Monday, January 23, 2017

NA PASAL NA LUTANG

NA PASAL NA LUTANG!
1. Na pasal midangte zak in gensia ngei kei in, miten na pasal ong hoihmuh sak kei a leh nang a vang neilo na hi zaw hi.(Hebrew 13:4)
2. Na pasal thupi bawl,Itna nei-in zahtak siam in. Tua hi leh mi dang ten zihoih na hihna ong thei ding uh hi.(Col 3:18)
3. Na pasal na zahtakna na omzia tawh laksiam in, gamtatna leh omzia khawl zia in nupa kal-ah a thupi mahmah lungnopna piangsak hi.(Ephet 5:22-23)
4. Na pasal khembawl in a lungkim na ding in mai-et bawl ken, na simtatna hong theih ciang in a lungsim na mahmah khinkhian thei hi.(Pau 12:4)
5. Na pasal thaneemna midangte tawh tehkak ngei ken. Nang a ding Pasian hong piak hi a, nang tawh kituak ding a Pasian onggelsak ahi hi. (Pau 5:17)
6. Mite lakah na pasal tawngtawng,hawmthawh den ken, nang a ding a gim leh tawl a thuak pen a hih lam phawk tawntung in.(Col 4:6)
7. Na Pasal tawh pumkhat, lungsim khat hi den un. Neihtuam omlo ahun zui, a kisam bangbang kitheihsiamna neihtuak ding a hihi.(Mate19:6;thuhilhna 9:9)
8. Na pasal tungah thusim gengamloh nei kei in, nupa kikalah thu seelsim a omloh man-in kimuanna ong khang semsem ding hi.(Pian27:5-10;39:12-15).
9. Na pasal thapia inla awkhum kamkhum tawh hopih den in, a lungnuam in akhan ong sau tuam ding hi.(Pau 31:26)
10. Thusia, thu hoihlo, khasiatna na neih ciangin na pasal ninkholna in zang kha ken.Pasalte lungsim natna in a pumpi uh zawngkhalsak thei hi.(Pau14:1)
11. Na pasal teekin tumbang a vuai ciang in na itna kiamsak ngeikei in. A ithuai a ngaihbaang in ngaih sun tawntung in.A hatna, a hoihna, leh a hih theihna kempeuh piakhia in nang leh na tate a ding nasem a hihi.(Pau 5:19)
12. Na pasal na it mah bangin na teeknu,na teekpa leh a sanggam laizom teng zahtak siam in.Mi khempeuhin ama vawh nam khaici mah at kik hi.(Gal 6:5-7)
13. Na pasal pen leitungah na nuntak lai teng ama aa ding bek hi den in. Midang pia sawn ken.Tua hi leh mawhna in bangmah ong cih zolo ding hi.(Mt 5:28,Solomonla 2:16)
14. Na hih theihloh na hih zawhloh a om ciangin na pasal tungah hangsan takin pulak ngam in. Tua na genna hang in na pasalin na kicinlohnate honghuh hong theikhia ding hi.(Ephet 5:30-33).
15. Na pasal tawh hunnuam zangh khawm unla, Pasian kammal simin thungen khawm zel un. Midikte thungetna in vanglian a, na lian tampi sem zo hi. (James 5:16)
16. A hih theih leh na pasal tawh kino zel, ciamnuih khawng gen khawm zelzel un. Mai taiina in lungnuamsak a, lungkhamna in maigum sak hi.(Pau 15:13,30)
17. Na pasal kiang ah U aw thupi lua teh, nang na om ciang ka lungmuang cici lel in. Na pasal in innsung nuam hongsa ding a innkuan nuam na suak ding uh hi.(Pau 31:27-29)
18. Anhuan mehbawl na siam kei zongin na pasal tungah nang bang duh, bang ci bawl ding cih dong tangtang in. A lim kei zongin na pasal lungkimin a gil vah lel ding hi.(Pau 31:11)
19. Na khat peuhpeuhah lungkim takin na pasal tungah lungdam ko zelzel in. Lungdamkohna pen Pasian deih biakpiakna ahi hi.(Late 107:1)
20. Na pasal,na tate,na innkuan leh navai khempeuh Pasian ap tawntung in. Amah muang in amah in hong sem ding hi.(Late37:5;Pau22:6)


NA TATE NA GO MANPHA PEN

#Na_tate, na Go manpha pen!
a. Na tate a pil ding na deih leh pantah in. Hoih tak-a geelna tawh kipantah mikhat pen a kipantah lo mi khat sangin maban kician nei zaw,gual tung tuang zaw ham tang hi cih phawk in.(Pau20:18)
b. Na tate Pasian ongpiak letsong a hih man in hoih tak keem, don, khoi ngiat in. Ongpia Pasian in na tawlna leh na gimna thaman ongpia ding hi.(Pai 2:9,Pau 27:18)
c. Na tate in na thu ongman ding na deih leh hun tampi pia in.Tate tawh hunnuam zatkhopna a tam ciang in na tate in lawmta bangin,unau khat bangin nuam ongsa ding uh a, na thu ongzui ding uh hi.(Pau 22:6)
d. Na tate ong gen, ong pulakte limtak ngai in la, dawngkik,kuppih hamtang in. Tua in mai lamah atuah thu: lungdamna, khasiatna ,haksatna,a muh thute na tungah ong gen nuam ding uh a, a hun lapin na panpih thei ding hi.(Pau 19:20;18:13; 4:25)
e. Na tate mai leh amau muhna ah Topa na zahtakna ki langkhia sak in.Topa a zahtak mi in lungmuanna nei a, a tate’ belh theih ding mi ahi hi.(Pau 15:26: 22:4)
f. Na tate a lutung ah khutnga in a-uk,atup,a lungngulhnate pulakkhia in thungetsakna leh thupha piakna nei tawn tung in. Khaici bangin a lungsim sungah khamuanna nei ding uh a, a sepna peuh peuh kimuanna nei in mi gualzo hong suak takpi ding hi.(Kahla 3:19)
g. Kikhopna, Minam pawi,concert cihte a om ciangin na paikhiat ma-in inn pan thuhilhsa in na tate paipih in.Pawi,kikhopna hun sung tawntung na suakta ding a, na om nuamin inn na ciah ding hi.(Pau 23:24)
h. Na tate in khialhna khat peuhpeuh a neih ciangin mite muhna ah taigawp, satgawp cih zang ngei ken. Maizum, mite zakta in a lungsim niam gawp thei ahih lam phawk in. Lungduai takin a hun lem ngakin thuhilh in.(Pau 19:18)
i. Na tate ong gen sunmang(dream) leh muhkholhna(vision)te zahpih bawl kha ken. Piang zo kei ni teh! Hih zo kei ni teh!na cih leh na tate lametna kongpi a khaksak na hih lam phawk tawntung in.A zo theite hi hang ci den in.(Gam 13:30;Pai 33:19)
j. Na tate a sep zawh ding nasep guan in la, a tavuan uh theisak in. Nasep a zawh ciang in lungdam ko in pahtawina kammal pulak in. Hanciam nopna leh cihtakna tawh hong nungta ding uh hi.(Pau 4:26)
k. Na tate annek laitakin a hoihlohna,kicinlahna,khialhnate hangin thuhilh ken. A gilvah vahloin,si leh sa ah pailo bek thamlo in nu leh pate tungah khasiatna in lathei zaw uh hi.(Col 3:21)
l. Na tate khasiasa, a kapsa in lupna zuansak ken. A mangsia thei, ihmu theilo in ngaihsut huailoh thu tampi a lungsim vuah om thei hi. Sorry! Na hoih ding uh kong deihsak luat man hi ci-in thuumkik in a hehna uh adam ciang in lumsak in.(Ephet 6:4)
m. Na tate tungah piakkhiatna,huhna,sumpi khiatzia te gen in sinsak in.Zongsatna hoih hong nei ding uh a,Pasian tawh kizopna man hong nei ding uh hi.(2Cor 8:12)
n. Na tate ittuam paihtuam nei ken la, a ki bang in maipha pia in. Nu leh pa tung khasiatna hang in unau sungah kibuai na lianpi piang thei hi.Na tate thupha a ngah kim dingin Pasian hongpiak ahi hi.(Pian 27:41;9:24-28)
o. Na tate kimawlna tuamtuam ki mawlpih zel in. Tua hi leh hehna,lungduaina,thuakzawhna leh na tate lungsim puakzia na thei khia ding hi. Nang zong na tate makaih dan a sin toto na hih lam phawk gige in.((Pau 8:30-31;1Tim 2:5)

KITENMA A KITHEIHPIH KHOLH DING THU TE.

#KITENMA A KITHEIHPIH KHOLH DING THU TE.

🎁Khangthak zomi te sungah lawmkingai te a tamzaw in kiten ding ngaihsun masalo uh hi. tuabang te kawmkal ah kiten ding a ngaihsun te in bang teng ngaihsun hiam cihleh a kitenna mopawi koilai ah bawl ding,/ mipi te bang tawh vakding,/ mopawi ah kuateng sam ding/ bang zah bei a bawl ding,/ monu & mopa puansilh ding bang colour hoih ding / honeymoon koi ah pai ding cih te pen thupisak mahmah uh a, tua te khit ah a tuak ding uh nupa kikal ding bang mah ngaihsut in nei lo uhhi.
🍎🍎 Pawlkhat te bang pen facebook sung khawng ah a kitenma un man post { photo upload } kiva mahmah lai uhhi. hong ngailua ing cih / hong phawk lua ing / nanglo in guabang hing zo kei ning ci bang dan in, a fb. lawm te kiang ah, ki phat mah mah uhhi. a hih hang in, a mailam ding saupi ngaihsunlo uh a hih man in, hong kikhenkik uh ciang in a zumhuai mah mah khat hong suak kik mawk hi.
🍎🍎🍎 Tua a hih man in nakitenma un bang mah kiphatmasa kei un la, tanu tapa na neih uh ciang in khua-ul-kai liang in facebook ah photo na upload zong in phamawh nawn lo hi. tua hun ciang in na lung kim bang in, kipak thei ta hi teh.

#Na kitenma in na kitheihpih ding uh a kilawm thu te.
------------------------------------------------------------------

🍫1⃣ Na lawmnu na lawmpa pen a sum zatdan a hangsan mi maw, / sum paih ding ciang a khut a ling pian te maw cih pen na theih ding kisam mahmah hi. na kingaihlai in nang a ding na deih bang bang hong leisak den khat leh, na kisap te bek hong leisak te pen na kiten khit uh teh, a manphatna ki lehbulh thei a hih man in, tua bang te in kiten zawh nung ah buai na piang sak thei hi.
2⃣ A khasum bek en masa kei in la, leiba bangzah nei cih zong dong pah lel in, kiteng khin le uh teh, a ma leiba pen nangma leiba hong suak ding hi mawk ahih man in. leitawi la lo a, leiba neih pen nuamlo ding hi.
3⃣ A innkuan kilam dan na theih pih kul hi. A innkuan sung ah awsang awkhauh a zang te maw, kamnem tawh thu a kihilh hiat-hiat te maw cih pen na theihpih kul hi. awkhauh a zang te ahih leh, na kiten khit uh ciang in, na bilsung ah patlom khat thun nuam zaw maw, humpinelkai bang a, lauhneilo cih dan in, dawng kik pah ziah ziah zaw ding maw cih pen kigin khol thei kha ding hi.
4⃣ A lawmte tawh bang ci kizop cih pen theipih ding a kisam mahmah a hihi. Pasal hi na pi'n a lawmte numei tamzaw cih zong om thei hi. Numai hi na pi'n a lawmte pasal a tamzaw cih bang zong om thei hi. Tua bang te pen kuten khit ciang in buaina a piangsak thei te lak ah, a lauhuai mahmah a khat a hihi.
5⃣ Nekledawn tawh kisai zong thei pih ding a kisam mahmah a hihi. bang hang in, hih a nengneng te thupisak kahiam cih leh, lawmngaih a kingaih lai in tua te pen, ki theihsiam ding thupi masa pen hi, kitenkhit ciang in tua te pen kua mah in thupisak nawnlo hi. a hih hang in tua bang neng neng tawh nupa kikal buaina om thei tawntung hi.
6⃣ Mailam a ding bang teng gelna nei cih zong thei ding thupi hi. College kahlaitek in, ki ten ding ngaihsun uh hi. a hih hang in a vision uh kidong kha lo, pilna a zom tuakding kisa uh, hong kitenkhit uh teh kuamah in pilna lam zopding ngaihsun nawnlo in hong kitelkhial uh a, a sang kah na maban uh suplawh lel tak thei uhhi. pawl khat te college man teh ki teng uh, a sangkah pilna zomnuam, a hih hang kiphal nawn lo. a zineih a pasal neih kisik kik, ahih hang a mawk na. Tua ahih man in vision kitheihpih thupi hi.
7⃣ A meltheih te leh a NulePa tawh bang ci kizop } A meltheih te thupi a salo khat in na kiten khit uh teh, na meltheih te hong itsak khollo ding ahih man in a ma nuntak kilamzia na theih pih ding kisam hi. tua mah bang in a NulePa tawh thu a kikum ngei khol lo khat in pen naNu naPa hong hopih sak dakdak khollo ding uhhi. { a hopih a om zong in tam lo hi.}
8⃣ A zattawm ding sum a thalawh thei te maw, a innkuampih te kiang pan a ngenkik te. a thalawhsa a netum pahpah te maw, a kithalawhsa te a netum ding te maw cih pen thei ding a thupi mahmah ahihi.
9⃣ Silhleten a deih dan theih kul hi, numei a hih leh, a tawntung a, sexy puan te bekbek deih tawntung maw. Pasal ahih leh a tangvallai puanten bek tengden maw a hih kei keh, tuhun khang thak te bang a fashion thak te bekbek deih maw cih pen theih ding thupi hi. a tangvallai a puanten bekbek a deih khat in na kiten khit zawh uh teh, khangno fashion khawng tawh hong om leh a om dan manlo a hih man in, encik thei pah hi teh. numai te zong tua dan mah a hi pah hi.
1⃣0⃣ kiten khit ciang in PASIAN in nau hong piak ding leh neipah ding maw, neipah lo ding.hih pen khuapi sung ah hihdan te om thei mawk hi. numei te pen ki nungaksak nuam lai ahih man in, nauneih ding pen ut pah lo ahih man in zatui tawh kidal thei uhhi. pasal te in zong sulepai ding zong nuam lai ahih man in nauneih ding lunggulh masa lo thei uhhi. tua bang hun ciang in nupa kikal ah buai na a lianpi hong piang thei hi.
1⃣1⃣ A kingai mahmah i cih te zong mun khempeuh ah khat leh khat a lungsim uh pumkhat suak zo lo uhhi. tua a hih man in khat leh khat kitelsiam a, i ki thuaksiam ding zong thupi mah mah hi. na lawmpa & na lawmnupen a phatngai mi a hiam cih zong na theih kul hi
Hih teng hong hawmsawn nuam ing.
Lungdam.
👏👏Job.cinpi
✏✏Zomi Laisim nuam te.
Na copy kei un la, na lawm te a ding in, na Share sak zaw un.


Monday, November 7, 2016

PITEK PUTEKTE KISIK PEN

Pitek putekte in bang kisik pen uh hiam.?
Gamdang munkhat ah kum (70) a val pitek putak te kiang ah bang kisik pen na hiam cih thudotna nei uhhi.
A mau te khat leh khat zong a gendan uh kibang lo ahih man in, a nuai ah a banban in kong gelh suk ding hi.

1.🕛A hoihpen a sep ding hanciam kha lo.
Hih thu a kankhia ten a gen na ah,100% in a seploh a hanciam loh na teng bek uh kisik hi ci in gen hi. A sepkhiat te kisik in nei lo uhhi. Sangkahlai in laisim hun sang in kimawl na tawh hun bei sak zaw.

Lawmngaih neih hun ciang in hun khempeuh a mah tawh zang mang khin. Zi neih khit ciang in, tua sem leng hoih ven teh aw, hih pen sem leng hoih ven teh aw cih tawh hunbei mawk hi. Midang te ngaihsutna thupi sak lua, midang ten na khat sem leh a mah zong sem nuam pah, mi ten hanciam leh amah zong hanciam pah, mi khawl leh amah zong khawl pah. Mi om na khempeuh ah ki hel nuam. Tua bang in mi cih bang bang a kisep man in midang te tawh ki lamdang lo pah ahihi. Tua ahih man in natek ciang in na kisik loh na ding in pongman midang te sep bang englo in, a min thang sa, a gualzosa te kalsuan bang a na kalsuan ding a kisam ahihi.

2.🕛 Nasep tel khial.
Thu ki dong 73% in nasep ka telkhial hi ci uhhi. Degree (buaih) ngah sa mi (3) in kumpi na sep siau in, hong ngah uhhi. A sawt lo in khat pa pen a tungsiah pa entheilo ahih man in a nasepna pan in hong khawl in nasep dang khat hong zong kik in ( factory) setzung ah hong sem hi. A nihna pa zong hong khawl leuleu in tua zum kiang ah annsai khat hong phuan khia hi. A thumna pa pen tua cih mun ah nuamsa lel a hih man in, hong om hit^hiat lel hi. Kum tampi hong pai toh khit ciang in a lawm ta thum in hong kimu uh a, Nasep atai khia masa pa pen setzung ( factory) nei pa hong suak hi. A nihna pa pen

Annsai nei pa hong suak a, a thumna pa pen kumpi penson tawh a nung ta bek in hong om hi. Mi a tamzaw in pongman tak a khasum ngah ding pen a lungkim huai mahmah dan khat in i ngaihsun a, tua bang a, a hithei liamliam tawh lungkim nopna in khantoh nopna lungsim a khaktan ahihi. (Khan toh ding a ngaihsun te ading cih na hihi.

3.⏰ A ta te hoih tak in pantah lo.
Pitak putek 62% in ata te a ding a hunhoih pia man lo in hoihtak in pantah lo a hih man in kisik uhhi. Nasep tawh buailua uh a hih man in, ata te uh thupit bawl manlo uhhi a, Nu leh Pa, thuman ding zia leh Nu leh Pa itna te pen a hunngah uh ciang in tamgen mahmah uhhi. Tua te pen naupang te in mangngilh pah uh a, ata te in thumanglo in, kimanna aneih loh uh tak ciang in hoihtak in apat^tah loh uh a kisik kik uh hi.

4. ⏰ A Zi & aPasal tung ah kisik.
Pitek putek te lak ah 57% te in a innkuanpih te tung ah hoih tak a, a hopih loh na, a lungkim sak loh na te pen kisik kik uhhi. Innkuam Nupa i cih pen midang te maitai tak in kihopih a, ahih hang in Nupa kikal ah mawh na ki zongzong thei hi hang, Nupa ki-it i cih te pen khat i thanemna zong ki maisak ding a kisam hi a, na kisikkik loh na ding in ki puahpah in.

5.⏰ Cidam na ding hanciam lo.
Thu a kidong te lak ah, 45% in Cidam nang a hanciam loh uh kisik uhhi ci hi.
Cidam na pen natna i tuah ma in a thupit na kithei lo a, Cidam kei le hang na khempeuh a mawkna a hih lam kithei hi. Ki kholhpih lawm leh gual tawh Zu a nak dawn mahmah te leh Za a nak tep mahmah te.

Numei pawlkhat te bang a pumpi uh hoihsak nuam lua
ann ne lo in om uh a, gawng nuam uh a hih man in zatui peuh ne uhhi. Tua bang te in a tek zawh ciang in gimna piakik a hih man in tua te kidop ding a hihi.

Job.

** NUNGLAM leh MAILAM **

 Nunglam le Mailam -
> Nunglam <
- Na khat peuhpeuh a nunglam pan enleng, mawhsak nading, gensiat nading, ko nading, phunsan nading tampi om thei hi. Tua mah bangin mi khat ii a beisa nuntakna en in, kan in, mawh zon ding hileng leitungah a gen baanglo khat beek omlo dinga, a pahtaak huai zong khat beek om loin, a muan taak zong kuamah omlo ding hi.
> Mailam <
- Mi khat peuhpeuh a mailam pan enleng a mel a sia phial zongin a mit hah, a maipuak, a nuihmai, a ha, a kampauziate hangin ithuai, ngaihhuai, pahtaak huai thei hi. Tua mah bangin mi khat peuh a beisa a, a nuntakna enen loin a mai lam ading etsak leng, ithuai, ngaih huai, pahtak huai ding hi.
> Nunglam le Mailam <
- Na nunglam ah bangbang etlawm lo a om kha phial zongin lungkia kei in. Na nunglam pen mite muh hi-a, nang na hihleh na mailam bek masuan a, a nungta, a kalsuan na hi hi.

- Na nunglam pan mite'n bangbangin hong gensia phial zongin thanem kei in. Na nunglam pan a, hong gensiate nang nungah om uh hi-a, nang na hihleh amaute mai ah a pai khinzo na hi hi.

- Na nunglam ah bangbangin haksat, gentheihna, simmawh zahko nuainetna na thuak zongin lunghimawh kei in. Tuate in na khenkhit sa, na nunglam-a, om vive ahi hi. Na mailam mainawt inla, lametna lianpi tawh kalsuan lel lecin na lametnate hong tangtun' ni ciangin na nunglam thute hangin na lungleng nawn kei dinga, tuate hangin maizum nawn loin, maitaina le lungdamna tawh na kidim ding hi.

- Na nunglam pan hong kaikai pen SATAN hi-a, na mailam hong makaihpa in ZEISU ahi hi. Na mailam-a, paipa mitsuan gige inla, na nunglam hei nawn loin tangtak in kalsuan in. Na mailam a paipa nung limtak na zuih naakleh gualzawhna lukhu nang aa ding ahi hi.

Khrih in eite hong khahkhiat khitna hangin mi suaktate hi khinta ihih manin tua suahtakna thu-ah kipin om un la, sila va suakkik nawn kei un.(Galati 5:1)

Sia Dong Mung

Sunday, October 16, 2016

USA OM ZOMI NUNTAKDAN THEIH HUAITE

USA OM ZOMI NUNTAKDAN THEIH HUAITE
~~~~~~~~~~~~$$$~~~~~~~~~~~~
USA ah Zomite tul10 bangzah hiam khat ki-omta in Pasian huhna tawh zong nuam kisa tek in lam en ding, USA om cihtak ciangin khualzin pak, sum thalawh a Mizo ram zin a kizin pak hi nawnlo in atamzaw lungsim pen tengsuak omsuak ding a kipai, ki-om cileng kikhial lo kha dingin lam en ing.
Tua bangin nuntakna sung ah akibing phut pilna, siamna nei kitawm mahmah in nisim nuntakna ding company leh An neksai tuamtuam ah haksa pipi mahin Akpi leiphiat danin sum kizong ciat hi. Tu zawh kum 10-20 sungin tate hong khangto in nuntakna hong kilam dang ding ahih kei buang leh tulaitak nuntak dan pen asen niampen a kinungta hiphot lai hi. Khuapi nuntak ih cihpen AK dan lian in tuni ading tuni a lei kiphiat a muh tawm kine ahi hi.

Tua bangin ih nuntak kawmkal ah Kawlgam or Zogam lam a om tanau, Nulepa Ulenaute in hong na lamen mahmah in ih nitha or naitha hong natuat saksak in ih panpih zawh lohteh nakha sia thei lian uh cihpen kizamun mahmah ta hi. Bangbang hita leh hih laitung tawnin middle alaihawl pawlin USA a om Zomite nuntakzia, sum muhzia leh apusuahna athei nuamte adingin a detail or tiseih, anengtawng pian in hong gelh ing, thu kizakna tuamtuam ah na suaksak le uh teh hoih mahmah veve dingin zong lamen hang!

USA naitha atawmpen pek 8 hi in, tulaitak in Zomite in alaihawl normal in 10-14 naitha in atamzaw in kisem hi. Alai hawl dingin $12 in tuat ni.
Inn lamte hong tuatsak dan:
--------------------------------------
Nai tha $12
Nikhat nai sepzah nai 8 sung, Nikhat $96 ngah.
Kha khatteh ni 30 tawh khangsak leng =2880 khakhat khasum cihdan in hong tuatsak uh hi. Sum lutteng pen ei zekvek danin hong tuatsak uh a, Inn lam ate akikhak or kholh zawh lohteh lawmlawm cithei uh hi. Azekna ding hong ngaihsut sak lo uh a, ei khutsung hong tunma a Kumpi in bang zahla cih hong theih pih loh lai uh hi.
USA a omte Sum lutna leh Sum zekdan:
--------------------------------------------------------
Ataktak in USA a omte Pilna leh siamna tawh na kisem zolo phot tadih ahih manin khasum niampen tawh na akisem hi phot hi. Naitha pen $12 bang alai hawl hi leh nikhat in nai 8 kisem in Kalkhat in nai 40 bek kisem thei hi.
Company atamzaw leh Sai tuam2 atamzaw te in nai 40 valpen hong semsak nuam lo hi. Bang hang? Nai 40 acin khitteh overtime ci-in Naitha azahnih in pianuam lo hi. Tua ahih manin naitha atam phial zongin nai 40 kalkhat in aval ding haksa mahmah hi. Tua manin Kal khatin ni 6 na kisem lo a, ni 5 bek kisem hi. Kha khat ah Kal 4 kisem hi.
Naitha $12 x 8=96.
Nikhat tha $96 x 5=$480 kalkhat sum thalawh
Kalkhat sum $480 x 4=1920$ khakhat in kingah hi.
1920 pen alaihawlte sum muhzah hi a, tua teng koidan in kizek a, ei khut hong tunma in bang zah KUMPI in la hiam cih teng anuai ah gelh suk ni.
KHA SUM IH SANMA-IN KUMPI TE TUNG AH SIAH (TAXES) KIPIA
A TUATE IN:
============================================
1. Kumpi siah(Federal tax).
2. Pyney(State) siah (State Tax). 

3. Pension sum (social security).
4. State Medical (Pyney cidamna lam)
5. Health Insurance (Personal alak loh phamawh thu, zi neite in zi ading zong)
6. 401k. (Ei leh ei a pension ding sumkholna hi.)
-------
7. Inn man or innsap man
8. Tui man, ninpaih man, Kuangsawpna or dailenbuk tuinin paih man
9. Mei (electric)man, Gas (an huanna Gas) man
10. Internet man, ( USA ahih manin Net lo tawh vai kihawm theilo)
11. Phone zatman ( Asian dan a deih dandan a kilei lo khakhat ading pia khol)
12. Motor man, ( motor leite in Bank ah sumleitawi pia kik den)
_________________++______++___________________

Hih teng pen pello a Piak akulden thu ahih manin tuateng tawm a kicing deuhin hong pulak suk nuam ing.
=>=>
1. Kumpi siah pen khasum $1920 panin single ahih leh 40-50, family 0-30 ciang, ei kiang hong tunma akidoksa hi pah hi.
2. State tax pen, single ahih leh 20-30, family 10-30 kal hiham tang utloh hithei lo.
3. Social Security pen single 50-70, innkuan zong kibang lel, Kumpite in hong kholsak ngiat kum 62 cinteh kipension theita. Ataktak in kum 61.9 kha in amasapen kila thei ta. Kum 65 a late sangin ngah tawm zaw.
4. State medical or care pen 10-20 kal laham tang,
@Note: Hih number 4na ciang pen utin ut kei leng ih Bank ah sum hong lutma alak uh ahi hi. Hih atung ateng pen Kha khat in 2veita la uh hi.
~~~~~~~~~
5. Health Insurance Cidamna Zato kilahna ding tawh kisai in Zogamte danin ei leh ei a, sum kipia zolo ahih manin hih pen akima lak kholh ahi hi. Ta neute pen kumpi in pia a, agolsate pen ei leh ei in kidal kholhna danin kileimasa hi. Ih ci anat leh tua Insurance te in hong bawl ding a, anat kei leh amau asum ngah suak hi. Zato kilak man khuh or naasi kivel sak maimai pen $100-200 kal bei hamtang hi. tuadan kipia zolo ahih manin Insurance kilei hamtang hi.
Tua akilei danpen Khamtheih akici amuam atep, azang cih limlim pen, atep, amuam, adawnlote sangin azahnih in tam piazaw uh hi.
Kei bang mah zang lo pen khakhatin $83 hong la uh a, za, khaini, zu cih azangte azah 2 la hipah hi. (kumpi sawlna bel hilo a cidamden ning cih leh lakloh theih hi.) kuaman lalo in ki-om ngamlo hi.
6. 401k pen khol nop leh ei thu kholnop kei leh ei thu hi a, khasum vekpi panin 0%-25% ciang kikhol thei a, company in azah khat in hong behlapsak hi. sum cinglote in kikholzo tuanlo hi. kum 55-59.5 ah kilathei a 10% tax piak kul, 59.5 pan tax piak kullo.
7. Inn tawh kisai pen lupna khan nih sap leng 600-750 dollar hi a, Inn late in atawmpen in 700-1200 ciang pia uh hi. lupna 1te 400 -550 dollar tawh sap uh hi.(state zui in tamzaw lai hi)
8. Tui leikul, ninpaih man, tuinin paihna40-60 dollar kim bei hi. zatdan in sai.
9. Mei zatna tawh kisai in 30-100 dollar bei a zatdan in sai hi.
10. Phone pen 40-70 ciang bei hamtang hi.
11. Internet pen IT gam ahih manin inn khat ah khat lak loh phamawh a, 30-50 dollar kim hi.
12. Motor pen neihloh phamawh khe a kizang ahih manin, a thak late in $300-600 ciang kha khat in tung a Car Insurance tuahsia kha leng kibawl zolo ding ahih manin tuahsiat ding launa tawh kilei khol a, 80-130 ciang tung thei hi.
Hihdan ahih manin na tuat le uh ci, alo theilo deuh teng a kong gelh hi a, van lei nang, nek leh dawn, dailen buk a zatding laidal leina akipan tate zundalna, ekdalna cihte akipan na ngaihsut pih le uh cin abaih lo acing ngeilo hi mai a, mi atamzawte in BANK te in Card tawh Leitawi 1000-10000 Dollar hong koihsak in tuate kibatzat in, kiloh zel a amet pen 15% ahih manin kitamzat ngamlo ahih hangin mikiang leitawi sang ci-in kizang zel in kiloh khop mahmah hi.

Abat tawh nuntakna gam ahih manin bangbang hi leh USA omte haksatna athei mel lo aphun2 aciat2 mitampi om theih ahih teh hihteng na simun la, khuata khuaneu ate in zong asim theihna dingin Thukizaknate ah na suahsak lel le uh cinzong, hoih ding hi. Tua hi leh Unau, Pata, Nuta kitel khialna phatuam ding hi cih, thutampi kazak khit teh Zomi pih asanggam atate USA a om aneite theih dingin manpha ding hi cih ka lungsung ah om ahih manin hih teng sauta leh hong suak sak hing.

Note: pension tawh kisai pen kum 62 cinma USA tung a nasem lote in Pension sanding omlo hi! Kum 62-65 cingsa tungte bel kumpi in hong piaksak uh hi!

Tax return cihthu kithei nuam!
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Hihpen Kumpite tungpan kumkhat sung Tax Siah ihpiak na panin kumpite in hong piak kik ahi hi.


1. single te in kum1 sum ngah vekpi gawm tul20-30 aval leh liau zaw uh a kumpi pan mulo uh hi. 20 nuam lamahih leh kumpi pan $500-2000 ciang ngahkik thei!


2. Family Innkuan tawh kisai in naupangte kumpi pan tul 1 ta hong piaksak in, sum lut tul15-35 ciang alutte in tul5-9 ciang sang thei uh hi (naupang phazah insai), Sumlut 35-40 valte lamet tawm a liauzaw thei uh hi! Innkuan phazah leh kum1 Sum lutzahin sai mah2 hi! Tul5-9 angahte zong khasum tamlo ahih manin kicinglo a, Kum 1 sung Bankte batpiak Card kizang sa lohna in beizel thei hi.


Note: Hih tawh kisai-in ken Haksatna Ka neih manin a gelh kahi kei a mi tampite haksatna katheih manin agelh ka hi hi.

Hihbang pipi a Innkuante Nulepa sanggam a pia zo tantante thupi sa ing! Apia zote thupha Sang Ding hi a hihkan a na lianpi sep om tuan lo hi.

Innlam ate in Na Innkuanpihte gamdang ah a om zen2 leh na theihsiam Ding deihna hi a, Gamdang a omte in en kei un cihna hilo hi’.

Gamdang om Natate nupa or Sanggamte nupa zong khualzel un, no hang peuhin kitawng2 sak kei un cihkhat bang khat!!!
Lungdam
Siam Khaute
Oct 16,16



Tuesday, October 4, 2016

GAM VAI LEH BIAKNA VAI KHENZIA

Tuhun teh Zomi te'n Gamvai leh Biakna vai lumletkha pahpah ih hih man in ih minam sungah buaina tampi om hi. Tua ahih man in Gamvai leh Biakna vai khenzia ding tawm lungngai khawm leng hoih ding hi. Hih munah Gamvai kacih ciang in kawlpau in Naingnganyee, mikang pau in Politics akici pen hi. Biakna vai kacih ciang in Christian (tapidaw) Biakna bek ahi hi. Biakna dangte tawh kisailo hi.

- Gamvai ih cih pen leitung leinuai aa akimu thei (visible) khempeuh ahi hi. Biakna vai bel akimu theilo (invisible) khempeuh hi.

-Gamvai pen gam thukhun (constitution) tungtawn in ki vaihawm aa Biakna vai zong biakna thukhun ahi Laisiangtho tungtawn in ki vaihawm hi.

- Gam thukhunte pen mihing te' bawl hi aa leitung aa gam thukhun a upa penpen USA te' thukhun ahi hi. Tu kum 2016 kum September kha in kum 229 pha ta hi. A upapen nihna 1814 kum aa kibawl Norway ta hi aa athumna pen 1831 kum aa kibawl Belgium ta hi.

- Biakna thukhun (LST) bel kum 1500 val sung phial mi tuamtuam 40 kiim bang in agelh hi aa agelh khit zawh uh kum 2000 bang phata hi.

- Gam thukhun in gam khat sung aa akimu thei teng bek huam aa biakna thukhun in leitung leh vantung aa akimuthei leh akimu theilo khempeuh avek in huam hi.

- Gam thukhun pen adiak in mihingte' zuihding aa kibawl hi aa biakna thukhun pen mihing, akimu thei akimu theilo na khempeuhte leh Pasian mahmah in azuih ding aa abawl ahi hi.

- Gam thukhun pen agam mite in adeih kei nak leh kilaih thei aa biakna thukhun pen leitung mihing khempeuh in adeih kei phial zong in kilaih thei tuanlo ding hi.

- Gam thukhun khatpeuh ih palsat hang in mi khat teiiteii in hong muh hong theihpih khak kei leh mawhna omlo in kisim hi. Biakna thukhun bel kua mah in hong theihpih khak sese loh hang in ih  palsat nak leh akimawh hipah hi.

- Gam thukhun azuite bang mah kicih lo aa biakna thukhun azuite'n hamphatna leh pahtawina tampi ngah hi.

- Gam thukhun in mawh hi hong cih nak leh thuum theih om nawnlo aa mawhna thaman thuak loh phamawh hi. Biakna thukhun in mawh hi hong cih hang mawhna thaman thuakloh theihna lampi om hi.

- Gamvai ah thukhun zui in gam-uk ding kilaih zel aa biakna vai ah bel a Ukpa kilaih ngeilo hi.

- Gamvai ah atungnung ding kituh kul aa biakna vai ah anuainung ding kituh kul hi.

- Biakna vai ah Zeisu theih bek tawh pianglo aa neih zong kul hi. Gamthu ah bel suahphet aa neihsa hizaw aa theih loh phamawh hi. Ih theih kei leh gamvai kisem theilo hi.

- Gamvai ah theihna tawh kikal suan. Biakna vai ah neihna tawh ki kalsuan.

- Gamvai ah mipite' deihna zuih kul aa biakna vai ah Pasian' deihna zuih kul hi.

- Gamvai in biakna vai tung ah thuneihna nei zolo hi. Gtn in leitungbup aa kumpi teng kikai khawm in "Tukum guah zusak lo ding; huihnung sak lo ding; misi sak lo ding" cih bang khen tat theih omlo hi. Ahih hang in biankna vai Ukpa' khentatna khempeuh gamvai in azuih loh pha mawh vetse hi. Gamvai tung ah biakna vai in khupnelh hi.

- Gamvai pen akimu thei teng bek ahih man in tuaval bangmah kantan zolo hi. Biakna vai bel akimu theilo teng ahih man in akimu thei te'n khaktan theilo hi.

- Gamvai in gamgi nei aa biakna vai pen tua gamgi te'n khaktan theilo hi.

- Gamvai tawh akilam mihingte' nuntak khuasakna sung ah biakna in na asep theihna ding in gamvai in kong hong leh hoihpen hi.

- Gamvaite gamvai zia leh tong tawh kituak in vaihawm ding hi aa biakna vai zong Ukpa' zia leh tong zuih ding ahi hi.

- Gamvai tawh kisai kipawlna khatpeuh phuat ding ciang in mihingte' gelsiamna leh ngaihsut siamna ahoih pente gawmkhawm aa phuat ding ahi hi. Biakna vai bel a Ukpa' cih bangbang manh ding hilel hi.

- Biakna pawlpi khawng gamvai dan aa mihingte' hoihsak thu tawh phuat ziauziau ding hilo aa a Ukpa dot phot ding ahi hi. Pasian' thukim pihna omlo pi aa pawlpi khawng mawk phuat ziauziau ding hilo hi.

- Gamvai pen pilna siamna tawh deihtak kidemh ding hi aa biakna vai ah bel itna masuan in kiniam khiat tak in mi khempeuh tawh kiho theih kul hi. Biakna vai ah gal omlo hi.

- Gamvai ah angal hat tata, mitam aukzo tata gualzo in ki ngaihsun aa biakna vai ah akiniam khiat tata, mitam ahuhzo tata gualzo in ki ngaihsun hi.

- Gamvai ah ei mahmah in ihsep kul aa biakna vai ah Ukpa' sepsa upna muanna tawh zuih hiathiat ding ahi hi.

- Gamvai ah gam khat luahna ding in khua-ul sisan tawh lei kul aa biakna vai ah bel tawntung gam luahtheihna ding in Zeisu in abuak khiat a khua-ul a sisan te tung ah upna muanna tawh kingak hithiat ding hilel hi.

- Gamvai ah thuneite vahuh in va panpih leng pahtawina kingah aa biakna vai ah bel Ukpa ihva huh kul sese lo hi.

- Gamvai ah uliante tawh kimuh khak ding hamsa mahmah aa biakna vai ah bel ut hunhun in Alianpen Pa kihopih thei ziauziau hi.

- Gamvai ah pilna, siamna, hauhna, cidamna leh hanciamna te thupi mahmah aa biakna vai ah bel Ukpa in akicing in aneihsa hi aa tuate khempeuh ih nuntakna ah hong luankhiat theihna ding in Ama' zia leh tongte zui in amah tawh kikholh det kul hi.

- Gamvai khempeuh mihingte' khutsung ah Pasian in a apsa hi aa biakna vai khempeuh Pasian in atawntung in len gige hi. Gamvai ah thuneihna Pasian in mihing' tungah apiaksa ahi hi.

- Biakna vai pen vantung pan kivaihawm aa gamvai pen leitung pan kivaihawm hi.

- Gamvai ah gualzawhna leh lawhcinna pen akimutheite tawh kiteh aa biakna vai ah bel akimu theilote tawh kiteh zaw hi.

- Pasian a umte in "Vantung ah na deihna akicin mah bangin leitungah kicingta hen" a cih theih ding kisamh hi.

Gamvai leh biakna vai pen kibangh hetlo napi kizom gige hi. Kawlgam bang ah gamvai hong kihon teh biakna vai nasepna zong nakpi in mazang pah hi. Zomi te'n biakna leh gamvai helzau nawnlo in ama' zia leh tong tek tawh kalsuan thei hile hang ih minam hong cidam mahmah pah ding hi. Gamvai nasem te'n gam thukhunte hoihtak theih kul aa pilna siamna tawh kop akul mah bang in biakna nasem te'n zong biakna thukhun ahi Lai Siangtho sung ah nakpi tak in kibual in Pasian tawh hoihtak kilawm tatna nei in Pasian' zia leh tong zui in a kalsuan theih ding uh kisamh mahmah hi.
   

Tua ahih manin, tu aa kipan gamvai leh biakna vai te ama' zia leh tong tawh kituak in sem setset leng Zomite ih nahlawh hong pek ding aa mite' mai leh Pasian' maipha ngah ding ih hih man in minam lian khat manlang tak in ih suak ding hi. Hih lai nasim kawmkawm in Pasian' Khasiangtho in hong lawng in athuthuukte hong hilh ngiatna ding in thu ka ngen hi. Amen !

By: Mung Laan Thang
Tawmvei USA

Posted:  Tongsan Media Group