Saturday, May 6, 2017

NUTE NI- TUN NGIAH PHAWKNA

TUN PHAWKNA(NUTE NI)
Nute Ni hong nai Ka nu kaphawkna in, Siapa Laigelh post ni ei🍎
Tukum Nute ni ibawl nading hun hongnai mahmah ta ahih manin ilungsim sungah hongsuak thugil pawlkhat pulaak khia ni.
#NU NEILOTE PHAWK DING :
1. Athupha om lai hi.
2. Hong itna om lai hi.
3. Hong ngaihna om lai hi.
4.Hong lainatna om lai hi.
5. Hong ngekbawl nopna lungsim omlai hi.
6.Hong panpih nopna lungsim om lai hi.


7.Hong makaih nopna lungsim om lai hi.
8. Hong angtan pih nopna lungsim om lai hi.
9. Hong khualna lungsim om lai hi.
10.Hong muanlohna lungsim om lai hi.
#NUTE MANPHATNA PAWLKHAT:
1. Nute pen suangmanpha tawh kibang hi.
2. Nute pen khuavaak tawh kibang hi.
3. Nute pen ci tawh kibang hi.
4. Nute pen lampi tawh kibang hi.
5. Nute pen kahlei nuam tawh kibang hi.
6. Nute pen tuisiangtho tawh kibang hi.
7. Nute pen ball pen tawh kibang hi.
#NUTE LUNGGULH MAHMAH TE:
1. It ding lunggulh mahmah uh hi.
2. Thupha bawl ding lunggulh mahmah uh hi.
3. Lungdam koh ding lunggulh mahmah uh hi.
4. Tawldam sak ding lunggulh mahmah uh hi.
5. Zahtak ding lunggulh mahmah uh hi.
6. Thupi bawl ding lunggulh mahmah uh hi.
7. Thu dot bawl ding lunggulh mahmah uh hi.
8. Mite lak ah pahtawi ding lunggulh mahmah uhhi.
9. Tawldam sak ding lunggulh mahmah uh hi.
10. Phawk den ding lunggulh mahmah uhhi.
#NUTE KHASIAT THEIHNA TE:
1. Midang te tawh teh kak kei in.
2. Na khutlum nga ngei kei in.
3. Na khualzinna ding theisak in.
4. Nalawh cinna zasak in.
5. Na gualzawhna thei sak in.
6. Milak ah zahtak bawl in.
7. Na zi te zakin na Nu tai kei in.
8. Midangte zak in na Nu ko kei in.
9. Acinlohna te midang te mai ah selpho kei in.
10. Amah sangin napil zawk hangin haimuh kei in.
11. Annek ciangin kih bawl kei in.
12. Vai na tun ciangin hopih den in.
13. Nitak navahna ding thei sak in.
14. Mun gamla ah na om leh hopih tangtang in.
#NUTE KHANSAU THEIH NADINGIN:
1. Sum leh paai kisam masa lo hi.
2. Pilna siamna kisam masa lo hi.
3. Inn hoih lo hoih kisam masa lo hi.
4. Nute khansau nadingin lungnopna kisam pen hi.
#NUTE LUNGNOP THEIH NADINGIN:
1. I kampau khum sak ni.
2. I nek idawn te siangtho sak ni.
3. Igamtatna te etlawm sak ni.
4. Ingaihsutna te maan sak ni.
5. Acinat hun in agei ah omsawm ni.
6. I aw nem zasak zel zel ni.
7. A muanhuai dingin om ni.
8. I itna ciamsak den ni.
9. A lungkhamna dingin gamta kampau kei ni.
#NUTE HONG KHANSAU LEH:
1. Tate hampha mahmah hi.
2. Tate miten zahtak tuam hi.
3.Tate maban kihong hi.
4. Innsung nuam hi.
5. Innsungah nopna tawh kidim hi.
6. Inn sungah lungdamna om hi.
7. Inn sungah kalsuan dan limci hi.
Nute ni ibawl na pen akhiatna taktak tawh abawl kim thei dingin Topa in hongsiam ta hen. Hih ka lai gelh asim kha khempeuh tungah Topa in NU te tungpan hongluang thei ding thupha khempeuh hongpia kim ciat tahen.
Sia Pau Khai
Louisville, USA



Thursday, May 4, 2017

"TANU, TANU, TANU"

“TANU” (INNSUNG DONGTA)
Tanu cihtawh kisai tawmkha kikum dih ni. Pawlkhatte adingin tangkha tui zong suakkha mai thei ding hi. Tanu ih cihciangin i tanu, tapate agen nuam ihi masa kei a, ahizongin tuate tungtawn mahin ahong piang “dongtate” agen nuam ihi hi.
Tanu cihpen atuam2 om tua sung panin nidang lai katheih mial2 lai tanute nuntakzia leh tulai tanute nuntak zia anuai ah enkaksuk ni.

NIDANG LAI TANUTE PIANZIA
Tanu (Dongta)te pen tanumei mokhak maw ahih kei leh pa unau tanumei lamte mah innsung dongta dingin kizang masa hamtang hi. tualo adangte pen ahun zui le munlemual zui in kila hi.
Nidang lai tanute nuntakzia pen pilepute Inn ah sep leh bawl ding a-om ciangin (nasemte) akisam bang2 semdingte ahi hi. Tuamah bangin sepding bawlding akigen ciangin zingtho baih in gawhding, huanding, bawlding, sepding khempeuh sem uh hi. Kaneu lai in kapute Inn ah ka pai theizel a, tanu kapate in semtheih zel hi. Amau pen Lawki hilaiding in lam en ing, tua hunlai in. Sagawhna or Sa akiman a tanu in akiseh ciangin leh zulup, salup ciangin sepdingteng semin zu bawlsak in tepding lianin koih saka, kamkhat zong pi,pute tepma teplo, dawnlo uh hi. Uzaw or pipute zahtakna nei mahmah uh hi.

Mipi hongpai khawmin ankuang kilui a, tanute in an kuanglui in mipite khamdong nakhempeuh sem uh hi. Sangoi nangawn ciam ngamlo in mipi sung ah aneding kilawm upate pia kawi2 uh hi. tua bangin na semin om uh a, meh leh buh akicin keileh ngawl zawtham uh or inntekte ading akikoihte sacing, samulmat, sakawng, salu, cihbangte, inntekte in huankik un no mehding acih leh bawl kik in aminteh tanute in nepan hi. meh leh an lim2 kigusim cih bang omlo in, sem lasemin akicin kei leh ngawl zaw tham uh hi. Piak ding aom leh zong piakhia zaw masa, zawtham uh hi.Tanu cihteh amasa lam a kikoih loin kipiakhia ngaitin anunung lamah kikhoh in, semzaw in aom keileh ngawlzaw tham uh hi, hih pen tanglai tanu (dongta) te nuntakzia itna leh deihsakna, aneihdan uh ahi hi. Nidang lai tanute pen Itna nei mahmah in gamtat hoih mahmah cih ding hi.

TULAI TANU(DONGTA)TE NUNTAKZIA
Tulai tanu (dongta)te pen nidang ate bangin Hihding bawlding, sepding khempeuh nialsam lo uh a, I Mi masate bangin uzaw, or pipute zahtakna om khollo hi. Pasian hehpihna tawh ka Pa khangah sa gomun pawl leh Pawi neng, akipan Samat siam ahih manin ka innvuah tanu hong kisem mun mahmah ahih manin thupi sa ing, Kotanute pen genbanna ding ka nei kei a, mundang leh muntuam2 a tanu katheih khakte leh pawlkhat kamuhna pan leh tanu kasepna pan tulai tanu (dongta)te nuntakzia ka mu thei zel hi.

Tulai tanu (dongta) pawlkhatte nuntakzia pen sepding teng sem a, kisemsak luapah ban ah, itna tawh semlo in thaman ngahnopna leh keithu hi cih lungtang vom mawk uh hi. A tanu (dongta) sepnate thusangin ama thu paiding pen deihzaw tanu, dongta tam mahmah mawk hi. Sagawhna bangin gen leng, mipi an nek ma amau nekhin, sangawi leh upasa teng pilepute nekma duhteng malmang khin in, pawlkhat bang ZU mii ding ci-in sel mang thei, tuabang in nunta tanu tam mahmah ta a, Mipi in an anek teh sa or meh hawm ding kicing lo-in om thei mawk hi. Tu hun ciangin itna tawh tanu (dongta) kisem nawnlo in, phattuamna or, metna or ei hamphatna ding, ei gilpi vahmasa ding bekbek mah kingaihsun mawk hi. Itna taktawh tanu(dongta) kisepsaklo in eimah hamphatna ding bekin tanu(dongta) sem tam mahmah ta mawk hi. Mikim bel hisam lo na pin 5 lak ah khatlenih bangin tuadan hong hihnopteh mihing hihna tawh adangte lawh zo veve mawk hi. 


Tulai tanute bel kawlte danin angsung bek ngaihsun in, itna tawh na sem hi nawnlo, mehval bang om leh pilepute theihma a atawi ding aguangkhin tanu tam mahmah lai dep hi. Tulai tanu(dongta)te leh Nidanglai tanu(dongta)te ih etkak ciangin kilamdang lua mahmah ta hi. Itna cih pen kivom nawnlo hi. Angsung dingbek, kei phatuam peuh leng cihdan lungtang leh gamtatna tam lua mahmah ta hi. Kua hong lawh ahi tam cici mai ing. Nidang lai hunte peuh ngaihhuai zaw mai ta hi. Pute leh Mipi khualna tawh dongta kisem nawnlo ei phatuam peuh leng kici-in tha kisial mahmah ta mawk hi tula tanu(dongta) leh makaite.

SIM LE MAL A OM ZOMITE
Tanu I gen mah bangin simlemal, saklekhang, Kawlgam, India, Asia leh Western gamlam a om Zomite Dongta ih sepna ah kingaihsut huai mahmah hi. Biakna Pawlpi, Minam leh Innsung bangkua ah, na tanu (dongta) sepna ah Nidang lai “Dongta”te mah bangin Itna leh deihsakna tawh na ihsepding pen hoih ding hi. Dongta or Makai utpong in tulai tanute dan a, ei gilvahna ding bek, eiphattuamna ding bek, ngaihsun a, Zomi dongta, pawlpi dongta, ih sepkhak leh pen hoihna sang siatna hong tun a, midangte in hong thei veve hi. Muanna bei hi. “thusia in mualkua khum” kithei veve cihna hi.

Dongta=Makai cihpen misepma asem, mi nunghawl lo, amai ah pai, semding aom leh sem masa, piakding a om leh pia masa, na khatpeuh ah masa tawntung, lakkhia masa tawntung cihna hi a, angsung alutding lam masa saklo Makai kitangsam mahmah cihna hi. (tua pen Deihsakna tawh nasem or itna tawh gamta, nasem cihna hi.) thasial lo thaman deih pahpah lo cih ding hi.
Zomite koi mun koimual ah sepna bawlna innsung ah, Minam ah, Pawlpi ah, amakai bek utlo ih asempen hih ding kideihsak hang, Tulai tanu (dongta)te nuntakzia ih etet teh Nidang dongtate nuntakzia ngaihhuai kik mahmah mawk hi cih kei muhna ahi hi.

Zomi Dongta
Innsung dongta
Pawlpi dongta ihsepnate uh ki-enpha kik ni.

Mimal khatciatin nuntakpih kik dingin tanglai dongtate nuntakzia lungngai kik ni.
Lungdam
Siam Khaute

May 3, 2017

TUN PHAWKNA KAWM HI EI, YOU R MY SUNSHINE NUNU

Saturday, April 29, 2017

"NUPA KAL NOPSAKNA DING" (2)


SEX
LUP KHAWPNA

Mi pawl khatin, “Pasian in kuamah sex/lupkhawpna phal lo ci hi.” Pawl khat in, “Pasal in nopsak ding hi-in, numei kul kei ci hi.
            A man taktakin ah; Pasian in Pasal hi-in zi hi ta leh lupkhawpna ah nopsak tuak ding hi ci hi.
            LST sunga Solamon la a pasal in azi kiang ah:
            Ka ngaihno it luat aw na itna khumin thuk a nong itna gimnam tui pen ahau pen pa neih leh lam sangin hoih zaw hi. (4:10)
            Na pheingote suang manpha sangin man tam zaw hi. (7:1)

A zi-in a pasal tungah ci a:
            Na mukin kei hong tawpin, (1:2)
            Ka pasal ka nawi kal a hong lumin,(1:13)
            Hong itna khumin hong lawpsak a
            A mah ka lawm leh ka ngaih pen hi…(5:16)
Ka ngaihno aw hong pai-in mualtung lam ah kah to-in… ka itna ka hong pia nuam hi. (7:11-12)

            Hi hi. Pasian ngimna in pasal leh zi pen zan thu ah lunglut khawm a nuamsak khop ding hong deihsak hi.
            Lamet loh pi-in, pasal pawl khatin zan thu ah a zite nopsak leh lungkim nang ngaihsut sak lo hi. Zi hoihin tuabang ngaih sut kul kei e a lawmpa hih dan ciang a ah lungkim ding hi ci hi.
            Numei pawlkhat leuleu pen sex lamah awlmawh lo lua leuleu uh a, zan ciangin a lawmpa kiangah ut nahih leh hih vatvatin ihmu nuam ing ci thei hi.
            A tung a numei cihdan tawh kilamdang mahmah hi. Na mukin nong tawp a… nakam khum zungzung hi… amah in ka ngaihno leh ka lawmpa hi… hong pai-in kong itna hong pia ning ci hi.!! ( Sola. 1:2, 5:16, 7:12)

Na sep dingin: Na zi/pasal zantha ah na lungkim sak ding hi.
            Pasian in hih danin ci hi. Na pasal adingin kong bawl hi. Na zi a dingin kong bawl hi. Ading cih ciangin: Itna leh ukna/lunglutna(sex) ah cihna hi. Na lawm lunglutna leh utna ah na lungkim sak ding hi. Nang na ut, lunglut hun ah leh lunglut loh hun ah zong, Na tavuanin na zi/pasal pen Itna leh zan thu ah na lungkim sak det ding pen na tavuan lian mahmah hi.
            Pasal in na lawmnu pen zanthu (sexual) ah na lung kimsak ding hia, numei in zong tuapen na tavuan mah ahi hi. (1Cor.7:3)

            Pasal in natheih dingin ah, na zi pen sex lam ah a gil na kial sak loh ding thupi hi. Na lungkim sak zawh ding hi.
            Numei aw ngaihsunin, na lawmpa sex lamah gilkialin khua sungah a vak ding hoih lo hi. Inn ah lungkim sak den in.
            Bang hangin Pasian in sex (zanthu ah) Numei leh Pasal kilungkim sak tuak ding ci hiam? Banghang hiam i cih leh Pasian in Mi dang tawh vamawh (lumkhawm) cih pen deih lo hi. Nupa kal ah kilungkim sak tuak ding hong deih hi.

Na Pumpi pen na Pasal/Zi ahi
Pasal aw: Kitenna na neih ni uh a kipanin Na pumpi pen Pasian in Na zi tungah a piak hi ta hi. Tua ahih manin na zi-in sex (lupkhawp) aut ciangin tua pumpi zang ding a tua pen nang hi teh. A ma a hita
Numei aw: Na pumpi pen nang ahi nawn loin Na lawmpa a hita hi.
Na pumpi pen na lawmpa a hia, pasal pumpi pen a lawmnu a hi ta hi. (1Cor. 7:3)

Numei in hihdanin ngaihsun kha thei hi. Ka lawmpan ka kisap hong leisak nuam kei/Inn van ding lei nuam kei tukha sung sex (lupkhawp) hong pia kei ning ci thei hi.
Numei aw tua danin ngaihsun kei in, Pasian in na pumpi pen na lawmpa aa hi ci hi. Ama kingpanin sex tawh kisai la kik thei-ing cih ngaihsun kei-in.
Mi tampi sex Zanvai nalungkim hiam ci-in ka dotna sung uh ah 5 lak pan 4 in kham kei ung ci hi.

Tua ahih manin na Pasal/zi in akham zawh kei leh Pasian hong sawl bangin gamta-in la nalawmnu/pa lungkim, kham sak in. Ni dangin tuadan na hih kei leh hih na laibu nasim lai koihkhia vatin la va gamta pah in.

Note : aban damin hong kipost kik ding hi.
lungdam Siam Khaute


Tuesday, April 25, 2017

MEETNA DING BEKBEK KINGAIHSUN

A MEETNA DING BEKBEK KINGAIHSUN:
“Zomi” cih leh cihloh pen pawlkhat in supna leh meetna bekin tuat kha uh hih manin i minam kalsuanna lamzang thei lo tawh kibang a, tua hang mahin kikheuhkheuh, kiphinphin, kikhuatkhuatnate bei thei lo tawh kibang hi.
“Zomi i kicih hang gam lah nei lo…” ciin, mi thanemsak thei dingin meetna lam bek a en Zomite lakah zong omin, “Gam nei sate bel ziau leng hoih, tawldamhuai, meetzaw ding…” a ci mah hunkhop om hi.
Identity i cih, i omna mun leh gam tawh kibawllem leh i omna gama mite pom ziau theih hi lo hi. Pau, ngeina, tawndan, nopsaklam, etc. pen minam dangte in a neihloh leh midang tawh i kibatlohna pen minam tuam i hihna hi a, tuate paikhia khin a, mi pau le ham, lai, ngeina leh tawndan zui a, ei a nusiacip a om pen a piang thei lo khat ahi hi.
Tu globalization hunah, minam khat pen mun khat bekah omkhop a, gam khat sung bekah teenkhop theih hi lo hi. Gam tuamtuam ah i tam deuhna om ding a, i tawm deuhna om ding hi. Gam i neihna leh gam nei zo lo ding dinmun a i tawmna munah zong kiom kha ding hi. I nei kei phial zong i “identity” kepbit theihna koikoi ah ngeina/upadi om ahih manin tuate tawh kituak a kalsuan ding hizaw hi.
Bangbang ahi zong, minam hihna pen meetna bekbek, gam neihna ding bek khawng i sak khak leh kikhial mai thei hi. Meetna ding bek i sak leh kikungkia baih mahmah mai thei hi. Gam neih leh neihloh pen a kisam masapen hi lo a, i hihna bang, i ngeina, i zia i tong, i tawndan, i pau i ham, etc. leh “kei aa, ei aa” i cih theih pen a thupi leh, a kisam hi a, meetna bek lametna hiam a “kei aa, ei aa” i cih theihloh khat a kipiak mawk pen a hi thei lo ahi hi.
Leitung-ah a huampi a etin, minam mangthang tampi om a, a mangthang dekdek zong tampi om hi. Tuate a mangthanglohna dingin UNO leh gam kumpite in nakpi taka a hanciam laitakin, Zomite laka pawlkhat bel, i pau, i lai, i ngeina, i zia le tong bei a, minam lianzaw hi a i theihte belhziau khawng a ut pawl om banah, mite thuzawh sawmin a kipeipei, minam mangthanglohna ding a hanciamte langdodo pawl bang zong om mawk a, khasiathuai mahmah hi.
Utzawk dang i neih a, hizaw a kitheih dang i neih leh bel kua khaam theih hi kei… Mimal dikna leh suahtakna hi. Sum khawng nei pianin, pilna neiin, bang hiam mi lakah kizang theite koikoiah a hat lai, a hoih lai, hauh lai khawngin mi lakah nuamsa, suakta leh pahtawiin om uh a, leitung ngeina hi; hamphatna taktak hunah a kiphawk kha kei zel bek ua!!
I omna khempeuh-ah ei aituam gam neih i sawm khit mawk leh bel piang thei lo ding a, i minam hihna pen tua tawh i teh, tuate hang khawng bek ahih leh bel minam tamzawte bel a, mivomte tamna-ah mivom, mikang tamna-ah mikang, misan tamna-ah misan, mi-eng tamna-ah mi-eng, dawibia tamna-ah dawibia, milimbiate tamna-ah milimbiasuk ziau ding khawng i hih leh bel, poi mahmah napin, “mimal suahtakna hiven,” cih mai kul lo dia!!
Minam itna leh Identity kepbitna ding thu a kigen ciang minamdang huatna thu leh langpanna thu gen a sa om thei zel a, poi mahmah hi. Minam itna pen minam dang huatna hi lo hi. A kicianzaw semin khatvei genkik leng, *’minam itna pen minamdangte huatna hi peuhmah lo hi.’* Midangte zong amau hihna a kepbit uh poi kei, ahi ding mah hi, zahtakpih ni. *Ei Zomi sungah zong khua, gam, leh namke kibatlohna hang a themcikcik a kilamdang i pau, lai, leh ngeina zong kitheisiam tuah ni, kizahtaksak ni, kithupisim ni.*
Mi khat le nih hang hiam, mi tam leh tawm hang hiam, gam neih leh neihloh lam pen minam hihna hi masa lo a, a tehna ding zong hi lo hi. Minam i cih pen – pau le ham, lai, ngeina zia le tong, tawndan kician nei a, tua a zangkhawm leh suakta taka ‘kei aa, ei aa’ cih zatna hizaw a, tuate bei liang a, meetna deih luat mana sak lamah pai ciang uiphuk, khang lamah pai ciang kauphe, ziat lamah pai ciang thankhik, vei lamah pai ciang toktol kicih bel piang thei lo hi.
By: T. Sawm Lian || 24042017
Fb:Sawm Thomte

Monday, April 24, 2017

KITENMA SEX MALEP HOIHLO


Mualtungmi Khristiante lak ah sex tungtang tate hilh kul a sa lo tamzaw hi. Bang hang hiam cih leh zahmawh ahih manin genkhiat a zumhuai in ngaihsun uh hi. Ahizongin a ta leh naute un leitung khantohna media tuamtuam pan na thei veve uh hi. Mi pawlkhat in mihing sanga haizaw gamsate zong sex hilh kul se lo uh ci. Ahizongin gamsa ten bel a pun theih na ding un a hunman a zang bek uh hi. Nidanglai khawng i ngaihsut ciang sex pen suan leh khak neihna ding dana kizang na hi. Ta tampi neih ding pen thupha nam khat in na tuat uh hi. Ta neih theihloh pen hamsiatna nam khat in kingaihsun hi. Kum zalom 21 na hong hih tak ciangin ta tam kideih nawn lo hi.Tua manin sex hanga gaai theih loh nading lam ngaihsutna hong piang hi.Tua in sex zatkhialhna mapi khat ahi hi.

Zomite i pi leh pute hun lai pek pan in sex lamah a siangtho mahmah nam ihi bilbel hi. Bang pan kitel hiam cih leh amau hun lai in Condom(CD) te om nai lo hi.Tuabang kawmkalah zawlgai tawm mahmah uh hi.Tun bel mangkang te gamtat zia khawng peuh copy nuam mawkmawk hi hang.I etteh nawp leh zong a hoih te etteh leeng pha hi.Mangkangte zatdan khempeuh hoih khin lo cih phawk ni. Singtang mite’ lak nangawn ah kingaih lai pana sex zatkhawm ding dana ngaihsun tampi ki-om ta hi.Nidang lai a mawhna a kituat pen mawhna dana tuat nawn lo mi bangzah hiam om ta.Ahizongin mangkang hiin hi kei phial ta leh Khristian muan huai te sex lamah pilvang veve uh hi.

Kiteen ma-a sex a zangkhate a kiteenna uh lawhcing taktak zolo thei hi.Kiitna pen nuntak sung man ding himah leh tua a kiteen ma uh hun tamlo nangawn ngakzo lo mawk uh hi.Tua ahih manin kicimtak vat thei uh hi.Kiteenma a sex zang pah loplop te gaai ek thei uh hi.Tua in a hun lo a phat lo in pasal neih kuul sak hi.Tua manin lai sinna zong sang tung man lo thei hi.A pasal in teenpih nuam kei laideep leh zawlgai suak in,tua pen a zumhuai mahmah a kingaihsun ahi hi. Sianthona(virginity) pen ki lakik thei nawn lo hi.Tua manin numei manphatna pen khat ahi hi.Sex a zat pih loh midang tawh kiteeng te ki-upmawhna tawh kidim in lungnuam thei lo uh hi.

Lawmngaihte sex zatpih sawm tinten zong ki-itna dik hi khin khollo hi.Tuabang miten zi a neih khit ciang na ngawn in lawmngaih nuamsa lai thei uh hi.Nupa kal a hi loa sex tamzat ten natna tuamtuam vei theihna chance sangpi nei uh hi.Tuhun ciang nat na gilo tuamtuam tam mahmah ta hi.Tua ahihmanin pilvang pen val ngeilo hi.Numeite pen gai thei uh ahih manin kiteen ma a sex a zat uciang lungnuamlo in om thapaai uh hi.Lungnopna pen a manpha mahmah khat hi.Pasal ten zi a neih ma un sex a zat hangun a zi neih uciang a zite un a virgin loh lam uh thei selo uh hi.Numeite leuleu bel a pasalte un a virgin loh lam uh thei uh hi.Tua ahihmanin sex zangsa tuak ah zong numeite chance se zaw kan lai hi.Ahizongin phawk ding thu khatah Pasian in numeite bek a siangtho dingin deih lo hi.Pasalte zong a siangtho ding in deih hi.

A kiteeng di veve te bangin malep kei thei le uh hoih hi.Pastor pawlkhat zong a gaaisa cih theih gegu peuh letthat thei mawk.Tua bang ciangin a kiteengte minpha zo lo hi.Tua banah a innkuanpihte nangawn in vang neilo tuam uh hi.Dan siangtho a kiteeng hi sam na pi a sawt lo a nau khawng hong neih mawk uciang thudik hong kilangkhia veve hi.Tuamanin hih dan kiteenna te pen ciamnuihna khawng peuh in kigeen nuam hi.”Pastor khutpal” cih kammal zong za ngei di hi hang.A kiteensak ten’ ta nei baih lua cihna hi.Bang hang hiam cih leh a gaai sa a kiteengsak mawk ahih ciang a. Dan siangtho zong kitheihsiamna hong omom leh, hong pengsuak tek tek ding tawh kibang hi.Tua ahihmanin pawlpi sia thutang(frank) pian pian zong a kisap hun om thei hi.

Thu-um mite amin bek a Khristian hi ding te hi lo hihang.Thu um lo mite etteh taka nungta ding te hi zaw hi hang.Sex lama sianthona ah zong khristian ahi lote etteh taka nuntak ding hoih hi.Khristian ahi lo namdangte khawng tawh utbanga gamtat ding hoih sam lo hi.Mi picing khat pen ei leh ei ki ukzawhna pasian in hong pia ciat hi.Lunggulhna a tuam tuam te pen a kinei ciat mah hi.Ahizongin a kihih thei khempeuh hih ding hoih khin lo hi.Pawlkhat te bangin khangno lai te theihsiamna nei zawmah lai uh hi.Khangno lai mawk un a tuci thei ding ah uh hi peuh civet vanglak thei.Ahizongin Timothe te khawng zong a khangno lai mah pan un na kikemzo uh hi. Bang bang hi ta leh khangno te aw, sex pen kin ngaihsut lua sam kei unla, na kiteen dong mah uh ngak keeikaai un!!

Behlap: 1. Pasalte kinepna pen Vantampi keng sumtampi keng himasa loin Numei in a virgin akending akhantawn a alungsim nuamsak pen hi zaw hi.
2. Tua mah bangin Pasalte zong numeidang na ciapkawi2 leh Khantawn a khatkia tawh na lungkim zawh loh khak ding kidawm leh ngaihsun sa in zi neihma kidawm in.
3. Christiante adingin zi/pasal neihma sex cihpen Pasian deihna hivet lo ahih manin ngaihsut huai mahmah hi. Sum leh sex pen Pasian taisanna abaih  lam pen ban ah Pasian in anak gen penpen tegel ahih lam phawk ni.

~ Thangpi Naulak
26th December 2011 
April24,17

Sunday, April 23, 2017

IH KITANGSAP MASAK UH

Zomite pen Hauh ding nopsak ding ki-ut mahmah in, ahih hang Tua hauhna, nopsakna dinmun ih tun theihna dingin akitangsam masa pen2 kinusia zawsop mawk ahih manin Tulai khangthakte'n ih delh masak kik kei leh, mite nung ah hattakin kitai veva khading ahihmanin, Tua amasa pen zong masa zaw leng cih deihsakna tawh khangthakte or khangnote akigen pha2 nuam hi hang!

Tua-in Jesuh hi, ihcih bangin Tua tawh kizom in #Pilna Pilna Pilna ahi hi! Lai Siangtho na ngawn in na neihsa teng a beilawh zongin zongin ci hi! Pilna in ih deih2 hauhna, minthanna, lungnopna, milian in hong bawl ding hi!

#PILNA LO TAWH VAI KIHAWM THEIH NA PI, PILNA NEITE TUNGTAN, HIHTAN, SEPTAN, BAWLTAN, HAUHTAN KIPHA LO HI" Tua ahihmanin Pilna kisam hi.

Hauhna leh sumlepaite kidelh masa a, pilna tawh sum hong zongte sangin ih zon masak hangin kihauzaw tuan lo in den mah a kipante in hong kheng zel hi. Tua ahih manin anuai ate ih khantohna dingin Pilna kisam hi.

Ih #Minam akhantoh nang
Ih #Biakna akhantoh nang
Ih #Business akhantoh nang
Ih #Social Lumuhgy akhantoh nang
Ih #Innkuan akhantoh nang
Ih #Mimal_Hauhsak nang
Ih #Sumlepai hauhsak nang

Pilna lo tawh kisem thei na pin, Pilna neite zah kimanlang lo, kibanlo ding ahih manin , #PILNA tawh na khat peuh2 kimakaihna, sepna dingin hanciam ciat ni!

#Minam vai leh Politics vai bangah bang mah pi I thei kei zongin MA, PhD khong hileng Mi makaihna, nasepna senpi ve, Mi Nam dangte zahtak leh i mipite zahtak zong bang ve hang, tun tan 10 ciang, zong aunglo kuan hong zah tak ding, Mailam ah Makai ding Khangthakte in phok un aw!

Political Science ah MA, PhD hilel ve,
MBBS hilel ve, Master, Doctorate  khat peuh2 zolel ve,
Tuakawm in sepnop khat semleng mimuan, misuan suakding in ihsepte zong tangtung zawlo ding maw sanggam!

Pilna tawh na khat peuh2 azia kai abat hang manlang zaw pek2 hi, Limtak pomin pahtawina hong ngahsak ding hi!
Lungdam
Siam Khaute
April 23,17


Friday, April 21, 2017

NUPA KAL NOPSAKNA DING" (1)

Hong khantohna ding: Na lawm tungah na zahtakna leh a hoihna na pahtawi theih leh na lawm hong khangto ding hi. Gentehna in nalawmpa’n nau pangte ading a deihsakna pen phat, pahtawi le cin nidang ciangin hong deihsak, a gamtat hong hoihsem ding hi.
            Kipahtawi lo a kigensiat/tawt uh leh khantohna sangin kigal neihna hong piang zaw ding hi.
            Laiat pan sangsia tampi tungah a dotna, “sang siapi pa hahkatna hangin sangsia hoih bang ci-in suakthei ding na hiam?”
            Sangsia tampite dawnna ah: “ka sepna tungah hong pahtawi siam leh ka hoih/hahkat ding hi.”
            HI MAH HI. Na zi/Pasal tungah pahtawina leh phatna tawh kipanin la na tate tungah zong tua bang mahin pahtawi dan siam in. Tua hileh na nupa kal leh na tate nuntak zia ah hoih lam manawh namu ding hi.
“Pahtawina in amah nu/pa Khangto, lian sak ding hi.”

2)    Lungduaina tawh Sepsak/Gamta in.

Nihna ah: Nupa kal nuam nasakna dingun, Itna tawh na kisepsak un. Hih teng ah Itna tawh hih ding pawl khat in:


Pasal theih ding
Ø  Na lawmnu kiang ah, Hong It, Ngailua ing ci-in ahang gen in. Tuadanin natung ah a hoihna na vagen ciangin amaitai sak in, hong lungdam mahmah ding hi.
Ø  Na zi tawh tukhomin thu kikuppih zel in la, na ngaihsutna leh na thuaknate kuppih zel in.
Ø  Na lawmnu adingin letsong pia-in la, na zi-in na itna leh khualna atheihna ding in.
Ø  Na heh laitakin na lawmnu kiang kampau dan kidawm, siam in.
Ø  Inn na sep huh zelin. Na zi Itna tawh na huhpen na ta ten hong muh ciangin alung uh nuamin Inn sungah Itna om e ci-in khamuang ding uh hi.
Ø  A hoihna leh a siamnate genin la, a siamnate hangin hampha ing cih gen zel in. (hihbang siamna anei zi ka neih hampha ing.)
Ø  A nute kiang ah na zi hoihna gen zel in.
Ø  Na zi-in na hong hihsak ciangin lungdam thugen zel in. A it huai mahmah thu mal nihin “Lungdam” ci zel in.
Ø  Nisimin thu ngen zel in:
o   Na zi leh na tate tawh.
o   Na zi tawh.

Zi theih ding
Ø  Na lawmpa ana sepna panin hong ciah ciangin kam khum tawh hoihtakin na dawn, muakin la a vante nasang in. Mai gum, mial sa-in na dawn kei-in la maitai sieusiau in.
Ø  Na tate tung ah napa un ei nuta teng hong khualmanin gim leh tawl khual loin na sem cih na tate hilh in. A pa na sepna panin hong tun ciangin na tate’n a pakiang ah genkik dinga a pa-in a gimna mangngilh ding hi.
Ø  A hoihna bek gen inla, na tate tungah hilh den in.
Ø  Min na lawmpa hoihna honggen leh ama kiangah hilh zel in. Hilh leng kiphasak in teh cih lungsim nei kei in.
Ø  Nikten puan silhzia kidawmin, Na kizepna-in mi dang lungsim alak loh nangin/minhong uk loh nangin. Ahih hangin Zan ciangin na lawmpa lupma’n na lumin la, lamdang asak dingin tangguakin puan nuai ah nalumin la...itna kihawm dingin a mansa-in na om in. Tuadan hileh ka zi-in a kilawm a pumpi midang lak lo-in kei ading bekin koih a hong lak, aman kei hong it”ci ding hi.
Tua dan ngaihsutna-in ko ngeina tawh kituak kei na cih leh phamawh kei. Nang ngaihsutna danin gamta inla tuni-in na lawmpa a ding koici om le cin a hoih pen diam? Ngaihsunin.

Na ngaihsutna in hunla kha mah ding hi. Hi hi, Sepna tawh itna lakin, gamtat sawmpah in. Itna leh deihsakna tak tawh na kihuh nak uh leh na nupa kal uh hong nuamin na lung uh hongdam ding hi.

3) Kitawtna/hawmthawhna tawm leh
John genna ah, “ka zi-in hong tawng den a, Ni simin ih Inn neu lua, ih mawtaw uh lui lua, ka sambawl nang sum nei ngei keng…’ci-in hong tawtbawl den hi.”
Anna in gen a, “ka lawmpa Inn hong lutsim in, hih danin hong cihi, Sa na huan ciangin hihdanin huanin, bang hangin na puan tutna tungah pho na hiam?”
Na nupa kal uh a nopna dingin lampi hoih penin, Na bawl, na sepnate uh kigensia, hawmthawhna tawh kitawng cihte a omloh ding hoih pen hi. Hi hi. Nidang ciangin hilhna ding, taina ding, tawt nading a om leh hawmthawhna tawh ci lo-in, nang kidong masa-in la, hih ka tawt sawmna pen a hihding mah maw, kul mah hiam? Cih ngiahsun masa in. Ka tawt sangin, lampi dang khat tawh ci leng ahoih diam? Hih dan hoihkei cia, tawt sangin, sa a huan ciangin, lim mahmah e hihdanin hih zawlai le hang lim zaw lai ding, na huan zel aw siamlua teh ci-in pahtawi lecin hong lungdam ding a hong siam semsem ding hi. Tua hileh Ki-itna hong khang semin nupa kal ah na neu cikcik tawh kitawt kisel hong tawm ding hi.

I gensiat sangin a hoihna lam gen lehang itna, kingaihna leh kikhualna hong khang zaw ding hi.

IhItna-in khialhna khempeuh maisak hi. (1 Per 4:8)
Khat leh khat na kigensiat, tawt uh leh na ki-Itna, lawmtaatna uh hong sia ding hi. (Gal 5:15)

Itna tawh en in, Itna tawh hong kithuk kik kei zong.
            Mi pawikhat in; bang hangin a nuai ate danin kenhih ding ka hiam cithei hi.
            1) Zahtakna, pahtawina lakin,
            2) Lungduaina tawh hihsak, sepsakin,
            3) Gensiatna, tawtna, hawmthawhna tawmsak in?
Ka nu leh pa in kei tungah honghih ngeilo pi, ken bang hangin ama tungah hih tuan ding ka hiam?
Ans: Jesuh Khrist in hong genna ah na nu leh pa itin, amau nang a hong It kei phial zongin ci hi. (Mtt.5:44-46).

Ka lawmin kei tungah nahoih hong hihsak kei phial zong in, ken amah pahtawi in, na hoih ka sepsak ding a, kagensia kei ding hi.

Hong tha hatsak Pasian hangin na khempeuh ka hih thei hi. (Phil. 4: 13)
A baih ding hiam leh? Baihlo ding hi. A hihhangin Pasian vang liatna tawh kihihzo ding hi.


=> Aban dam leh zom zel ni,

Translated by: Siam Khaute
Anuai ah laibu ah om hi, ih deih leh kakiang ah om $20 bek