Friday, May 6, 2022

CIKHA KHUA THU LEH PU. KAMZAKHAM

KA PA. KAM ZA KHAM LEH CIKHA KHUA TANGTHU

Pu. Awn Khua Hau (Tawmging beh) Pi. Ciin Nian-te sungpan in ka Pa. Kam Za Kham Suangphei khuaah 1921 kum in piang hi.

Munlai a teng Pu. Gin Za Nang leh Pu. Kai Za Dal-te in hong gen bangin kong pulak hi a, Pu. Gin Za Nang pen kum 100 phata in nungta lai hi.

 

Ka Pa. Kam Za Kham pianpih sanggamte hih a nuaia bang ahi hi.

 

I. PU. AWN KHUA HAU TATE:
1. Ciing Khua Niang 
2. Kam Za Kham
3. Go Pau (Police) palik sem
4. Thawng Lang
5. Nang Za Gin 
6. Man Khua Ciin

 

Ka Pa. Kam Za Kham suanlekhakte anuai a bang hi a, atom in ka gelh pak hi.

II. PA. KAM ZA KHAM & NU NIANG ZA DON ( a zi masa tawh a tate)
1. Niang Khan Cing +
2. Lang Ngaih Vung +
3. Ngai Khan Man +
4. Gin Do Niang +
5. Nem Ngaih Cing +

 

III. PA. KAM ZA KHAM & NU. CING KHAN LUN ( a zi kik tawh a tate)
1. Hau Deih Tung +
2. Vial Khan Suan +
3. Nian Ngaih Mang
4. Cing Ngaih Kim (late)
5. Pau Khan Tuang +

 

IV. PA. KAM ZA KHAM TANGTHU (History)

World War II galpinih lai in Pa. Kam Za Khammangkangte lam ah, CID sem hi. Kolkata, Mumbai ah zong om zelzel hi. Hindi zong siamin a tapa Hau Deih Tung a neulai in (Indo Myanmar Border) Behiang a zato (Hospital) paipih zel hi; BSF Border Guard India galkaptetawh noptak in na kiho thei hi. 

V. PA. KAM ZA KHAM INN LAMTE

Suangphei ah ka vapai leh, Pu Dai Khan Thang in ka Pa tawh kisai hih bangin hong gen hi. Na Pa. Kam Zam Kham pen khut siam mahmah mikhat hi-in, Inn lam zong siam in inn tampitak lam hi. Amah pen tua hunlai in Inn lam dingin kicial kawikawi a, Amah pen Lettama zong siam mahmah hi.

A diak in kong gen ding ah Cikha khua a Sanginnpilui tangiat sang leisek tawh a kilam masa leisek santawh a kilam pen na Pa Kam Za Kham lam hi hongci hi. Sang siapite om na ding a kilam tualpi gei a pen zong na Pa Kam Za Kham lam ahi hi. Tuimuikhawng a zong a inn lam om hi. Ka mangngilh theihloh khat ah inn a lam ciang mi’n huh thei zel in, Aman hoihsa khollo ahiam, a zing ciang phelkik in lampha ngiatngiat khat hi-a, citak mahmah khat hi. 

Gan zong hau mahmah a nei thei mahmah khat hi a, a nunglam ciang no hun ciang hong kamsia in bang mah a neih notloh hang in nidang in, khuata hauhkhat ahi hi. Ken bel no hong theiban kengin, na U masate uh thei ing hongci hi. 

 

VI. INN MUN TAWH KISAI 

Inn mun tawh kisai in ka Pa in a neih ngeina muntetawm hong pulak ning:

1. Pu Kam Sawm Thang-te inn mun pen ka Pa Kam Za Kham a hingei hi. Ka U.Vungtong lehka U.Manneu-te pian na mun in thei ing.
2. Pa Gin Neih Thang-te inn mun pen ka Pa Kam Za Kham a mah hingei a, ko pian namun ahi hi.
3. Ka Pu Vial Khen Mang-te inn mun zong hi ngei hi. 

 

VII. CIKHA AH NIDANG IN KA U.VUNGTONG-TE KA U.MAN NEU-TE HUN LAI A PA. KAM ZA KHAM ZANGLOTE 

 

1. Pu. Gin Thuam, Pa Thang Khan Mung-te zanglo tuivai gei a pen Ka Pa Kam Za Khamzanglo ngei ahi hi. 
2. Sang innpi khang a Nu. Khek U.tual-te zanglopen ka Pa Kam Za Kham a hingei hi.  
3. Pa Kam Hang, Fr. Thang Khen Tuang-te tuivaingei a zanglo pen zong ka Pa Kam Za Kham a hingei hi. 
4. Ka U. Thang Thual-te zanglo Taltang a pen Ka Pa nailung huan hingei hi. 
5. Pa. Kap Khan Tung-te zanglo Hanmual gei a pen zong ka Pa Kam Za Kham a hingei hi.
6. Mauvom tualpi zong ka Pa Kam Za Kham in na bawl in, Tui ngahzolo ahih manin hici koih hi.
7. R.C te Biakinn huang zong na hi ngei hi. 
8. Tualpi zong na bawl ngei hi. Ai hang tui ngahzolo hi. 
9. A mundang mi a piak zong tampi omtuak lai hi.

 

VIII. PA. KAM ZA KHAM TUI KHUK 
1. Phuntong ah Pa Kam Za Kham tuikhuk a neu khat om hi. 
2. Nidang a Nu Ngaih Niang-te inn lui nung a, Pa Cin Sial hausa a sem ngei, Tuate inn lampi pai toh na, palik len dang ah ka Pa Kam Za KhamTuikhuk om in tu dong in omlai hi.
3. Khualui ah a vatot bual om hi. 

 

 

IX. CIKHA KHUA HONG PIANZIA

(Ka U.Manneu leh ka U.Vungtong leh ka U.Cingno genna)

 

Ka Pu. Khual Za Vum in Sahang inn sun tuah akicite khat hong man in, Mi gawh ngeiloh a minngaih deuh ding Lawi tawh ai ni ci-in Kansauzang ah Lawi vakai-un ci-a, tanute a sawl ciang in vapai uh a, i Pa Kam Za Kham in Cikha zangpheiteng a muh ciang in hih Cikha zang noptuak vehe ci-in lunglutpah in, tua ciangin Pa. Pum Kap, Pa.Suak Kham te pata, Pu Gin Zam-te pata teng in behkhat ihihteh ci-in a na zolpah uh ciang un, Amah lunglutpah in March 24, 1957 kum in lal in, khuanasat pah uh a, Khuaivumte in amau gam sung ahihciang in amau phalnalo tawh khuasat ding pen phallouh hi.

 

Tua ciangin amau lah tengsuak nuamta ahih ciang a,bang leh bang leh ci-in i Pa Kam Za Kham in Saipimual pan Pu. Hang Khua Dai-te, Luangel pan Pu Zam Dong, leh Pu. Hang Nang, Pu. Son Lang-te leh Lingthuk pan Pu. Hen Thang tua inn 4 tengkhuakim ah meltheih pawl cial in, a vavak ciang in tua inn 4 teng in na zui-in, tuateng tawh ma na pang khawm uh hi. Tedim Township pan a i Papi Kam Za En pen tualai in khawk-uk kici a, tulai Osuh Okathahhi ngel in cin (Chief of Township) a sep laitak hi a, iPapi Kam Za En pen Suangphei khua pan mah ahi hi. 

Ohsuh Ohkathah Pa. Kam Za En in Maltang(malgam lam) zin ding a cih ciang a IP, Pa. Khai Za Kham i cih uh pen Police lampan alian pen hi-in Tawmging beh i behte na hi hi. MangpiVuandok Gin Za Cin lah i Pa.Kam Za Kham Nuphal hi in, Menzi- Thawng Cin Thang tawhmaltang ah Neyleh a tuateng hong zin to khawm zel uh hi.  

Tualai in ei inn bang deubuk hilai in a hih hang, Ohsuh hausa i Papi Kam Za En lamkhaihna in ei-inn mah ah deubuk sung ah Vuandok Mangpi teng tawhhong tung uh hi. I Pa.Kam Za Kham in zozu limmahmah na lup in, sa nagawh vok tuk 4 khat nagawh, la nasak in na lam khawm uh a, tua bang inzin a kido toto ngiatngiat ahi hi. 

Tua kawmkal ah Khuaivumte in lah ka gam uh ci-in ong susu ong nawh khiakhia uh hi. I Pa.Kam Za Kham lah hih Cikha pan in paikhiat ding ut nawnpheuh mah lo hi.

 

Ohsuh Ohkathah i Pa. Kam Za En leh a lawmtevuandok mangpi teng a ciah ding ciangin Cingno Pa aw bang leh bang leh Khuadam ciang hong kha inhih zumun samun ah ih kigennopte kigen ngamlo ihhih manin ci-in ih pa kiang ah na gen in i pa in zongKhuadam ciang vakha phei hi.   Ahang pen zumunsamun ah kigen le uh kimlepam pan kingai sim kizasim ding deihlohna hang ahi hi. 

 

I Pa in Khuadam ciang vakha in tua kawmin hihbangin thusim na gen uh hi. Na khua uh inn 30 a cinkei leh inn 30 na cingsak unla tua ni, tua kha ciangin-ah, a sit ding in hong paitosak ding hi-ung ci hi. Khua hal ding ci-in hong kuansak ding hi ung ci-in thusim napia na gen uh hi.

 

Tua ciang in i Pa.Kam Za Kham-te pawl in Pu.HenThang, Pu. Hang Nang, Pu. Son Lang, Pu.GinZam leh i Pu.Awn Khua Hau tua tengpen inn 30 a cin theih nading buk no khat tek lamsak in lupnadawhsak, bel nihta koihsak in zanpuan ding uh koihsak cih bang in, na hih uh a tuapan in ani a kha a cin ciang in Khuaivum-te phalna omlopi in khuasattheilo ding ci-in i Pa. Go Pau police makaihna tawhhong kuanto sak uh a, tua pan in palik (Police) te’nzong hih Khua pen inn 30 a phak kei leh Khuasattheilo ding haltum ding ci in, inn sim masa phot uh hi. Tua ciangin inn 30 a cinlam atheih uh cianginUpadi (Law) lai bu hong lem uh a, Upadi (Law) laibu hong lem uh ciang Upadi tawh kipelhlo inn 30 pha ahih ciangin hal nawnlo ding hong ci uh hi. Tu-in inn 30 cing ahih ciang kihal theilo ci-in, Cikhakhua khat a suak theih taktak nang in danngui(liausum) 300 liau ding hi uh teh hong ci hi.

 

Tua danngui liausum pen Cikha ah an a tam mahmahhang kua man a sum a neilo ahih manin i Pa.Kam Za Kham bek in nei a, tua danngui (Fine) liausum 300 pen i Pa.Kam Za Kham in pheksa in na piaziau hi. Pawltak ciangin inn suan (inn lusik) ah an teh ding tua danngui (Fine)liausum Cingno Pa 300 piak pen dinkik ding a cih uh hang in, an apia zo a om hangina pia zolo om veve ahih manin apia zolote siknawnlo in tua teng tawh Cikha khua i Pa.Kam Za Kham in na tankhia in khua khat hong suak thei hi.

 

Tungsiah pan thu hong pai leuleu in tu’n Cikha,Khuaivum zang pen khua khat suak theita in Cikhakhua hita ding cih thu hong kigen hi. Tua ciangintungsiah pan in Hausa kitel theita na hih man un kitelun hong ci hi. Tua ciangin Pu.Khai Lang-te innkatang ah Hausa kitel ding kikaikhawm ding meeting ding hi hang ci-uh a, i Pa.Kam Za Kham pen Pu acitawh Pa. Kham a ci tawh, Cingno Pa aci tawh, hihCikha khua a suah nading in nang a pangpi pen, a phu pipen na hih manin Cingno Pa aw, kitel kullo in nang mah Hausa hipah teh, Hausa  hong sem in ci ngeingai uh hi. 

 

Niang Ngaih Lun Pa.Ngam Khua Pau pen Hausa sem khalo ding ci-in Hausa sem nuam in nau ngekkah in hong kap ciang in, i Pa.Kam Za Kam in bang leh bang leh Pa.Ngam Khua Pau zong Inn 30 a cinna ding in inntuan lak ah pa ahih manin i Pa Kam Za Kham in hih Nu. Niang Ngaih Lun Pa. Ngam Khua Pau pen Hausa sem nuam a nau kah a kapliang ahih teh Khuaivum-te lam ah ka pang ngei keiding, titsa ka phauh ngei kei ding ci-a, kiciam in suang kei in, Aitui a don ngam leh Pa. Ngam Kho Pau pen Hausa semsak ni ci hi. I Pa Kam Za Kham in tua acih ciangin Ngam Kho Pau pen suangtangkei sak uh a, na keitaktak hiam aw ci-in adot tak uh ciangin nong up kei uh leh hong en vua ci-in a suangtang keih teng siatkhia lo valhsuk zawzen hi, Aitui zong dawn kawm in tua ciang Hausa semsak uh hi. 

 

Khuaivum-te in a gam uh ahih hangin a thu ala tawhzolo uh ahih manin, singnuai gammual ah kimuhnamunmun ah kizah lo ding ci-in gal leh sa hong suahuh ciangin i Pa Kam Za Kham lung himawh in,bangbang hi leh hih bang a Khuaivumte in hongnawk in ka khuasak dan uh nuam kei ci-in tungsiahlam thu a zaksak ciang in, tungsiah lamte in tuabanga hih leh Palik 40 (Police) hong koih to nung in tuateng a mun a mual ding a nek a dawn ding uhhong hih zo pah lo ding kahih ciang un nangmah in na vaihawm sak in ci uh hi. I Pa Kam Zam Kham in tua Palik 40 (Police)teng an na vak ngiatngait in, tuahun lai sumbuk van lei ciang Tedim ah paikul ahihmanin i Pa in sakol tawh van vapua ngiatngiat in Palikte ading ma napang hi. I Pa Kam Za Kham in sakol tawh van pua in tua Palik (Police) 40te nekledawn van kisamte supply na sem hi. 

 

Khatvei Cikha a palik (Police) te-in Cikha ah palik a tun kum Birthday bawl uh a ani akha a thei omlo uh hi. Palik (Police) Pa.Bual Pum san 3 a sep laitak hiin i Pa Kam Za Kham dong a, i Pa in Palik(Police)te Cikha ah hong tun ni pen ani a kha akum teng hoih tak in gen ziauziau kici hi. Cikha khua a kipna ding in danngui (Fine), liausum hong kigam in,sum 300 a kipiak kum pen a hih leh 1959 kum sung ahi hi.

 

Ka Pa.Kam Za Kham pen pawl khatte in, Tuimuikhuapan pheuh sa-in, pawlkhat in Khuaivum pan hong pemsuk hi peuh aci zong om uh hi. Munlai ah Pu Gin Za Nang kum 100 a pha amah tudong damlaiin, Aman kei kiang ah Na Pa Kam Za Kham pen Sungphei khua pan hi a, Suangphei ah piang hi. 1921kum a piang hi ci-in hong gen hi.

 

X. MANGPI VUANDOK GIN ZA CIN LEH PA KAM ZA KHAM KITANAUNA LEH CIKHA THU.

Pu Kai Za Dal a sih ma in, a inn vuah ka vah hawhciangin Pa. Kam Za Kham tapa ka hih lam hongtheih teh kei mah Hau Tung kiang ah a hong gen thupawl khat hong gelh ingh.

Cikha khua thu tawh kisai pawl khat hong gen a, mangpi asem vuandok Gin Za Cin in Falam ah a tutlaitak ahi hi. ka Pu Kam Za Kham in Nuphal ci hi. Tua mah bang in ka Pu Kam Za Kham in la zong naphuak hi hong ci hi.

 

La: Ngalliam suan kamkei hi’ng e, muvanlai suanbawi hi’ng e. 

A hang pen Mangpi vuandok Gin Za Cin pen a ma ading in a Nuphal hi. Cikha khua tawh kisai in a phiat ding in palik police-te na Pa. Go Pau, Pa Lang Do Thang pa, Pa.Sangkal-te leh Vuandok Gin Za Cin tawh khua phiat ding in hong pai uh hi ci-inPu.Kai Za Dal in hong gen hi. Tua hong genna ah Pu. Kam Kham na Pa in Vok tuk 4 khat na goh in, zozu lim mahmah na pia in nesak phot hi. A nek khitciang un na Pa Kam Za Kham ka Pu Kham in Nuphal aw no bang hih ding a hong pai na uh hiam? ci-in adot ciangin meigit bu khat tawh hong kuan hi ung ci-in dawng hi ci-in hong gen hi. Acih nopna in khua hal ding in hong kuanto hi uh acih nopna ahi hi.

Vuandok mangpi Pa leh na Pa ka Pu Kham (Kam Za Kham) amau pen kinuphal hi-in, Na U.Vungtong leh Na U.Niang Khan Cing, na U.GinDo Niang leh na U. Manneu-te nungakno lai hun hici-in hong gen hi. 

Tua ciang in na Pa Kam Za Kham ka Pu Kham in nuphal aw no hong hawlkhia le uh cin ko koi teng ah om ding ka hi uh hiam? Ko ka om nang uh omlo pi Zoute in lah hong ngailo a ko ka om nang uh omlo pi nuphal aw a cih ciang in. Mangpi vuandok (Gin Za Cin) in tuabang om theilo lau ken kei om ing nuphalaw ci-in, Ka Pu Kham, (Kam Za Kham) acian pia hi ci-in hong gen hi.

Inn 30 na lam unla tua ni tua kha in hong pai kik ding hi ung, tua inn 30 na lam na uh ah mikhat ta na om un la puan na khai un mei na tawh un ci-in vaikhakhi ci-in hong gen hi. 

Mangpi vuandok Gin Za Cin-te Inn 30 a cing hiamcih sitding in pai kik in sit uh a, Inn 30 cingta ahihmanin tun Hausa ngah thei ta nuphal aw kua in Hausa sem ding na hi uh hiam? Tu mahmah in ken lai hong bawlsak pah ding hi’ng ci-in gen uh hi. Tau ciang in Pu Ngam Khua Pau pen Hausa sem nuamin, Na Pa Kam Za Kham kiang ah Cingno pa aw keiHausa hongsem sak in ci in khitui luang liang in kunhi. Tua ciang in ka Pu Kham (Kam Za Kham) in Zote tawh kipawl kei ning ci-in suangtang na pet a Aituidawn a, na kiciam ngam leh Hausa hong semsakding hi ung ci hi. Tua ciang Pu Ngam Kho Paukiciam in suangtang pet in khitui luangliang in kiciam in, Pu Khai Za Lang-te inn tual ah na Pa. Kam Za Kham ka Pu in kiciamsak hi. Pa. Ngam Khua Pau pen Khuaivum pan in Cikha hong pai sukahi hi. Tua laitak pen Bu. Khai Khua Pau in Tedim ah a seplaitak ahi hi ci-in hong gen hi.

Cikha khua a kip sa hi napi in, Thu hong nung om in sum 300 hong kigap ciang in kua mah a pia nuamomlo in lungkia uh hi. Na Pa ka Pu Kam Za Kham in 300 liausum pia hi. Na pa Kam Za Kham lehVuandok Gin Za Cin kitelkhial dektak uh hi. Ci-in Pu.Kai Za Dal in hong gen hi.

(This is the second witness)

 

XI. PA. NGAM KHUA PAU IN PA KAM ZA KHAM ZAWL IN, A MATNA THU  by: Ata neu pen Pa. Pau Khan Tuang genna

 

Ka Pa.Kam Za Kham pen Tawmging beh hi in, Pa. Ngam Khua Pau pen Naulak beh behkhat zong hiloin zong kitanauna omlo hi. Ka Pa Kam Za Kham in suangtang petsak in, Aituidawn sak in, kiciamsak inHausa a sepsak tak ciang in, Pa. Ngam Khua Pau in ka Pa Kam Za Kham pen Zawl in man hi. Sa a mat ciang Zawlsa na pia ngiatngiat hi. 

 

Pa. Ngam Khua Pau a sih ciang in zong a tapa Pau Khen Mung in zong Pa. Do Lian-te inn ah ka om sung uh zong, zawl sa tawlkhat hong pia lai hi. Kei leh ka U.Vial Suan USA a om pen, Pau Khen Mungin zawl hong ci hi. Khua vai tangthu hong buai ciangin zawlsa zong hong pia nonlo a zawl zong hong ci nonlo hi. 

 

 

XII. KHUAIVUM A PU HEN KHAM LEH NA PA KAM ZA KHAM TANGTHU 

Pu Hen Kham in Kam Za Kham aw Cikha khuanong sat zawh leh ka zinik teng in hong pai ding hingci hi. Ka Pu Kam Za Kham in satzo petmah in Pu Hen Kham in Cikha hongpai ciang in, Na Pa ka Pu Kam Za Kham in Hen Kham aw na zinik teng in hong paive ci-in na pa in na hopih hi. Ci-in Pu Kai Za Dal in hong gen hi.

 

XIII. PU. SUAK ZA KHAM LEH KA PA KAM ZA KHAM KHUA KIP NADING A LIAUSUM TAWH KISAI

 

Cikha khua a kipsa hi napi, a khua nung ah thu hongom kik in, Danngui liausum 300 hong kigam hi ci-in lai hong tung hi. Tua ciang ka Pu.Kham na Pa.KamZa Kham in mi kaikhawm in gen hi. A hih hang Pu.Suak Za Kham in liausum pia nuamlo hi’ ken pia zo kei ning, ke’n Sum a mawkna dingin sung nuamkeng ci hi. A sum bel kai khawmkhawm leng 300 om kha thei mah in teh ci-in, ahih hang bang gen hiamcih leh sum ngahna baihlo hi, Cingno Pa aw cihsanhi. Ken pia zo kei ning ei a cihsan tak ciang in’’ na Pa ka Pu Kam Za Kham heh pian in, Na kihau sakmahmah hilo maw zuu na kham ciang na kiphatphatve leh, sum neilopi hi ci’n bang mah tampau non ken la, kei a zang mai ni ei ci-in, na Pa ka Pu Kam Za Kham in liausum 300 na pia hi. ci-in Pu Kai Za Dal in hong gen hi.

 

Tua ciang in Khuakipna laibawl sak uh a, a la ding in, Ngalzang khua pan Bu.Tun Za Dong vala uh a,Cikha hong tung ciang in Bu.Tun Za Dong paisakuh a, amau tua khua kipsak nalaipen Pu Cin Za Thawng min in na laih zau uh hi, ci-in Pu.Kai Za Dal in hong gen hi. Pa. Cin Za Thawng icih pen in Tedim ah piada asep laitak ahi hi.

 

Cikha a tun uh ciang un, na Pa ka Pu Kam Za Khamkiang ah Cingno Pa aw, lawikhat tawh hong kileisakin ci-in na kun hi. Na Pa ka Pu Kam Za Kham ut lo hi. Kei mihai hong sa na hi hiam? ci-in ka Pu, na PaKam Za Kam in dong kik hi. Tua teng tawh Cikhakhua kipna laipi pen a omna a banna kitheinonlo hihong ci hi. Tua laitak in Bu.Khai Khua Pau inTedim a, a sep laitak ahi hi. Ci-in Pu Kai Za Dal in hong gen hi.

 

XIV. PA.KAM ZAM KHAM LA PHUAH 
a) Hong ello aw, khua kimgual aw, galliamsuankam kei hi’ng e. 
b) Nong el leh khua kim gual aw, muvanlai suanbawi hi’ng e. 

 

a) Lunglau lo aw, vangkhuagual aw, zehzumsialbang lian mah leh zong, kei man lunkan kongvahong ning e, 
b) Ka dot lun tongdam na nemsam e, ka tuppihmualsuah zo ta ing gual aw e.

 

XV. PA.KAM ZA KHAM MIN PHUAH 
1. Cikha khua piang ding a deihlote tawh langdona, elna langpanna leh haksatna a thuaknatelianlua mahmah ahih manin (Kham Do Lian)naphuak hi. ka (Pa. Go Pau tapa).
2. Tua bang haksatna, langdona, langpanna,haksatna, kamsiatna a thuak kawm kal a Cikhakhuakhat suah zo veve ahih manin (Kham KhuaSiam) na phuak hi. Tuimui a ka (U.Niang Khan Cing tapa)
3. Amah leh amah pil kisa, hat kisa, nei kisa,muang kisa khat ahih manin (Kham SianMuang)na phuak hi. Ka (U.Vungtong tapa)

 

XVI. KA U. MANNEU LEH KA U. VUNGTONG MIN PHUAH
1. Ka Pa in, hong sihsan khit nung ciang Cikhakhua pen ong khang to semsem leh Khuapi khat ong suak ahih man in ka U. Manneu leh Ka U. Vungtong in (Kham Khua Lian) na phuak uh hi.

 

XVII. PU.AWN KHUA HAU THANGTHULEH A LAPHUAH

Suangphei Upa Hausa te’n, Piantit France pai tenginn mun logam piading ci-in, meeting pikhat nei uh hi. A piantit pai kal vua amau inn mun logam nahawm khin uh hi. 

Ka Pu.Awn Khua Hau Piantit France pan in, 1918 kum in inn hong tung hi. 

Hong tun ciang in kua man inn mun logam na pialoin hih bang in la na phuak hi. 

1. Ka phak na gual a phalo te’n mun inn Gamlohialta e, 
2. Topa, Jesu a luanglup na Jerusalem khuavamu ing e.
3. Kei ma muh na a mulote’n gamlei mun in hialta e. 
4. Tulai momno a khang sonten a phung melmading hi e.

 

Ka Pu Awn Khua Hau in Medal zong ngah hi. Ka Pa sih ciang in Tuimui a ka Pa Thawng Lang in la hi. 

 

XVIII. CONCLUSION  

Hih pen tangthu taktak ahih man in lai kong gelhuh hi. Cikha khua hi ciang a tung theih na ding a, thatang hita leh neih leh lam bei dek liang lehhaksatna leh kamsiatna thuak liang a na pang ka Pa uh Kam Za Kham thangthu ahih man ahi hi.

Cikha khua tangthu vai thuman a ki-imcip zawhsawtlua ta ahih man in, mailam i Cikha khua in tangthu picing a kician khat a neih na ding lunggulh na tawh lai kong gelh khia uh hi. (The hidden secrets of Cikha documents) mangpau in cileng zong kikhial lo hi.

 

 

Research: Pa. Hau Deih Tung & Pa. Pau Khan Tuang

 

Saturday, April 30, 2022

ZOGAM KAWLGAM THU PIANG PAWLKHAT


 Phaltaang khuagei ah sumdong a, om gamnuaimi thautawi pawlkhat Zogam Galkap in kihawl khia  ci-in ZPCC pawlin thusuah nanei


Kalay Myo ah thautangpi khakna hangin, mipi khatin sihlawh, CDM lut Sangsiapi khat PDF te cih mawhsak natawh kiman


NUG tepuak thaulawng mal 100 Chin State sung thautawi kipawlna tetung akikim a hawmsak ding thusung na kinei mah kisanglo


Shan State khanglam, ah Galkap teleh PDF te kikal Abeisa April kha 25 ni kikapna ah PDF lampan mi 5 ih sihlawh ci-in tuni in thusuah nanei kikpan uhhi.


Sagaing gam, Yi Oo khuapi huamsung ah tukha April kha sung in siluang kilim muh mahmah, siluang 100 valbang kimu khinta hi ci-in donghuh kipawlna ten gen


Tan 10 laivuan na ongsazian pen 2022 kum June kha sung kitangko khiading hi ci-in Galkap Council ten gen, ani akician lian in kithei nailo


SNLD ah President lui ahi U Khun Tun Oo pen tuni April kha 30 ni sun lam in hongnusia cih thu kiza


ZNV leh CNFte kikapna ah ZRA te genna ah mitmuh in mi 2 sipah cih kiza, Chin thutang pawlkhat ah mi 9 si ci in zong kigen!


Zomite CNF pangbel a ih om pen thukan lo hi hang, cikmah in CNF in Tedim gam lamte hong huai ngeilo in hong langbawl den hi! Tedim gam huam a a gamtat bangin Falam hakha gam ah om in gan gawhsak mi that hilo satsak bek le uhteh zong hong zahlo ding hi! Tua ciang a muzolo khangthak Zomite hai lua kasa hi! 


CNF tawh ikipawl sangin bangmah hihlo in om hithiat pen hoih zaw ding hi. A kipawlsate khawl le uhteh hong kizah lo thei ding hi. 


Zomi post media 

Thursday, April 28, 2022

ZOMI NAM NI BANG HANG(Zomi National Day) KIBAWL HIAM? ~ Rev. Pau Khan Khai

 Banghang in Zomi Nam Ni (Zomi National Day) kibawl hiam? ~ Rev. Pau Khan Khai

Thumasa: Ngaihsutna tuamtuam omthei zel khaleh cihna tawh banghangin Zomi Nam Ni(Zomi National Day)i kibawl thei taktak hiam cih thutawh kisai in tawm genkhawm dihni:

#Minam Ni pianma in Minam min piangkhin hi:
1- Kum 1891 June 23 ni-in Zomi- Pu Hau Cin Khup. leh Capt.Rose ten Fort White , Khuasak ah kiciamna bawl khin ta .

2- Kum 1901 March in Zomi-Pu Hau Cin Khup tungah Mr. H.N. Tuck in ukpi za pia hi. Kamhau ukna sung khua 143 pha hi.

3- Kum 1913 ciangin Zolai ineihna dingin Missionary Joseph Herbert Cope in hongbawlsak hi.Tedim ah, 1915- Matthew , 1932 in NT cihbangin Missionary pa khutpan Zolai tawh kinei toto hi.

4- Lai neihzawh kum 35 khitteh Zomi Nam ni kumpi te leh minam makai te tungtawn in hong piangkhia pan hi, ahizongin minam apiangkhia pan hilo cihzong phawk huai mahmah kik hi.

#Midangten Zomi te Bangci in hongsam uh hiam?

1- British ten – Chin Hills te ci.
2- Kawlten – Chin te ci.
3- Hakha leh Falam lam ten- Tedim te ci( Akhua tawhsam).

Ei leh ei pen ipuipa ten Zomite na kici hi. Ei leh ei zong tuni dong Zomite mah ikici hi. Zomi minpen ihihna leh ideih min ahihi.

#Banghangin Zomi Nam Ni cithei ihi hiam?

1- Panglong Agreement bawllai in Chin Hills sung pan Zomi Pu Thawng Za Khup zong kihel in sign na thuhtektek hi.( 1947 Feb 12). Amah pen Zomi ahihi.

2- Kawlgam in Suahtakna ingahna dingin Zomi te Thawng Za Khup in letmat nathuh ngiat hi.

3- Minam ni pian nadingin Zomi Pu Mang Tung Nung , Pu Than Za Kai leh Pu Songtheu te kihel in PU Mang Tung Nung in hun uk hi. ( 1948 Feb 19-22). Akihel Minam pi te ahi Hakha te, Falam te leh Tedim te in amau right aneitek ahihi. Tedim gam icin Kamhau ukna gamteng pen Zomi ci in kilo ciat hi. Tua hangin Zogam leh Zomi aw akici ahihi. Atunga ipute thumteng pen Zomi ahihi.
Tua hangin Zomi National Day icih ngamna pen ipute palaisepna hang ahihi.

4- Minam makai ten a kipsak zawh uh kum 2 khitciangin Kumpi mahmah in zong hongkipsak toto hi. HIh Minam ni pen ei Minam ciat adingin ilaktheihna pen ahidingmah ahihi.Tua hangin Zomi Nam Ni aci ihihi.

5-Kum 1953 March 5-7 sung Chin Hills sunga omkhempeuh in Biakna kipawlna mindingin mun minsangin, midangte hongsapna leh hongpiak minsangin ei deih leh ihihna min ahi Zomi cini ci-in thuzawhna bawl uh hi. Kum 60 sung vilvel akizangkhin Zomi mintawh Zogam buppi akalsuan kimlai, Vaituamtuam (Politics) tawh deihloh kikna hongpiang in kum 2013 April 23 ni-in Zomi tawh akipankhia ZBC pen honglaitat ta hi. Kipawlna ZBC abei hibek a Zomi hihna abei hilo hi.

6- Zomi te pen Kawlgam suahtakna ngahna dingin kihel leh Zogam minam pi 3 lakah kihela, vaihawm ahih manin tuni in Zomi Nam Ni , Zomi National Day icih pen athuman mahmah ahihi.

7- Kum 1991 in Zomi mintawh Political Party ZNC nadinga, tuni-in ZCD kici hi. Pasian hehpihna tawh Zomi te tangthu ah MP 6 tawh akalsuan laitak hi a, tu laitak Parliment sungah Chin State sungpan Minam mintawh MP angah Zomi te bek ahihi, Pasian sathau nilhna khat ahipah hi.

8- Kum 2014 ciangin UN ah ZIUSA(Zomi Innkuan USA) in Zomi mintawh Economic and Social Council Status tawh ciaptehna hongngah to lai hi.Tuni dongin minim dingin athahat mahmah kipawlna khat hongsuak ta hi.

9- Biakna lam ah ZBC asihzawh kum 4 khitciangin Pasian in America a ZBCA ( Zomi Baptist Churches of America)tungtawn in Kawlgam ah akisisak ZBC- Zomi pen ZBCA- USA tungtawn in BWA( Baptist World Alliance) Leitungbup dongah hong kiciamteh ta hi. (2017 July 6 ni Bangkok BWA Annual ah).

10- Hakha leh Falam lamten Chin mintawh nabawlding uh a, ei Zomi ten Zomi mintawh ibawlding mah ahihi.

11- Kum 2019 ciangin Kawlgam pan Zomi mintawh kipawlna ahi ZNCM( Zomi National Council of Myanmar) in UN ah Economic and Social Council Status hongngah leuleu hi. Tulai takin Kawlgam sungah Zomi National Day thupi takin abawlden kipawlna hongsuak uh hi. Tua ahih manin Zomi National Day cihpen Zomi te adingin akici ngam mahmah ahihi.

Chin leh Zomi pen kibang hetlo in ahizongin level akikim ahihi.Kuamah kimuhdah leh kilangbawlding hilo a, ahizongin imainawt ciatding ahihi.

Kumpi nasem te leh vaituamtuam hangtawh Chin National Day aci tangtangte zong kuamah kongmawhsak naikei phot hi, ahizongin na hihna taktak uh Zomi National Day zangding na hi uh hi cihzong thei sitset kul hi.

Tuni in Leitung gam khempeuh a om Zomi khempeuh in gamgi tawh kikhenna lungsimte hemkhia in itna tawh hibang Minam ni te ibawlkhop liai liai ding mah ahihi.

Tu laitak Zomi sungah kipawlna thahat tampi om a, tuateng pen akipawlkhawm liai liai dingin akihan ciam mahmah laitak ahihi. 

Lungdamna leh Lunggulhna tawh, 
Rev. Pau Khan Khai
2/13/2020


Wednesday, April 27, 2022

CNF LEH ZOMITE HONG THAHNA VAI 2002


 CNF ten Zomite hong thah, hong bawl siat na te tung tawn in lung kim loh na thu ki sung

 

          Washington D.C area aa om Zomi makai te leh CNF vice-Chairman pa Zing Cung March 2, 2002 ni in Washington D.C (Pa Thawng te Inn) ah ki muh khop na ki nei hi.


          CNF Chairman pa Thomas Thangno leh Zomi D.C Innkuan te kimuh khawp zawh kha thum a cin khit teh tu in a nih vei na CNF te tawh ki muh khawpna ahi hi.

          Zomi D.C Innkuan in Lei tung bup leh U.S.A mun tuam tuam aa om Zomi ki pawlna te hong thu kim pih na tawh Zomi bup taang in a ki ding a hi hi.

A ma sa ki muh khopna

          CNF Chairman Thomas Thangno leh Zomi D.C Innkuan te ki muh khawp na November 2001 in ki nei aa, tua lai ah Zomi makai te leh mipi te in CNF te ngamtat siat na te tung tawn in lung kim loh na teng ki pulaak aa, a thuak mi mal khat ciat leh mipi te lung kim kik theih dong in hong thum ding uh leh mai lam a kal suan ki khel na ding uh ki ngen pih hi. Tua lai mun ah CNF pen `Pawi Terrorist Ngal te' ci in ki zang in Zomi te'n `Phu laak' ding leh PTN te bang ci do kik ding cih zah dong in ngen na ki nei hi.

          Sai Zang aa Hausa pa leh khuami thum hong thah na dan teng ngen pih na a ki neih ciang in CNF Chairman pa in "No ngen thu te aman omlo aa, ka CNF nau pang te ngamtat na te 100% in a man (right) hi" ci'n hong dawng a hih man in Zomi te in na ki sa mah mah aa, meeting man teh thu khup na ah Dr. Vum Son in " CNF ten lah a hong khut khialh na te uh hong thum nuamlo bek tham lo man kisa lai uh, mipi in lah thuak zo nawnlo ih hih man in a sawt lo in `Tual Ngal' piang ding hi" ci hi. Tua lai aa thu ki ngen teng a cing tak in a ki ciam teh hi.

          Thu ngen pih na te tawh ki sai in February, 2002 kha bei ma in CNF te in thu hong dawn kik (Respond)ding uh in Zomi te in thu ih piak ahi hi.

Tu tung ki muh khawp na

          CNF pan in Vice Chairman Zing Cung leh Foreign affair Minister Zo Tul Hmung hong pai uh aa, Zomi D.C Innkuan pan in Pu Vum Son, Pa Kham Ngo Pau, Pa Ngo Cin Thawng, Nu Kok, Pa Khai Khan Dal, Sia Piang (Thawn Lian pa)leh Taang Tawng Cin Khai te in thu ngen na ki nei hi.

           Thu ki ngen na te a nuai aa bang in a tom in tawm kong pulaak hi.

Pu Vum Son thu ngen na pan;

           1. Kawl ngalkap kumpi te in a ut bang un hong uk theih na ding in ngam sung ah ngal (rebels groups)te om ding a deih na uh hi zaw hi. Kawl ngal kap 400,000 om uh aa ih Chin Zomi bup zah mah pha phail hi.CNF te in thau lawng 50 khawng tawh na do sawm uh hang in bang hun ah na zo kei ding uh aa, a mau zong sim tak hong sa lo ahih man in hong su vet lo ding uh hi. No pen a mau khut sung aa ngan hing no na bang lel uh hi.

           2. CNF ma kai teng pen Thantlang, Khalkha lam teng bek na hi uh aa, Chin mi nam bup taang aa a ding (represent) ding in na ki lawm ( na qualify) kei uh hi. Chin minam sung aa tribe dang tuam tuam te na thu ki kup na uh ah hong sam ngei lo in Chin Zomi tribe dang te zah tak (respect)na nong nei vet kei uh hi.

          Falam te tawh na ki siat, na ki khen zawh uh ciang in ki pawl kik theih na ding na han ciam nawn kei uh hi. Tedim, Tonzang lam te pen bang thu mah hong kup pih ngei lo bek tham lo in sum(siah) nong dong uh aa, hong pia lo te that in tu in luang 7 nong that zo at uh hi.

          3. Saizang Hausapa, a khuami thum tawh, leh Tui Thang aa Pu Thuam Go Pau na thah te uh pen muan mawh na tawh na thah uh hi lo in CNF Central Committee pan aa thu pia aa na that uh hi cih ki thei a hih man in na ka sa mah mah uh hi.Thau tawi ung ci in na ut ut uh aa nong bawlsiat uh ahi hi. CNF te pen ‘Pawi Terrorist Ngalte’ci in kong sam ta uh hi. Kong phu laak nai loh bek uh a hi hi. Tua min bang ci ngah aa, bang ci le ung tua min pan suak ta thei ding cih ngaih sun mah mah dih un.

Pa Kham Go Pau thu ngen na pan;

           Nong thu sim kei uh aa, nong ki khel kei uh leh International level in kong do uh ciang in hong tel khial kei ta un.

1. U.S.A, India leh Bengladesh kumpi te, Kawl ngam opposition pawl tuam tuam te ki pawl na ahi NCGUB, DAB leh NED cih te ah pai in step by step in kong do (ngawt) ding uh hi.

2. CNF thau tawi mi khat a that zo peuh Rupees 100,000 ta pia ding ci in ki pan le ung a sum ding pen a ki sam zah zah a ki cing in ka nei uh hi.

3. Tedim leh Kawl pi aa Commanders( Burmese army) te'n zong CNF te na do nop uh leh ‘Self defense militia’ ding in training pia, thau pia in kong huh ding uh ci in hong ngen zo uh aa, ka ki pat nai loh man bek uh a hi hi.

Pa Ngo Cin Thawng thu ngen na pan;

         CNF Chiarman Thomas Thang no tawh ki muh khop na aa kong ngen te uh nong dawn loh uh nong thu sim loh na uh hiam? Na u lian te uh khat ahi Victor Biak Lian Thang in “ Tedim te a kam bek uh hi, bang mah hong hih ngam ken teh, tun zong Washington D.C Zomi Innkuan te bek hi uh aa thu in sim ding hi lo hi” a hong cih ka lung uh kim het lo hi.

         Khalkha,Thantlang mi nam ten Tedim te hong uk nuam na hi uh hiam?

         Tu in thau muk ngat in hong bawl sia in uk ding in nong ki pan nuam ta uh hi.

         Kong do na ding uh ka ki nging khol ta uh hi. Thau tawi lo in zong thu tawh na tam pi ka sem thei uh hi.

         Falam te in September ni 15,2001 ni aa lai tawh thu hong piak uh dawn na sawm lai uh hiam? Ko e, cik teh nong dawn sawm uh hiam?

Nu Kok thu ngen na pan;

         Ka sang gam pa uh pen CNF te in ah sum Ks. 100 ngen in Ks.50 bek a neih a piak leh lung kim lo in thau bul tawh vua ngawp uh aa, a zun bu ki tam in a si hi. Khua mi te in a thum uh hang in “ Ko ka ma kai te uh lai tan sang sin sa te hi ci in dawng uh aa mi pi mai ah a thah tei tei uh a hi hi. Ka sin uh na lua hi.

        A a zi a tate ci mawh lua in a nek ding uh om lo in a ta te sang zong kah zo lo uh hi.A nu a pa leh a u a nau te aa ding zong in mul kim huai lua hi. No hong thah bang in min hong that kik leh bang na ci ding uh hiam?

        Tedim, Tonzang ngam peuh mah ah hong pai nawn vet kei un.

Pa Khai Khan Dal thu ngen na pan;

        Na Policy uh na ngen uh ciang in hoih sak mah mah uh cin aa, a hih hang in na ngam tat na uh sia mah mah hi. Kawl ngalkap kumpi ka do uh na cih uh hang in kawl ngal kap te khat zong na that nai kei uh aa ko Zomi te bek hong bawl sia in luang 7 nong that zo uh hi.

       Kawl ngal kap te in mawtaw hong kaih uh hang sa thau hong pia in hoih tak in hong bawl uh hi. No bang in hong hal sak ngei lo uh hi. A sia pen a a ki ngen Kawl ngal kap te sang in a zah tampi in na sia zaw uh hi.

       CNF te tup na in Kawl ngal kap kumpi do ding hilo aa, Zomi te bawl siat ding bek a hih lam ki lang hi.

Sia Piang thu ngen na pan;

       1995 kum in sak lam ah lai siangtho sang kah na pan ka ciah aa, Ciau ngun ka tun ciang in CNF ngal ten hong man hi. Hong pai pih pih uh aa, lo buk khat ka tun uh teh ka van puak teng hong zong uh hi. Sum mu lo in sok lek thoh thum ka puak sung pan thoh nih hong lak sak hi.( sok lek 65% tax).

       Kum2000 in tan 9,10 ong khang no te man uh a hih man in khangno te khua ah om ngam lo in tai mang uh hi. Ak, ak tui te pan a ki pan a deih peuh uh piak a kul hi. Kawl ngal kap te in hi bang in bawl siat na ka khua uh ah tu ni ciang dong hong bawl ngei nai buang lo uh hi.

       Ka pu Thuam Ngo Pau (Tuithang khua) pen sak lam pan hong ciah, lam pi ah Pawi ngal ten hong thah sak uh aa, khua mi te in na ki sa mah mah in a phu la ding in ki nging in ka om uh hi. Mihing nun tak na khat thah zawh ciang `sorry! Accident hi’ cih mai mai ziau tawh lung kim theih ding hi lo aa, tu in “, (coma)” bek hi pan in “. (full stop)” hi nai lo hi.

       Tedim, Tonzang ngam sung hong pai nawn vet kei un la, a hoih lah hong sem kei un, a sia lah hong bawl nawn kei un. Ngal in kong nei ta uh hi.

Taang Tawng Khai thu ngen na pan;

        Na pai khialh na uh leh na ngam tat siat na khem peuh uh ii a ki pat na bul pi in no leh no `Chinland Government’ na ki cih uh pan a hi hi. Khal kha, Thantlang mi nam te bek ii ma kaih na ahi CNF in Chinland Government ci in nong phuan khia uh aa, Chin mi nam tampi sung pan in nong kup pih vet loh uh, nong hel loh uh mi nam dang teng nong sim mawh na uh a hi hi.

        No leh no Chinland Government hi ung, Zomi bup a uk kumpi hi ung na ki cih uh na kip sak na ding un tax nong dong uh hi. Tax pia sak ih cih pen “kong uk uh hi” cih nop na a hi hi. Thau muk tawh tax hong ngen na hih mah un ko Zomi te tung ah `thau tawh hong uk hi ung’ nong cih na uh a hi hi.

        No pen mi pi kua mah in hong thu kim pih lo, hong deih lo uh a hih man in tax hong pia nuam lo uh hi. Tua ciang in thau tawh sum (tax) nong dong uh aa, hong ki piak loh teh mihing nun takna nong that uh hi. Facist te uk dan in nong uk sawm uh hi.

        Tuithang a nong thah na uh ka zak lai tak in ka ngei ah CNF mi khat peuh om leh tem, thau tawh ahi zong in ka that suk pah ding hi.Tua zah in Zomi mipi khempeuh in no tung ah heh na ka nei zo uh hi.

        Chin /Zo mi nam bup aa ding na deih sak tak pi uh leh -

1. CNF in Chinland Government, Zogam leh Zomi te a uk, hi ung na ki cih na uh pan hong khawl un.

2. Tedim, Tonzang ngam sung peuh mah ah kha 6, a hih kei leh kum khat sung hong pai nawn het lo in om un.

3. Tua nong pai loh sung un mipi te no tawh pum khat suak kik zawh nang hong han ciam sin un.

4. Ko lam mi pi te tawh pum khat suak kik theih nang nong han ciam uh aa, a hih theih nawn kei leh ka ngam uh nong sik nawn het loh ding uh no leh no na ki theih uh kul hi.

         Chin, Zo minam sung ah unau khat ih hih man in a hih theih lai ding aa leh ko lam ten kong do,kong thah kik ma un, hong ki khel meng meng ta un.

CNF vice-Chairman Zing Cung in hong dawn kik na pawl khat pan;

                                                                                   ZM = Zomi Inkuan

                                                                                  ZC= Zing Cung

1. ZM - Tu in CNF pawil ngal do ding in a mi, a sum leh thau a ki sam khem peuh a ki cing (ready) in om zo hi. Ki do tak pi leng ih ki muh na peuh peuh ah ki thah kul ding hi aa tua bang a pian loh na ding in CNF makai ten thu hong ngaih sun pha mah mah un.

 ZC - Hong nuih san ba ba hi.

ZM - Bang hang in tua bang aa hong nuih san na hiam? Hong um lo na hiam? Hong thu sim lo na hiam?

  ZC - Na thu ngen te uh nuih zak huai ka sa (Hong dawn kik na hoih het lo in ki ciam teh hi.)

2. ZM - Tax 5% bek ka dong uh hi na cih pen 5% hilo in 30% hong dong uh hi.Nang Inn khat tul khat na cih hang na ngal kap ten tul 4 hong dong uh hi. Tua te na thei hiam?

    ZC - Tua bang ka thei kei uh hi, ka hih ngei kei uh hi.CNF min leh stamp te zang in a gam ta sim mi pawl khat a om hi. Mun khem peuh aa om Chin te ih vek pi in ‘character loose’ khin hi hang.

3. ZM - Mai tuam in thau tawi aa tua mun ah nai tua zah in sum tau zah hong pia un ci a, a ngen te bang na ci diam?

   ZC - Robber (Da Myah)

  ZM - Tua hang in CNF te DA MYAH kong ci uh hi.

4. ZM - Na mi thah ngam tat siat na te bang ci in nong dawng diam?

   ZC - Thau tawi aa na sep na ah `Accident’ tua bang in a om thei zel mah hi.

Afganistan ah zong American ngal kap ten amau leh amau accident in ki kap lum kha uh hi.

5. ZM - Siamah Dim Sian Ciin pen a pa om nawn lo aa a nu leh a nau te a vaak a hi hi. A man laang in hong khah le uh teh hong ki muh dah na 25% bang kiam tuam ding hi.

    ZC - Siamah Cing in tu in Zatui lam siamna a sin man zo ta in a sawt lo in Clinic khat sum Ks. 10000 khawng tawh ka ki pat sak sawm uh hi.

6. ZM - Laitui khua ngei Myeikthila aa na ngal kap te in zu kham in Zomi nu ngak nih zan khua in thau tawh ngat in lam sak uh hi. E.B.C pastor Sia En Za Lang zong CNF ten a lu thau bul tawh sat uh aa a lu nguh ki tam in zato tung hi. Tua lai aa thu piang teng na thei uh hiam?

   ZC - Meikthila ah ka ngal kap te in tawm vei a sit ding aa a va pai pak bek hi.

Tau bang aa zu a kham hun ding uh zong om lo ding hi.

7. ZM - A ma sa aa ki muh khopna February kha bei dong bang mah hong dawng kik lo na hih man un tun nipi khat sung in nong dawng kik thei ding uh hiam?

   ZC - Kei bek in kong dawng kik thei kei ding hi. Tu lai tak kum khat khat vei ka bawl uh Central Executive Committee ki khop ka neih lai tak uh hi aa, ni 15 bang sawt ding hi. Tua zawh ciang in thu hong za sak nung. March kha bei dong hong ngak lai ta un.

Thu khup na.

        CNF te tung aa Zomi ten ih thu sun te hong dawn kik ding March kha bei dong ih ngak lai ding hi.      

           

         A tung aa thu te in thu ki ngen na tampi a om na lak pan tawm kong suak sak a hi hi. Thu ki cing zaw a a thei nuam ih om leh Zomi D.C Inn kuan ten kong ngen nuam lai ding uh aa, kup pih na tuam tuam nong neih na ding un kong muak uh hi.


Thu ciamteh leh a hawmkhia; 

Tawng Khai

 Zomi Innkuan, Washington D.C