Friday, June 12, 2015

REBEKAH HOIHNA THUGUK



REBEKAH HOIHNA THUGUK
[1] NUNGAK SIANGTHO LEH MEL HOIH
Rebekah bel nungak siangtho pasal tawh kipawl kha ngei nailo leh melhoih mahmah ahi cih Lai Siangtho ah kiciantak in imu thei hi. Mel hoih ahih man in adeih pasal zong tam mahmah diing in lamet huai hi. Pasal tampi ten a hai pih phialphial uh zong himai thei khading hi.
Nungak hi in pasal hi ta leh mi mel hoihte atamzaw in zulhzau/gamtat hoihlo nuam mahmah uhi. Rebekah bel nungak melhoih mahmah khat hi a, tangval adeih penpen tawh a ut dandan a omthei ding leh a ut hun ah, tangval kheng ziahziah thei ding hita mah leh nungak dangte banglo-in omdan siamin hoih tak in om a asiangthona(virgin)na keem bit tinten hi.

[2] KIZEN LEH KINIAM KHIAT
Isaak zi ding hel ding a hong kuan Abraham Sila Eliazar in Rebekah kiang a tui dawn diing a ngetteh Rebekah in piapah hi, tuabek hilo-in “Na kala-ohte(Camels) dawn diing zong kava tawi diing, a kham mateng uh” ci lai hi. Kua mah sawl zong hilo-in Kala-ohte 10 (sawm) tak dawn ding tui tawi dingin  hong kisa/kipia hi.
Kala-oh(camel) 1 (khat) in tui litre 100 (zaa)bang gai zo hi. Kala-oh 10 (sawm) tak ading bel litre 1000 (tulkhat) kisam cihna ahi hi. Tuikhuk nai mahmah ta leh Litre 1000 (tulkhat) numei khat in tawi diing cihpen abaih ding hilo kha ding hi. Gim ing cilo in Sangawnsau/Kala-ohte’n akham dong tui vatawi sak hi.
Abraham sila, Isaak zi zong pa pen Rebekah in cikmah in amuh khak ngei hi lo lai hi. Mi sila maimai hi  a thupi ngaihsut luat na ding zong omlo ding a, ahi zongin Rebekah in hoihtakin na zindo in na sim mawh lo hi. Tua in Rebekah akiniamkhiat dan hong musak hi. Rebekah in Kala-ohte dawn diing tui atawi lai in Abraham sila pan tawipih zong kici lo in, Gimta mah leh amah bekin tawi cih kilang in, Numei dangte hi leh na gante uh tui dawn ding kitawi un ci-in taisan kha ngel in, hong thei kha ngei keng zong ci ngel ding uh hi.Amah tuaci het lo hi.
Nungak mel hoih te bel kisathei in atheih geiloh te hopihna dawng khollo in hivatvat uh hi. Rebekah bel nungak melhoih hi-in kisathei lo in, Abraham sila te hopihna hoihtak in dawn hi. Hihtung tawnin Rebekah pen nungak kizen leh lungsim hoih Pasian thu um taktak ahihna ih thei hi.

[3] PASIAN MUANG 
Abraham Sila Eliazar in mo hel dinga hong kuan ahihna te, Rebekah tawh akituah dan te uleh Pasian in angetna adawn dan te agen teng Rebekah in a zaak ciangin Pasian Sawlna hi cih umpah a nial dingin ngaihsun lo hi. ‘Isaak pen bang cidan mel a pua diam maw? melsia maw melhoih? mi hoih maw mikhel? adin tom maw adin sang? Mi lungsim picing maw? mi nun nem maw? bang siamna nei a?’ cihte bang mah atheih kholh om hetlo hi…khatvei zong  a muh khak hilo hi…Ahi zongin Pasian a upna hangin Pasian thumang dingin kisa pah lel hi.
Anu-le-pa ten “Hih mipa na zui ding hiam?” acih ciangin Rebekah in bangmah gen lo-in “Hi, ka zui ding” cipah lel mawk hi. ‘Ka pasal ding tawh khatvei bek ki mu masa nuam ing’ ci’n ngen se loin ‘ka lawmte mangpha kong khak phot ding’ ci’n zong ngense lo mawk hi. Rebekah in a pianna gam paisan a, anu-le-pa, sanggamte, lawm-le-gual te paisan a atheih ngeiloh gam ah, amuh ngeiloh pasal va nei ding in hong kisak mawk pen thupi mahmah hi. Nungak melhoih mahmah hi a, a omna mun vuah a deih penpen tawh kiteng a nuamsa tak in nuntakna zang thei dinmun ahi hi. Ahi zongin tuate ngaihsun loin Pasian a up manin hibang dinmun khensat ding haksa hitamah leh Pasian a upna hangin hangsan takin hong kalsuan khia ngam mawk hi.

Rebek in Pasian a up dan leh Pasian ah akingak zawhdan thupi mahmah in etteh tak mahmah hi. Eite zong Pasian tuabang in ih muan ngam upngam ding thupi ding hi.

[4] A PASAL ZAHTAK DAN SIAM
Rebekah in Isaak a gal muh phetin sangawngsau’ tung pan kumkhia in puan tawh a mai kikhuh pah hi. Nungak dang pawl khat hi leh Kongpaina gimlua ing, ci-in kumkhia loin sangawnsau tung ah tuveuvau kha ding hi. Rebek sangawnsau tung pan in akum in alawmpa ding theinai lo in atawnpih asila te dawng a, atelcian ciangin alu puan tawh khuh pah hi.
Rebek hi bangin akum khiatna leh alu puan tawh akhuhna in Apasal zahtakin, Akiniamkhiatna honglak in kimu thei hi.
 Asim mimal khat ciatin nuntakpih ciat dingin Pasian in thupha hong pia hen!

LIKE and SHARE Mi khatpeuh adingin phatuam kha ding hi.
Lundam
Kh.Siampu


Wednesday, June 3, 2015

NA NUNG THUAP DING NA BAWL KHIN HIAM?

NA NUNG THUAP DING NA BAWL KHIN HIAM
Zomi te sung ah i kitangsap mahmah khat hi dingin ka thei hi. Nungthuap cih tak ciangin ei ih om loh or I sih nung ah ih sepna maban, tuamtuam te ah ei ai-awh a semthei ding mi nungtuap ding pattah ding pen abeisa hun leh tu hun ih et takciangin ZOMI te kitang sap lian mahmah khat in ngaihsun in ka mu hi.

Moses nuntakna ih et takciangin Pasianin Moses na tel a, Moses in siding ahih pah zenzen loh hangin Joshua pen Na pantah toto ci leng kikhial lo ding hi.

Tua ahih manin Moses asih hangin Isreal mite beidong lo Bansam om lo in JOSHUA in Canaan Gamnuam na lut pih in Moses maban  nazom toto thei hi. Bang hang eitua cilo ih hi diam? Moses in Mailam thukhualna tawh JOSHUA apat tah tohmanin Moses asih hang amaban kisem to in ISREAL te giautau lo in CANAAN na tung uh a, na gualzo toto uh hi.

Tua dan lian mah in ZOMI te sung ah kideihsakna leh kipattahna kitang sam mahmah hi. I mi makaite, BIAKNA lam, LEITUNG lam leh MIMAL mahmah a mipil, Misiamte in ih nung thuapding ih bawl khin zo hiam, si le cin na maban zom dingin Mi nakoih khin hiam, na khamuang taktak ngap hiam?

Sawtpi nungta dingin thu gel in la, zing ciangin sihpah dingin zong thu hong gel un. Na nung hong thuap thei ding mi tanau meltheih hita kei leh, tuaciang pilna anei khat peuh pattah huai lo hiam? Kiban sam kha thei ding hi.

Nau tangte in Makai, mipilte vaneh dingpen haksa kisa hamtang ahih manin, mipil, makaite, biakna lam ate in tuabang thei dingte Moses bangin sam a ih gen pih ding maban zun ding ih bawl, ih siam ding hun lua mahmah ta hi. Nang si le cin Nang dan, Joshua bangin maban azom thei ding ZOMI pihte na bawl khin hiam? Kikhualna tawh nungta ciat ni.

Abeisa hun ngiahsun in, tulai tak dinmun ih ngaihsut teh Biakna ah, Minam Makai ah, Mimal pilna neite ah, si le uh cin na nungtuak ding mi muan huai om lo akitat tampi aom ban ah, tuadan ding zong tampi om mawk hi. Tua ahih manin ahun ih neihlai in Khangno tuabang dinmun tung thei ding te hong pattah ta peuh un cih ZOMI te sung maban akizop tohtoh theihna dingin deihsakna leh ka muhna hong pulak hi ing. 

Ei bek kikhual leng tate mangthang ding a, Jesuh Kapkap ding hi.

Nong sim sak man lungdam ei, Hoih nasak leh Na share in khat peuh in nuntak pih ding hi.
Lungdam
Kh.Siampu
June, 3, 2015



Saturday, May 16, 2015

ABRAHAM UPNA THUPI TAKTAK MAH HIAM?



 ABRAHAM UPNA THUPI TAKTAK MAH HIAM?
Pasian upna lam thu akigen khak ciangin I lungsim ah Abraham thu hong kilang masa pen hi. Abraham in bangci ciangin Pasian na um a, Pasian a upna thupi taktak mah hiam cih en khawm ni.
[1] AMUH NGEILOH PASIAN NA MUANG 
Abraham hun lai in ahing Pasian bia mi om khollo hi dingin upmawh huai hi. Abraham tawh a kisai kha deuh Mesopotamia mite, Canaan mite, leh Egypt mite’n ahing Pasian na bia lo uhi. Tua bang hun lai-in Abraham in Pasian na muang mawk cih pen a thupi mahmah khat ahi hi. Abraham in Pasian na lamdang bawl le hihte na mungei lo a, midangte kiang panin Ahing Pasian tawh kisai zong na za khangei lo lai hi. A kiim-le-kiang ah muh theih bawltawm pasian biak ding tampi aom laitakin  Abraham in amuh ngeiloh Pasian na um in amuang pen thupi mahmah ahi hi.
[2] CANAAN AH KIAL TUNG, KIK DING SAWM TUANLO
Abraham in a pianna khua ‘Ur’ nusia in ‘Haran’ hong tung a, tua mun ah hun bangtan hiam hong tengin khosak khit ciangin Canaan gam hong lut hi. Upmawh loh pi-in Pasian gam ciam Canaan ah kialpi nasia takin hong tung mawk a, Abraham adingin mangbat na thupi tak hong suak hi. Tua bang hun lai takin Abraham adingin akhawsakna, nop asakna sa mun, Haran leh apianna khua Ur khua pia kik ding ut huai mahmah kha ding hi. Ahih hangin Abraham na nunghei het lo hi. Canaan a kial atun sung anung lam ah ciah lo in, Egypt theih ngeiloh gamah khawsa dingin amailam nawt zaw sop hi. Egypt ah sih-le-hing in khuasa/nungta in Pasian tung ah phunin Kampau khialkha het lo in, Pasian a upna leh muanna kiamsak tuan lo hi.
[3] A TEEK DONG TA NEI LO, PASIAN TAISAN TUANLO
Pasian in Abraham kiang ah “Na suan le khakte sehnel leh  Van a aksi zah in tam ding” ci na pi in tua Pasian thuciamte Tangtung ding leh a uploh zah dong dingin hun hong sawt hi. Akum lah hong tam semsem, a zi Sara lah gaithei nawn lo ding, ta nei thei ding a lamet huai nawn lo zahdong hi-in, Pasian kiangpan in bang mah muh omnai lo hi. Tua bang dinmun lametna om nawnlo Mihing lam pangpan ahih lai tak nangawnin, Pasian tung ah a upna leh muanna pen beilo in Pasian taisan tuan lo uh hi.
[4] PASIAN IN ISAK NGEN, TUA LE IIT LO LAI
Sara in a teek nung in ta hong nei a, tua a ta neih sun uh it mahmah ding uh hi. Pasian in Abraham kiang ah atapa neihsun Isak mei a hal Biakpiakna dingin ngen mawk hi. Abraham adingin “Topa hithei kei” teknung guainung a ka ta neih sun hi ven cidingin lamet huai hi. Ahi zongin Abraham in Pasian cih na nial lo hi, tuazan bel Abraham ihmu thei lo ding in upmawh huai hi. azi in zong phal het lo khangel ding hi.
Zingsang thobaih in atapa Isak tawh Meihal biakna piadingin hong pai khiat un, azi Sara in atapa leh alawmpa hong ciah khawm kikpah dingin ngaihsun ngel ding hi. Lampi ah apaipai hunlai takin Abraham lungsim ah bangteng a om tam? Alungsim gim mahmah kha ding a, ka ciahciang ka zi kiang bang cidan in ka gentam, ka zi bang cidanin ka hehnemtam cihte akipan atuamtuam ngaihsun in, lampai zo lo phial kha ding hi. akiang a tapa asihna ding zuan a, pai melmel amuhteh bangteng angaihsun tam? Haksa mahmah kha ding hi.
Abraham ading in bel Topa aw ka teknung ah hita, Ka ta neihsunsun sangin kei hong lazaw mai-in, nong lawh nopnop hong lawh tamai in, hizo nawn keng cih nop huai khangel ding hi.
Abraham in Pasian a it manin  atapa neih sunsun Pasian adingin na it vetlo hi. Eite e leh Taksa, kha thupha ihsan nadingin Pasian adingin Bang ih it kha hiam? Aman aneih sun atapa na itsik lo in na pia hi.
Abraham upna le muanna zaw na thupi mahmah hi lo maw? Eizong tuabang in ih muh loh Pasian a muang ngam dingin Topa’n asim mimal khat ciat thupha hong pia hen.
-----------------------------------------
Abraham in Pasian a upna le muanna thupi lo ih cithei kei hi. Kam khat zong na nial ngeilo a, Ze-etna leh haksatna tuah ciangin Pasian mah na cigige Abraham pen Gualzawhna a mu taktak dingin kilawm mah ahi hi. Abraham in Pasian a upna leh amuanna thupi-in lamdang mahmah hi.
Asim mimal khat ciat Abraham bangin ze-etna leh haksatna ih tuah ciangin Pasian zia angakzo dingin Topa’n thupha hong pia kim ciatta hen!
# Na simkhit chiang in ‘Like’ in la ‘Share’ in, kua hiam adingin manpha kha ding hi.
Rebuild and restore--Siam Khaute






Tuesday, May 12, 2015

CHRISTIAN KIZEPDAN KILAWM

CHRISTIAN KIZEPDAN KILAWM
Christian nuntakna sung ah Pasian um bek hi lo-in Mite ading limpha hih ding Pasian deihna ahi hi. Zomi te I ki zepdan tawh kisai in sia ka cihna hi lo in, Mun tuamtuam gam tuamtuam ah omta ih hih manin ih kim leh pam huhau in Mailam ah ih phutkhat leh ih theih ding Kizepdan tampi om kawmkal ah tawm gen vat nuam hang.
2Timoti 4:12 ah agen Bang in Christian mikhat ih hih leh Thu um mite etteh ding (exemplary)in na om un ci hi.
2Kor 3:2 ah “Note pen Mite simding Ka lai khakte na hi uh hi” na ci hi.

BIAKINN AH. (1Tim 2:9-10 le 1Peter 3:2-5)
Biakinn ah ka cih tak ciangin a diakdiak in Pulpit tung lam aluah dingte ka gen nuam hi. Pawlpi khat peuhpeuh ah Hun nei dingte leh Praise and Worship Makai ding, Mimai a ding ding ih hih manin kizepdan akipan atuamtuam Limpha ih hih ding pen kitang sam mahmah hi.(1Tim 2:9-10)

Praise and Worship Makai khat ading na hih leh mitampi te mit na tung ah hong tu ahih manin et kilawm, kizepdan akilawm in ih kizep theih ding thupi ding a, khangno hong khangto dingte limpha ih hi hi.

Pasalte : Amai ah la makai adingin T-shirt Bantawng leh half pant(phei tuamsing) silh/teng in bansa, awmsa, tangai kidawkin ding leng mipi te adingin bang acidiam?
Numei: amai ah la makaih in sexy in kizemin ih pheingo, ih awmsa khawng dawkin dingin kising lanlan leng mipi te adingin, hong khangto ding khangnote  adingin bang aci diam? Et teh hoih le pha ih hih ding kisam hi.

Tuni in Biakinn ah Hun I nei in i nei kei zongin Kikhawm dingin ih pai ciangin kizepdan kilawmin ih kizep theih ding kisam a Jeans gak phetphat khawng, tawdawk dekdek khawng tawh kikhom cih khawng akilawm mah diam cih ngaihsun kikkik le hang ut hang. Ei tun tuaci leng ih khang sawnte bang hong suak diam?
Tua ka cihteh Mangkangte zong tuaci ei tulai dan hi aci nuam tam mahmah hi. Pasian nei taktakte tuadan in na kizem lo in atom pen Khukciang cih bangin na kizem cinuam ing. Pasian theite nuntak zia pen Western lam enta kei leng Asian ah zong suk lua lel a, Aneite nuntak zia ih etteh ding kisam hi. Leitung mite kiang pan in Saptuam, sapkhiatte hi hang.

Manipur aten Pawlpi pen SAPTUAM ci a, Mizo ten KOHHRAN ci hi. Man mahmah hi. Tua mah bangin Christian te pen Hih leitung mite lak panin Sapkhiat tuam(saptuam) call out )te ih hih lam ih phawk ding thupi mahmah ding hi. (John 15:16,19; 1peter 2:9)

Hih leitung mite gamtat bang, kizepbangin kizem in nungta leng Bang kilamdangna om nawn ding ahi hiam?

KHUASUNG AH
Khuasung ah ih vaksuk ih vak tohna ah zong kizepdan pen kidop huai mahmah veve ahi hi. Christian khat a dingin na kizepdan leh kipuahdan pen ahi ding mah ahi hiam? Mikangte zong hi danin kizem lel e. Tulai Khet,dan hi, ih ci kha hiam? Mikangte Pasian thu-um taktak te kizepdan etteh ni. Aphei vakte nuntakzia hoihsa kei ni.
“Mite sim theih ding Laikhak na hi uh hi” (2Kor 3:2 ) ah a cih bangin nisim ih nuntakna ah, I khuasakna ah, mite sim theih laimal ih hih ding pen thupi a nang bang ci lam in hong kisim hiam cih zong phawk ding kisam mahmah kha ding hi.

A sexy thei pen in na kizepnop a leh zong nang thu hi ahi zongin tuni in na ngaihsun in, Christian Jesus nei khat adingin akilawm mah diam mimuhna ah cih pen lungngai sa in kizem in vak ding pen kideih sak hang.

Keii muhna ah Mikangte, Sente, Koreante, Singapore leh gamtuam2 te ka et tak ciangin Pasian thei bek hi lo Pasian anei taktakte nuntak zia leh innkuan te pen Sexy takin kizem in Biakinn ah, khuasung ah ka mutam kei a, tuadan ah sexy tak a a om mite en leng, aphei vak teng leh Budish, Hindu, Biakna neilo leh atuamtuam te na hi zaw hamtang hi cih pen ka mu hi.

Tuni in Numei hi-in Pasal na hi zongin nangiahsun in. Pasian thei ka hiam, anei hizaw ka hiam cih na kingaihsun in la, Pasian nei Christian taktak ka hih leh BIAKINN ah ahi zong Khuasung ah ahi zong Koidan in kizep kilawm ahi hiam? Bang danin nuntak kilawm, kizepdan kilawm hiam cih ngaihsun sa in na nungta in.

Lai siangtho tang tampi te lak ah hih teng na simin la nangaihsun kikkik in.
John 15: 16,19
1 Peter 2:9
2Corintian 3:2
2 Timothy 4:12
1Tim 2:9-10 le 1Peter 3:2-5

Pasian in anuntak pih thei dingin thupha hong pia hen. Hoih na sak leh Na share in Mi khatpeuh adingin mapha ding hi.

Lungdam
~ Siam Khaute ## May 12,15

Saturday, May 9, 2015

NUTE NI HONG PIANDAN ATOM IN

NU(NUTE) NI HONG PIANKHIAT DAN
Nute ni pen tanglai Greekste hunlai pekin hong kipan ahi hi. A pasiante nu (Rhea) phawkna/ pahtawina pawipi ci-in tanglai in a na zat uh ahi hi. Christian masate in Jesuh nu phawk/ pahtawina in  Nipi lina ah pawi na bawl zel uh hi.  Nipi lina ih cihpen Easter Sunday atunma ni 40 sungteng hi. England te in hih Nute ni pen holiday (nithupi khawlni) dingin bawl in, tua pen Jesuh nubek hilo-in nu khempeuh pasakin Mothering  Sunday na ci uh hi.

Hih danin ah Mothering Sunday cih danin hong kizat tohtoh pen 19th century(kumkhen) sungteng hong kizang to-in Galpi nihna (World War-II) khit ciangin hong kilamdang kik hi.
1872 kum in US ah Nute ni (mothers day) nithupi/ pawipi khat a zattheihna dingin hong hanciam masa pen Julia Ward Howe ahi  hi. Julia Ward Howe in June 2 ni pen Nute Ni phawkna pawi dingin hanthawn a suakta taka zatdingin gen hi. Hih tawh kisai in Boston ah June kha nipi nihna ta zangin meeting zong tua kumsungin tamveipi sam  hi. Hi bangin hong han ciam toto a, Nute ni pen kumpi zumkhak(official holiday) in hong kizang to hi. A magelna leh ngaihsutnate hoihkisa kizang toto hi na pi-in atawpna ciangin Nute NI (Mothers day) pen Tuciangin May kha-in hong kizang ta hi. En suk ni.

Anna Jarvis pen USA ah NUte Ni (Mothers day) aphuankhia, Piangkhia sakin kiciamteh hi. Hih nu pen Nute ni apian theihna dingin ahong vaihawm pi-in apang hangin Pasal nei lo ta zong nei lo hi. Hih nu-in aneu tung a kipanin Nute Ni neihding pawikham ding cihpen a nu Mrs.Anna Marie Reeves Jarvis tungtawnin lungsim hongnei den hi. Hih Mrs.Jarvis in social work(Sunday School) na asep kawmin nikhat niciangin mi  khatin nute kipahtawina  leh ni hong piangsak ding hi cih alunglutna leh deihna zong pulak zel hi.

Anna aNu  1905 kumin hong sih takciangin  a neulai a anu kamgente mang ngilh lo-in a Nu lunglut Nute Ni apian theihna dingin hong han ciam hi. A Nu lunglutna atang tun theihna dingin Methodist Gratton, West Virginia Church ah a Nu apahtawina in kikhop hun sungin anu pak deih mahmah te hong hawm khia hi. Asawtsawt ciangin Anna in apanpihte (YMCA)tawh Nute ni pen official holiday ahih theihna dingin mipite tungah lai hong at uh hi. Hih bangin hanciam takin na hong sep tohtoh manin 1911 kum ciangin Nute Ni pen USA state khempeuh pial (46)ah hong kizang ta hi. A tawptawp ah May, 8 1914 kumin President Woodrow Wilson in May kha nipi nihna pen Mother’s Day dingin signs thuna (suaikaihna) hong nei hi. Tua akipanin tuni dong Pi Anna hanciamna hangin “NUTE NI” azangto thei ih hi hi.
   
Efesa 6:1-3 Tate aw na nule na pa thu naman ding mah ahi hi. Thupiakna alian khatin “Na nu leh na pa zah tak in,” cihna hi a, khapna thu tawh kizom pahin, “Zahtak lecin nang adingin thu hong hoihin, leitungah na khan sau ding hi.
Paunak 22:6 Naupang khat a neu lai-in lampi man tawnsak lecin, a tek dongin lam pial nawn lo ding hi.
               
Nute Pate pen min abikhiat ni leh ahun atun ciang ih phawk pen thupi mahmah a tuasang ah thupi zaw lai-in bang hiam cih leh Nisim in in omna panin Nu le Pate phawk tawntung in THungetsak in, sum leh pai ah ih huh zawh leh huh tangtang ding hi a, ani mibawltawm ni ah Phawk phing ding hi lo hi cih kigen nuam hang.

NUte Topan thuph ahong piakim tek hen!
Siam Khaute
April, 2012
 

Wednesday, April 15, 2015

A HUN ACIN CIANG LAPTOHNA NANGAH DING HI.

AHUN ACIN CIANG LAPTOHNA NANGAH DING HI  sunday April 12. 2015
1Peter 5:6
By: Sia Thangboih ZBCM

1. Pasian laptoh na ut leh MUHNA MAN NEI IN.
@Jesuh lawn mittaw pan muhna man
@Samaritan mipa muhna man, Biakna dan, ngeina dan, kumpi dan hita kei leh muhna man tawh miliam pa kem in en

" Na muhdan aman leh ahun tun teh laptohna ngah ding"

Ruth in atek nu Naomi apasal ....

2. Pasian in hong laptoh theihna dingin "ZIN LE LENGLA DO SIAM IN"
# meigongnu in Elijah zin hoihtak do in thuph ngah...
# Isau   in ankuang khat tawh inn luah za kheng...
# Jacob in ankuang khat tawh thupha sang laptohna ngah,
# Abraham in vangtung mite hoih tak lengla do in ta ngah,

" Siate leh Zin le lengla hoih tak do in"

3. Pasian in hong laptohna dingin "NA HIHNA KHEMPEUH LIMTAK SEM IN"

4. Pasian hong laptohna dingin " NA HOIH SEM IN"
# Modekai in Kumpi pa tung na hoih sem a, ahun cin teh kilamto
# Esther Bangin minam ading nahoih sem in ...

Laptohna, thupha cihte pen  kideih ciat a tuate pen na hoih ihsepna pan in hong piang zaw hamtang hi.

Pasian hoihna ih muh nop leh na hoih asep kul ahi hi. Galati 6:9

Topa thupha
By Siam Khaute

Sunday, April 5, 2015

BANG CI LEH NUPA KITUAK THEI DING?

BANG CI LEH NUPA KITUAK THEI DING?
Leitung ah Nupa kithu tuak mahmah te zong khat veivei na kitawng thei zel veve uh hi. Nupa kihehsak, kitheisiam lo, kitawng cihte om thei tham hi. Nungak le tangval ahih lai a, kingai mahmah le kituak mahmah te zong hong kiteng khin le uh kitawng, kihehsak hun nei veve uh hi. Kitawt le Kihehsak hoih lo lam telmahmah a, kithutuah sawm mahmah a hanciam/panla den Nupa tampite zong Kithutuak lo, kitheihsiam loh hun nei zel veve uh hi.
Nupa kal kitheihsiam loh na leh kithutuah loh na hangin Nupa tampite kikhenin Innkuan kisia tampi tak om in, Tagah tampi na om lawh hi. Nupa kal buaina hangin Mipawl khat lunggim lua in, Anuntakna uh bei lawh kithat tangial in, Pawlkhat in alawm, Koppih maw, ahih kei leh midangte nuntakna bang na la tangial thei uh hi.
Banghang a nupa kal buaina hong piang hiam ci-in vakan taktak le hang thupi vet lo pan hong kipan n ahi lel thei hi. Thupi vetlo na neucik pan hong kipanin atawpna ah thulianpi tak hong suak thei a, Buaina lianpi hong suak thei zel mawk hi.
Nupa kal buaina hong piangsak atangpi in: ih Lawmnu,pa tung ah ih mawhpuakna ih theih loh man, Numei or Pasal lamte zia theih luat hang, Nuntak khuasak haksat luat man, Sum zatdan kitheih siamloh man, Nasepna kiphawkpih loh man, Lungsim utdan deihdan kitheih loh man, Sep leh bawl kihuh,panpih loh man, Nu le pa zanthu kituak loh man, Nupa kal kimuang, cihtak loh man, Kham theih guih theih hang, Pasian phawk loh man leh adangdangte na hi gige thei hi.
NUPA KITUAH NA DING A KISAMTE
[1] KITHEIH SIAM TUAK DING
Nupa kitheisiam tuak icih pen sum-le-pai in lei theih loh aman manpha ahi hi. Nupa aki theih siam nak u leh a hinkhua, nuntakna vuah, a sepna vuah, innkuan khosakna vuah leh Na tuamtuam te ah haksatna hong tung ta leh a kikaal uh cidam den ding a, lungsim khat tawh kalsuan khawm gige thei ding uhi.
Nupa kal ah kitheih siam na a tangsap, kisap leh bel nuntakna sung ah a nuam cih gen ding tawm mahmah ding a, ki hehsan leh kitawng cih te Inn sung ah om mun mahmah ding hi. Tuahangin nupa kituah na ding in kitheih siam tuah kitang sam mahmah hi.

[2] KICIAM NATE MANG NGILH LOH DING
Nupa bel kihehsak khak ni omthei tham a, lungsim anat mahmah ni zong om tham ding hi. Tuadan a koppih,zi/pasal ten hon hehsak khak uhciang, ahih keh koppih tung a I lungsim a sat vitvet lai tak in nidang a I kiciamnate ngaihsut kik ding hoih hi. Nungak-tangval ihih lai a ‘itna leh khualna tawh kong kem ding, ih cihte phawk kikkik ding ahi hi.
I ki-it, ki-ngaih lai a igen te leh kiteenni a mipi leh Pasian mai a ikiciamnate i ngaihsut kik ciangin i lungsim natna leh hehnate hong dam thei zel hi.

[3] NUPA KAL A KUAMAH KIGOLH SAK LOH DING
I koppih, zi/pasal toh ikal a bang hiam, thu a om ciangin midang kiang ah gen sese lo a ihih siang pah ding ahi hi. I koppih tawh ikal a midang hong kigolh lut mawkmawk ding uh hilo hi. Midang tawh ikikal thu ah bel a uut teng hong kigolh, lut phial zongin I koppih toh ikal ah bel Jesu lo kuamah dang I cial loh ding hoih ding hi. Midang hong kigolh lut the ahoih lam sangin, asia lam piang zaw a, Na neucik zong thulian pi hong suak zaw thei mawk hi. I kikal ah midang hong kigolh lut leh bel ei nupa kal ikitheician zo nai kei a, mun awng lianpi omsak lai cihna hi.
I koppih tawh lungsim nop lohna leh hehnate hoihtak gen khawm a kituahna ding lampi zong khawm ding ahi hi. Tua ahih manin Nupa kal ah Jesu Khris lo kuamah akigolh lut loh ding kitang sam hi.

[4] KI PANPIH TUAK DING
Tulai Leitung ah ‘numei na’ ‘pasal na’ cih om lua nawn lo hi. Ki panpih tuak a sepkhawm theih te sepkhawm ding ahi hi. Khat manlo, gimzen a kipeipei-in khat lah hih ding theilo a lum hithiat cihpen man het lo hi.
Nupa ki panpih tuak theilote a lungsim uh zong kigamla hi. Nasepna ah nupa aki panpih tuah ciang un a lungsim uh zong paikhawm hi. Koppihte nasep pen I hih theih lam hi kei mah leh ihih theih zahzah a ih panpih leh tua in kithutuahna piang sakin zathu zong hoih hi.

[5] HEHNA OM LEH KAMDAM A GEEN DING
I heh mahmah laitakin mawkpau lo-in Thagum zat het loh ding thupi hi. Thagum ih zat leh anungciangin ih kisikna ding kisem kha thei hi. Heh mahmah laitak ih kam a ut teng gen, Kivuak ek sangin Hehna pen kamdam hoihtak a kigen ding hi zaw hi. Heh mahmah lai tak a kamdam agending cih pen thuhaksa mahmah hi a ahi zongin kisin leng hi thei lel hi. Kamdam a genkhawm theih pen nupa kal cidam na ding leh tate thunun/uk zawhna ding lampi hoih mahmah ahi hi.

[6] EI NOPSAKNA DING BEK NGAIHSUN LO DING 
Mi pawl khatin koppih te ading khual khalo-in a utut in om in nungta thei uh hi. Ei lunglut dan, ei ngaihsut dan, ei nopsak dan, ei duhdan leh eikalsuan nop dan bek a ih lawm nu/pa kaih ding hi zenzen lo hi. Ih Koppih zong eidan mah a Mihing nuntakna nei khat hi in, lungdam thei, dah thei  ahih lam ihphawk ding kitang sam hi. Tua mah bangin ih lawm/koppih ih lunglutna, duh, deih, utnate zong ngaihsut sak a lungdam sak kisin ding a hi hi. Ei nopsak dan a ih gamtat/tal pen Koppih thusim lohna hi pah lel hi. Amau ading ngaihsut pih a, nopna, dahna leh Lungdamna cihte ah kikup a, Anuam ahaksa ah ih thuakkhawm pih ding ahi hi.

[7] MIDANG TOH KOPPIH TEH KAK LOH DING
Koppih te midang tawh tehkak hetloh ding ahi hi. Midangte ei koppih sangin ahoih zawkna ih muh, theih leh zong ei apen tawh tehkak ding hi zenzen lo hi.  Ei koppih in zong midang tampi te sang a hoih zawkna neikha ding ahih man in, a hoih lohna lam imuh ni in ahoihna lam zong muh sawm ding ahi hi.
Ataktak in gen le hang ih Koppih pen midangte sang hoih ih sak zawkman in ih neih ahi hi. Tua ahih manin midangte koppih tawh ei koppih tehkak a, koppihte tung a phunphun cih te ciin loh ding hoih hi. I koppih tung a lungkim dan ding kisin a midang etlah nawn loh ding ahi hi.

[8] BUAINA HIH VENG PAHPAH DING
Buaina, kitheih siamlohna, hehna a om ciangin sawt kidiah sak loh a hihveng sawm pahpah ding hoih hi. I heh lai mah a, kamdamin gen a, I koppih tawh kikup a veng sak ding ahi hi. Hun hong sawt ciang in I kal ah kitheih siamlohna ding hong kibehlap den ding a, asawt ciangin thu lianpi hong suak thei hi. Lungsim hong kigamla deuhdeuh ding a, na neucik ah zong kitawtna hong piang pahpah ta ding a, atawpna ah nupa kal ah I ut loh tantan kitung thei ding hi. Tua ahih manin Nupa ka ah hehna aom leh khawl lo-in genveng pahpah ding kitangsam hi.

[9] SUM-LE-PAI ZATNA KI THEIHPIH DING
Nupa kikal a kituah lohna hong piang sak ut mahmah te lak a khatin sum ahi hi. Koppih te tawh sum zatna kitheihpih tuah hamtang ding ahi hi. Khasum lak ciangin sum zat/zek ding dan kikup a Budget gel khawm hamtang leng hoih hi. Kha sum tam zaw pen in sum tam zek zaw ding cihna hi luan lo a, a kitangsam bangin sum zat khawm ding ahi hi.
Sum zangsim cih pen hoih het lo a, nupa a ih neihteng ih zekkhop,neihkhop ding thupi hi. Sum in nupa kal ah siatna leh kikhenna ciang hong tun thei ahih manin I sum muhna, zatdan leh neih zahte kitheihpih a kikup ding thupi ding hi.

[10] TUP LE NGIIM NEIH DING
Nungak-le-tangval ki-it, ki-ngai a kiten mawkmawk a, maban bang cidan a nungta ding cih athei lo nupa Leitung ah tam mahmah hi. Nupa pen ta neih ding mah hi a, ahih hang ta neinei pongin tup-le-ngim neih loh pen hai huai leh hai na khat ahi hi. Leitung ah ih nuntakna ahang thei mel lo a ih om ciangin Nupa kal ah kiningna leh kituah lohna hong piang zel hi. Nupa in ih maban ah sepding, bawlding, (Goal) tupna kician ih neih ding kisam mahmah hi. Mailam ah sepding bawlding ngimna kician ih neih ciangin ih nupa in ih lungsim kigawmkhawm thei bek a, kithutuahna hong piang thei hi..

[11] PASIAN NEIH DING
Pasian pawk anungta nupate innkuan sungpen atangpi in kituakin, nuamin, cidam lawhcing hamtang se uh hi. Nupa kal ah Pasian liansakin hong ding ciangin kitheih siamlohna, kitawtna, kihuatna, kivuak cihte om lo hi. Pasian I kal ah hong ding a, hong gawmtuah Pa a, hong pang ciangin nupa lungsim mun khat ah luang, ut kibang, kitheihsiamna om in ki-it tuak takin kal kisuan khawm thei hi. Pasian nei nupa bel leitung ah midang bang in nei zolo in, pil lo in, nek zawnna haksa in, genthei ta mah le uh lungdam, kipak thei gige/den  uh hi.

------------------------------------------------
Leitung ah nupa kutuak utlo leh kituak lo ding a kiteng kua mah om lo ding hi. Ki-it mahmah leh kingai mahmah akiteng, ahih kei leh kingai hetlo a kiteng te nangawn zong kituak a khuasak dialdial ding uh tek ding uh hi. Nupa tampi te in Nupa kal nuam mahmah in innsung khuasa ding a ut lai takun alam et loh pi uh innsung nuntakna haksa, nuam lo pen tung thei mawk uh hi.
Nupa pen ship or tembaw bang nih tawh kibang a, alangkhat ahoih mahmah hangin, alang hoih kei leh tui hong lutin tum mang veve ding hi. Tua ahih manin Nupa pen Khat hoihin khat sia cih om theilo a, ih nihtuak a hoih ding sawm a, hih leitung kituahna ding a pan lak khop,pan khop kitang sam hi.
Nupa ih cih pen Cycle tawh kibang hi. Pei lang khat hoihin Pei lang khat hoih kei zel leh taithei tuan lo ding hi. Tua ahih manin Nupa kal anopna ding, Innsung nuam ih lam theihna dingin apei lang nih ahoih kisam hi.  Nupa pangkhawm a lungsim kituaktak a kalsuan khawmte bang a nupa nuam leitung ah kuamah om lo ding hi.
Tua ahih man in I koppih te tawh I kituahna ding atung a kigelh te zuihsawm in pan la ciat ni, Topa’n leh I koppih tawh kituak tak a innsung I bawl leh kuadang innsung I eng dia…
asimte, Nupa kituak leh mite adinga etton/etteh tham cing ding Topan hong vualzawl tahen!

Hoihna sak leh na Share sawn vua, khat peuh in phattuam lawh ding!
Topa thupha

Siam Khaute