding leh a si dingin a baihsa-in a om den ZUAPA ahi hi.
ZUAPA’ ITNA na tel ni-in ama tungah lungdam ko in la, amah khasiasak ngei dingin na ki upmawh leh ama tungah mawhmaina ngen in. Nang tungah na ZUAPA’ lungkimna pen khang tampi kizom thupha hi ding hi.
* Hih thu leh lim(photo) pen mikim adingin maan khin khollo kha ding hi. Ahang pen, Pa hoih pawlkhat a om mah bangin Pa ginalo pawlkhat na om thei zel hi. Hi bang Pa hoih na neih leh, Pa hoih hong pia Pasian tung leh na Pa’ tungah lungdam ko hamtang in. Pa’ ginalo anei na hih khak zenzen leh zong, na Pa’ ading thungetsak in. Bangbang ahi zongin ama sisan sung pan mah in apiang na hi hi.
Pa’ khempeuh tungah cidam khansauna om ta hen. Amen!
Khris sungah, David Tuang
PATE NI ADING PATE LUNGGULH
2018
THUMASA:
Pa cihpen vaak, makaih,lamlak leh abulpi cihna hi a, Pa omlo innsung pen anungta zo mahmah phialzongin tate lungtangsungah lung patauhna leh khamuan zawhlohna omden hi. Pate ni hongtun ciangin Pate tungah thupha bawlding ki hanciam ngeingai in lungdam huai mahmah hi, ahizongin ahundangah itna lahding pen kingaihsun lo kha thei zel hi.
PATE NI BANGCI ZAT DING:
1. Topa tungah lungdamkohna in zangding.
2. Pate tungah thupha bawlna in zangding.
3. Pa neinawnlo ten Zeisu pen Pa bangin ngaihsun ding .
4. Pate aomnawnloh hangin pate thupha omden cih mangngilh lo ding.
5. Pate itna pen han ah kivui khawmlo cih phawk den ding.
6. Pa te tungah itna kammal khum te zasak ding.
7. Pate in van leh nate tungah tate itding ngaihsun lo in nuntakna mahmah thupi sa hi.
8. Pa cih kammal sungah thupha leh vangliatna om cih mangngilh lo ding.
9. Pa te in tate itna khamnuam mahmah cih phawk ding.
10. Pate teekna pen tate hang cih phawk ding.
PATE BANGTAWH KIBANG HIAM?
1. Pate pen Suangmanpha tawh kibang hi.
2. Pate pen inn muanhuai tawh kibang hi.
3. Pate pen lampi tawh kibang hi.
4. Pate pen tuisiangtho tawh kibang hi.
5. Pate pen ciangkhut tawh kibang hi.
6. Pate pen khaci tawh kibang hi.
7. Pate pen engine tawh kibang hi.
8. Pate pen bizupi tawh kibang hi.
9. Pate pen store house tawh kibang hi.
10. Pate pen lupna tawh kibang hi.
PATE IN TATE TUNGAH ALAMET UH:
1. It ding lamen hi.
2. Pahtawi ding lamen hi.
3. Thupit bawlding lamen hi.
4. Thudot ding lamen hi.
5. Zahtak ding lamen hi.
6. Amau sangin apilzaw ding lamen hi.
7. Amau sangin ahauzaw ding lamen hi.
8. Amau sangin alawhcing zawding lamen hi.
9. Amau sangin agualzo zawding lamen hi.
10. Alungnuamsak ding lamen hi.
PATE IN TATE TUNGPAN ALAMETLOH UH:
1. Simmawh ding lamen lo hi.
2. Midang tawh tehkakding lamen lo hi.
3. Neubawlding lamen lo hi.
4. Guallelh ding lamen lo hi.
5. Khasiatsakding lamen lo hi.
6. Maizum sakding lamen lo hi.
7. Haibawlding lamen lo hi.
8. Thunial nial ding lamen lo hi.
9. Tate gamtat siatding ding lamen lohi.
10. Tate gentheih cihmawh ding lamen lo hi.
PATE TUNGAH TU MAHMAH A SEPDING THUTE:
1. Na pa na awkhum zasak in.
2. Na pa tungah akimuthei ding thupha khat bawl in.
3. Na mailam ding thute theisak in.
4. Na pa lungnopna dingin kammal hoih nono zasak in.
5. Na pa in nangtunga hongtuh itna te agah lo sakkik in.
6. Na pa tungah na khasiat leh zong thupha bawl veve in.
7. Na pa cinlohna te kuama tungah gensawn kei in.
8. Na Pa hangin lungdamkohna kammal gen in.
9. Na pa hoihna penpen muhsawm in.
10. Na pa tungpan thupha dawhden in.
THUKHUPNA:
Pate ni in thupha hongtun ding hilo in, Pate tungah itna leh thupha ibawlna in thupha hong tun ding hizaw hi. Tutunga Pate tungah itna tawh thupha abawl kha zonailo iom leh mailam ah thupha bawlsawm ciat ni.
Rev. Pau Khan Khai
Church Pastor- Bethel Zomi Baptist Church- Kalaymyo,
Church Pastor- Zomi Christian Church- Louisville&
General Secretary
Zomi Baptist Churches of America(ZBCA)
Louisville, Kentucky.
USA.
June 13,2018.
